Morningstar DBRS: Οι 3 λόγοι για μια νέα αναβάθμιση της Ελλάδας και οι 2 για πιθανή… υποβάθμιση
Για την Ελλάδα, η πιστοληπτική ικανότητα υποστηρίχθηκε από βελτιώσεις στο τραπεζικό σύστημα της χώρας, σύμφωνα με τον Morningstar DBRS Επιμέλεια: Αλεξάνδρα Τόμπρα Το review του έτους που εκπνέει σε λίγες ημέρες δημοσιοποίησε ο οίκος αξιολόγησης Morningstar DBRS, διατηρώντας τη θετική στάση για πολλά κράτη τα οποία αξιολογεί, καθώς, όπως αναφέρει, οι παγκόσμιες οικονομικές συνθήκες παρέμειναν σε γενικές γραμμές ευνοϊκές κατά το 2024 παρά τους συνεχιζόμενους πολέμους στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τον Morningstar DBRS, για την Ελλάδα, η πιστοληπτική ικανότητα υποστηρίχθηκε από βελτιώσεις στο τραπεζικό σύστημα της χώρας, το οποίο παρουσίασε μεγαλύτερη κερδοφορία, μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και υποχώρηση των κινδύνων από ενδεχόμενες υποχρεώσεις. Τι θα μπορούσε να αλλάξει την αξιολόγηση της ΕλλάδαςΗ Morningstar DBRS θα μπορούσε να αναβαθμίσει τις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας εάν συμβεί ένα ή ένας συνδυασμός από τα ακόλουθα: (1) περαιτέρω βελτίωση της κατάστασης του τραπεζικού συστήματος (2) συνέχιση των υγιών δημοσιονομικών επιδόσεων, υποστηριζόμενων από διατηρούμενα πρωτογενή πλεονάσματα και σημαντική μείωση του λόγου του δημόσιου χρέους, ή (3) συνεχιζόμενη εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν τις επενδύσεις, βελτιώνοντας έτσι τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης. H Eλλάδα περιλαμβάνεται μεταξύ των 6 χωρών για τις οποίες παραμένουν οι θετικές τάσεις από τις 17 Δεκεμβρίου 2024 Η Morningstar DBRS θα μπορούσε να αλλάξει τις τάσεις στις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας και πάλι σε σταθερές, εάν ο τραπεζικός τομέας δεν καταφέρει να μειώσει τις ευπάθειές του, η προβλεπόμενη μείωση του δείκτη του δημόσιου χρέους υστερήσει σημαντικά ή εάν η βελτίωση των προοπτικών ανάπτυξης ανασταλεί. Οι πιθανοί παράγοντες ενεργοποίησης μιας υποβάθμισης περιλαμβάνουν ένα ή συνδυασμό των παρακάτω: (1) παρατεταμένη αποδυνάμωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας που να θέτει τον δείκτη του δημόσιου χρέους σε μια διαρκή ανοδική τάση (2) ανατροπή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ευνοϊκές οι παγκόσμιες συνθήκεςΣύμφωνα με την Morningstar DBRS οι παγκόσμιες οικονομικές συνθήκες παρέμειναν σε γενικές γραμμές ευνοϊκές κατά το 2024 παρά τους συνεχιζόμενους πολέμους στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εκτιμά ότι η παγκόσμια ανάπτυξη έχει επιβραδυνθεί οριακά στο 3,2% το 2024 από 3,3% το 2023. Οι προηγμένες οικονομίες εκτιμάται ότι έχουν αναπτυχθεί κατά 1,8% το 2024, από 1,7% το 2023, με τις αναθεωρήσεις προς τα πάνω στην ανάπτυξη στις ΗΠΑ (2,8%) να αντισταθμίζουν την αδύναμη ανάπτυξη στην Ευρώπη. Οι οικονομίες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου αναπτύχθηκαν κατά λιγότερο από 1,1% το 2024. Η ανάπτυξη στις αναπτυσσόμενες οικονομίες επιβραδύνθηκε στο 4,2% το 2024 από 4,4% το 2023. Ωστόσο, όπως και οι προηγμένες οικονομίες, υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις στην ανάπτυξη στις αναδυόμενες αγορές. Για παράδειγμα η αυξημένη ζήτηση για ημιαγωγούς και ηλεκτρονικά έχει οδηγήσει σε ανοδικές αναθεωρήσεις των προβλέψεων ανάπτυξης στην Ασία. Αυτό αντιστάθμισε τις διαταραχές λόγω συγκρούσεων και τις καθοδικές αναθεωρήσεις της ανάπτυξης στη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία. Οι πληθωριστικές πιέσεις μειώθηκαν και οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες στην Ευρώπη και την Αμερική έχουν αρχίσει να μειώνουν τα επιτόκια πολιτικής. Τα επιτόκια πολιτικής σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική παραμένουν ήπια περιοριστικά, ενώ οι κεντρικές τράπεζες στην Κίνα και την Ιαπωνία συνεχίζουν τις διευκολυντικές πολιτικές τους. Ενώ ο πληθωρισμός έχει βοηθήσει τη δυναμική του χρέους, με τα μακροπρόθεσμα πραγματικά επιτόκια πάνω από τα προ πανδημίας επίπεδα, το παγκόσμιο δημόσιο χρέος παρέμεινε υψηλό το 2024 με το ΔΝΤ να προβλέπει ότι θα ξεπεράσει τα 100 τρισ. δολάρια (93% του παγκόσμιου ΑΕΠ). Πολιτικές εξελίξειςΣχεδόν το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού σε περισσότερες από 65 χώρες πήγε στις κάλπες το 2024. Αν και οι συνολικές οικονομικές συνθήκες ήταν γενικά ευνοϊκές, οι ψηφοφόροι απέρριψαν τα κύρια κόμματα σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών ανησυχιών των ΗΠΑ που τροφοδοτήθηκαν από τον υψηλό (αν και με τάση επιβράδυνσης) πληθωρισμό και την ανησυχία για ασφάλεια εισοδήματος εν μέσω ραγδαίων τεχνολογικών αλλαγών, υψηλών επιπέδων διεθνούς μετανάστευσης και αυξανόμενης δυσπιστίας μεταξύ διαφορετικών ομάδων έχουν συμβάλει στη διάθεση κατά των status quo. Η συνεχιζόμενη άνοδος στην ανάπτυξη σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη βελτίωση των ισολογισμών του δημόσιου τομέα και της ικανότητας αποπληρωμής οδήγησαν σε αναβαθμίσεις σε τρία από τα αξιολογούμενα κράτη—Ιρλανδία, Ισπανία και Αργεντινή, υπενθυμίζει η Morningstar DBRS. Από τις 17 Δεκεμβρίου 2024, οι θετικές τάσεις παραμένουν σε έξι από τα κράτη—την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιταλία, την Πορτογαλία, τη Σλοβενία και την Ινδία. Η μόνη αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας στην κάλυψη του οίκου που έχει υποστεί πτωτική πίεση με αποτέλεσμα αρνητική τάση είναι αυτή της Σλοβακίας. Στην Ευρώπη, επτά χώρες παρουσίασαν ανοδικές τάσεις αξιολόγησης. Η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Σλοβενία τοποθετήθηκαν όλες σε θετική τάση. Η Ιρλανδία και η Ισπανία αναβαθμίστηκαν σε θετικό outlook και οι αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας τους αναβαθμίστηκαν στη συνέχεια το ίδιο ημερολογιακό έτος. Η θετική δυναμική που παρατηρήθηκε σε αυτές τις χώρες οφείλεται στην ισχυρή οικονομική ανάπτυξη και τη βελτίωση των μετρήσεων του χρέους. Οι επενδύσεις που υποστηρίζονταν από πόρους της ΕΕ, όπως το Next General EU και τα ταμεία συνοχής, ήταν καθοριστικής σημασίας για τη στήριξη της ανάπτυξης σε αρκετές χώρες της Νότιας Ευρώπης. Στην Ελλάδα, η πιστοληπτική ικανότητα υποστηρίχθηκε επίσης από βελτιώσεις στο τραπεζικό σύστημα της χώρας, το οποίο παρουσίασε μεγαλύτερη κερδοφορία, μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και υποχώρηση των κινδύνων από ενδεχόμενες υποχρεώσεις. Από την άλλη πλευρά, το outlook της Σλοβακίας άλλαξε σε αρνητικό λόγω του διαρθρωτικά μεγάλου δημοσιονομικού ελλείμματος της χώρας και της αβεβαιότητας που περιβάλλει τη δέσμευση της νέας κυβέρνησης συνασπισμού για δημοσιονομική βιωσιμότητα. Πηγή: ot.gr
Τη Fed περιμένουν και οι αγορές κρατικών ομολόγων
Ηπιες κινήσεις. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της Γερμανίας, που αποτελεί το σημείο αναφοράς για το μπλοκ της ευρωζώνης, διαμορφώνεται στο 2,25%. Του αντίστοιχου ελληνικού στο 3,08%. Λία Δεληγιάννηl.deligianni@euro2day.gr Σταθεροποιητικά κινούνται οι αποδόσεις των ομολόγων της ευρωζώνης, με τις αποδόσεις τους να κινούνται ανοδικά κατά δύο μονάδες βάσης, καθώς οι επενδυτές αναμένουν την απόφαση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ για τα επιτόκια αργότερα εντός της ημέρας. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της Γερμανίας, που αποτελεί το σημείο αναφοράς για το μπλοκ της ευρωζώνης, διαμορφώνεται στο 2,25%. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της Ιταλίας, στο 3,41% και η διαφορά μεταξύ των αποδόσεων των ιταλικών και των γερμανικών ομολόγων διαμορφώθηκε στις 116 bps. Του αντίστοιχου γαλλικού βρίσκεται στο 3,05% και του αντίστοιχου ελληνικού στο 3,08%. Η Fed αναμένεται να μειώσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης. Η κεντρική τράπεζα επηρεάζει έντονα την αγορά κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ, η οποία δίνει τον τόνο για το κόστος δανεισμού σε όλο τον κόσμο. Πηγή: euro2day.gr
Όχι πια Σιωπηλή Παραίτηση – To 2025 θα είναι η χρονιά της «Εκδικητικής Παραίτησης»
Η χρονιά της «Εκδικητικής Παραίτησης» εκτιμάται ότι θα είναι το 2025, καθώς πολλοί εργαζόμενοι αισθάνονται εξουθενωμένοι και υποτιμημένοι, με αποτέλεσμα η αγανάκτηση στην αγορά εργασίας να φουσκώνει. Μετά το κύμα της «Σιωπηλής Παραίτησης» (quiet quitting, όπως ονομάστηκε η τάση όπου πολλοί εργαζόμενοι δεν έκαναν παρά τα απολύτως απαραίτητα στη δουλειά τους), έρχεται η ώρα της πολύ ηχηρής παραίτησης. Στην «Εκδικητική Παραίτηση», ο εργαζόμενος δεν φεύγει απλά για να πάει σε μια άλλη δουλειά, αλλά και για να κάνει μία δήλωση προς τον προηγούμενο εργοδότη του. «Η αγορά εργασίας αρχίζει να χαλαρώνει και για εκείνους που βράζουν από αγανάκτηση, αυτή ίσως είναι η χρονιά που επιτέλους θα παραιτηθούν. Όχι σιωπηλά, αλλά με θόρυβο», λέει στο Business Insider η εργασιακή ψυχολόγος Edel Holliday-Quinn. Όπως εξηγεί, πολλοί εργαζόμενοι νιώθουν ότι έχουν πάθει burn out (εργασιακή εξουθένωση), λόγω του αυξημένου εργασιακού φόρτου και των νέων οδηγιών για τον περιορισμό της τηλεργασίας. Το 2025, πολλοί από αυτούς θα σκεφτούν: «Νέα χρονιά, νέα δουλειά». Οι έρευνες δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι αισθάνονται όλο και λιγότερη αφοσίωση και σύνδεση με τη δουλειά τους (πρόκειται για μια τάση που έχει ονομαστεί Great Detachment) και καθώς οι συνθήκες στην αγορά εργασίας εκτιμάται ότι θα διευκολύνουν τις μεταγραφές μέσα στο 2025, οι εργοδότες αναμένεται να δουν σύντομα τα καλύτερα ταλέντα τους να οδεύουν προς την πόρτα. Σύμφωνα με ειδικούς, οι εργοδότες σε όλους τους κλάδους βλέπουν όλο και περισσότερους εργαζόμενους να παίζουν ένα «θέατρο παραγωγικότητας» και να παριστάνουν τους πολύ απασχολημένους για να βγάλουν την μέρα, καθώς το ενδιαφέρον πολλών για το αντικείμενο της δουλειάς τους μειώνεται. Αυτή η δυσαρέσκεια των εργαζομένων εκφράστηκε το 2023 με τις λεγόμενες «αιτήσεις οργής», καθώς πολλοί έμπαιναν στις αγγελίες εργασίας και έκαναν αιτήσεις κάθε φορά που ένιωθαν ότι έπρεπε να εκτονώσουν την οργή τους. Όμως, με την «Εκδικητική Παραίτηση», αυτοί οι αγανακτισμένοι εργαζόμενοι πηγαίνουν ένα βήμα παρακάτω, με κίνητρο να δείξουν στον εργοδότη τους ότι τον εγκαταλείπουν για κάτι καλύτερο. Σύμφωνα με την Holliday-Quinn, το πρόβλημα είναι ότι οι εργαζόμενοι καλούνται να διαχειριστούν μεγαλύτερο εργασιακό φόρτο, την ώρα που το κενό επικοινωνίας ανάμεσα στην ηγεσία και το εργατικό δυναμικό μεγαλώνει. Η έρευνα Businessolver διαπίστωσε ότι ενώ το 55% των CEOs πιστεύει ότι διοικεί με ενσυναίσθηση, μόνο το 28% των υπαλλήλων συμφωνεί. Την κατάσταση δυσχεραίνουν και οι δημογραφικές τάσεις, καθώς τα μέλη της Generation Z δεν νιώθουν την ανάγκη να προωθήσουν την καριέρα τους, όταν βλέπουν ότι η ανταμοιβή είναι φτωχή. Οι νεότεροι εργαζόμενοι είναι «λιγότερο διατεθειμένοι να ανεχθούν ξεπερασμένες εργασιακές κουλτούρες και αυστηρές ιεραρχίες», εξηγεί η Holliday-Quinn. «Οι εταιρείες που δεν θα προσαρμοστούν σε αυτές τις προσδοκίες θα δυσκολευτούν να κρατήσουν το επόμενο κύμα των ταλέντων», προειδοποιεί η ψυχολόγος. «Το 2025 φαίνεται ότι θα είναι μια αφύπνιση προς τους εργοδότες. Αυτοί που εστίασαν στον έλεγχο έναντι της σύνδεσης, ή αγνόησαν την αυξανόμενη δυσαρέσκεια στις ομάδες τους θα αντιμετωπίσουν τις συνέπειες», καταλήγει η Holliday-Quinn. Πηγή: moneyreview.gr
H Συνθήκη Mercosur κατοχυρώνει τη φέτα και το λάδι μας, γιατί όμως μας αφορά ιδιαίτερα;
Από τον Δημήτρη Αντωνόπουλο Στις 20 Νοεμβρίου, ο επικεφαλής της γνωστής γαλλικής εταιρείας λιανικού εμπορίου Carrefour Alexander Bompare, ανακοίνωσε ότι η εταιρεία του σταματάει τις πωλήσεις βοδινού και χοιρινού κρέατος που προέρχεται από τις χώρες Μercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη και Βολιβία) σε ένδειξη συμπαράστασης στους Γάλλους αγρότες! Ο σκοπός του προφανής! Οι τελευταίοι, βγήκαν στους δρόμους, διαμαρτυρόμενοι για τους κινδύνους στη γαλλική παραγωγή κρέατος από τις επερχόμενες φθηνότερες εισαγωγές. Η εφημερίδα Le Monde, έσπευσε να επισημάνει με δηκτικό τρόπο, ότι οι εν λόγω πωλήσεις αντιπροσωπεύουν μόλις το 4% των πωλήσεων κρέατος της εταιρείας στην Γαλλία. Η δήλωση αυτή, δεν μπορούσε να μείνει αναπάντητη από τον άλλο μεγάλο Γάλλο λιανέμπορο, Ε. Lecrerc, ο οποίος σε πολιτικού περιεχομένου πάνελ, δηλαδή θεματικά άσχετου, έσπευσε να απαντήσει ότι «το κρέας που πουλάμε στα σούπερ μάρκετ είναι κατά 99% εκτός χωρών Μercosur», ρίχνοντας το μπαλάκι στους βιομηχάνους να αποκαλύψουν αυτοί από που προέρχονται οι πρώτες ύλες τους. Η γαλλική κυβέρνηση δήλωσε με νόημα ότι η συμφωνία έχει απλώς υπογραφεί δεν έχει ακόμη επικυρωθεί, τονίζοντας έτσι την διαφωνία της για την υπογραφή την προηγούμενη εβδομάδα από την Πρόεδρο της Επιτροπής κα φον ντερ Λάιεν. Η δραματική όμως απάντηση, ήλθε από τον Mauro Mendes, κυβερνήτη της επαρχίας Matto Grosso της Βραζιλίας, εκεί όπου το Carrefour είναι leader στην λιανική αγορά: «Εγώ σαν πολίτης, σταματάω από σήμερα να αγοράζω από τα Carrefour!» Να σημειωθεί ότι η εν λόγω επαρχία, είναι η μεγαλύτερη παραγωγός βοδινού κρέατος στην Βραζιλία. Κατά την επιστροφή της από το Μοντεβιδέο όπου υπεγράφη η Συμφωνία, ήταν προγραμματισμένο η κα φον ντερ Λάιεν να σταματήσει στο Παρίσι, προκειμένου να παραστεί στα θυρανοίξια της ανακαινισμένης Παναγίας των Παρισίων. Επικαλούμενη φόρτο εργασίας, συνέχισε κατευθείαν για Βρυξέλλες, επιβεβαιώνοντας το κακό κλίμα που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των δύο πλευρών. Μύλος… αν και μιλάμε για κρέας. Τι είναι επιτέλους αυτή η περίφημη συμφωνία ΕΕ – Mercosur που υπογράφηκε στις 6 Δεκεμβρίου μετά από 19 χρόνια διαπραγματεύσεων; Η υπογραφή αφορά ένα κείμενο που χρειάζεται να εγκριθεί είτε από το Ευρωκοινοβούλιο, είτε από τους Εθνικούς εκπροσώπους, με αυξημένη όμως πλειοψηφία που αντιστοιχεί στο 65% των πολιτών χωρών της ΕΕ. Τι είναι η συνθήκη MercosurΟι πέντε χώρες, έχουν ιδρύσει μια οικονομική συνομοσπονδία, με 280 εκατ. καταναλωτές και συνολικό ΑΕΠ που αντιπροσωπεύει περίπου το 3% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Οι χώρες της ΕΕ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός τους εταίρος, μετά την Κίνα, αλλά πριν τις ΗΠΑ. Επί συνόλου ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τις χώρες αυτές 55,7 δισ. ευρώ το 2023, η Γερμανία κατέχει μερίδιο 27%. Η Ισπανία με συνολικές εξαγωγές 7,1 εκατ. ευρώ, κόπτεται ιδιαίτερα για την εμβάθυνση των σχέσεων, λόγω προφανώς και της μακροχρόνιας σχέσης των δύο πλευρών. Οι χώρες Μercosur, εισάγουν κυρίως βιομηχανικά προϊόντα, με τα αυτοκίνητα να κατέχουν εξέχουσα θέση. Οι συνολικές εισαγωγές σε ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και ανταλλακτικά, φθάνουν τα 5 δισ. ετησίως. Οι ντόπιες μονάδες παραγωγής σε Βραζιλία και Αργεντινή , ικανοποιούν μόνο τις ανάγκες των χωρών αυτών, αλλά εξάγουν και σε άλλες χώρες, με το συνολικό έλλειμμα σε αυτοκίνητα της περιοχής να φθάνει το 30% της αγοράς! Μια πρώτης τάξεως αγορά για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες που εδώ και λίγο καιρό υποαπασχολούνται… Οι σημερινοί δασμοί για αυτοκίνητα, φθάνουν το 35% της αξίας εισαγωγής, ενώ για ανταλλακτικά είναι περίπου στο μισό 18%. Με βάση τη συμφωνία, οι δασμοί αυτοί θα υποχωρήσουν μέσα σε μια περίοδο 18 ετών, με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα για παράδειγμα να πέφτουν από 35% σε 25% άμεσα και το υπόλοιπο μέχρι το τέλος της περιόδου. Τα χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα, με σημερινούς δασμούς 18% καθώς και τα προϊόντα τεχνολογίας, θα ακολουθήσουν και αυτά αντίστοιχη πορεία, ενώ θα υπάρχουν διευκολύνσεις στα είδη ρουχισμού και υπόδησης. Το ισπανικό Υπουργείο Εμπορίου, σε μια μεγάλη μελέτη που έκανε για το θέμα, εκτιμά ότι ο κλάδος μεταποίησης στην Ευρώπη θα είναι ο μεγάλος κερδισμένος. Η ίδια η Ισπανία, εκτιμάται ότι θα είναι πολλαπλά κερδισμένη, όχι μόνο στο οικονομικό επίπεδο που θα δει αύξηση του κύκλου εργασιών και μισθών σε πολλές επιχειρήσεις και χαμηλό πληθωρισμό αλλά και αυξανόμενη πολιτική επιρροή σε μια περιοχή που στο παρελθόν ήταν κυρίαρχη κι έχει σε μεγάλο βαθμό υποκατασταθεί από την Κίνα. Οι Ευρωπαίοι αγρότες ανησυχούνΓιατί τώρα οι Γάλλοι και Πολωνοί πρωτίστως αλλά και Ιταλοί αγρότες βγήκαν στους δρόμους ενάντια στη συμφωνία; Οι Γάλλοι εκτιμούν ότι θίγονται στην αγορά κρέατος, βόειου, χοιρινού και κοτόπουλου. Βάσει της συμφωνίας θα υπάρξει μια μεταβατική περίοδος, όπου στα συγκεκριμένα είδη οι χώρες Mercosur, θα εξάγουν συγκεκριμένες επιπλέον ποσότητες στην Ευρωπαική αγορά: 90.000 επιπλέον τόνους βόειο κρέας, 190.000 τόννους πουλερικών. Οι ποσότητες δεν είναι μεγάλες, είναι όμως σημαντικές να επηρεάσουν τις τιμές που απολαμβάνουν οι Ευρωπαίοι παραγωγοί. Συγκεκριμένα και στα δύο είδη οι επιπλέον ποσότητες είναι 1,5% περίπου της συνολικής κατανάλωσης της ΕΕ, αλλά αντιστοιχούν σε 30% για το βόειο και 20% για τα πουλερικά επιπλέον εισαγόμενες ποσότητες. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, είναι αμφίβολο εάν θα υπάρξουν μειώσεις στις τιμές λιανικής, λόγω εμπλοκής μεγάλων εμπορικών εταιρειών που εύκολα μπορούν να διακρατήσουν για λογαριασμό τους το όποιο όφελος. Οι Ευρωπαίοι αγρότες, ισχυρίζονται ότι εκτός του κοστολογικού πλεονεκτήματος των χωρών αυτών, υπάρχουν δύο ακόμη προβλήματα: πρώτον ότι στις χώρες Mercosur, χρησιμοποιούνται εισροές – γενετικά τροποποιημένων οργανισμών περιλαμβανομένων – που έχουν εδώ και καιρό αφαιρεθεί από το οπλοστάσιο των Ευρωπαίων παραγωγών και δεύτερον η όλη αυτή προσπάθεια αντιτίθεται στην πρόθεση της ΕΕ να μην επιτρέψει στην μεγάλη εσωτερική αγορά της την κυκλοφορία προϊόντων που προέρχονται από αποψίλωση δασών. Η ΕΕ, απαντά ότι η πολιτική και για τα δύο αυτά θέματα είναι δεδομένη και αδιαπραγμάτευτη, επομένως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Τονίζει ότι το 2023,οι εξαγωγές ευρωπαϊκών διατροφικών προϊόντων στην περιοχή Mercosur έφτασε τα 2,3 δισ. ευρώ, εν μέσω δασμών από 10 έως 35%. Οι χώρες αυτές, έχουν αναγνωρίσει την αξία και μοναδικότητα 350 προϊόντων γεωγραφικής ένδειξης, όπως η δικιά μας φέτα, ελιές και ελαιόλαδο και αυτό θα ισχύσει στην σήμανσή τους και την απομίμησή τους, ότι δηλαδή ισχύει και στο ευρωπαϊκό έδαφος. Επιπλέον, θα μειωθούν οι δασμοί σε μια σειρά ευρωπαϊκών προϊόντων, όπως τα τυροκομικά (με μηδενικούς δασμούς για ποσότητα μέχρι 30.000 τόνους), η σκόνη γάλακτος, οι παιδικές τροφές, τα κρασιά (με σημερινό δασμό 20-35%), τα οινοπνευματώδη
Φυσικό αέριο: Η λήξη της ρωσο-ουκρανικής συμφωνίας είναι η επόμενη ενεργειακή πρόκληση για την Ευρώπη
Του Daniel Markind Αν και σε κατάσταση πολέμου εδώ και περίπου τρία χρόνια, η Ρωσία συνεχίζει να στέλνει φυσικό αέριο στην Ευρώπη μέσω αγωγών που διασχίζουν την Ουκρανία. Το γεγονός αυτό διατήρησε τη ροή εσόδων και για τα δύο “στρατόπεδα”, ενώ προσπαθούν να αλληλοεξοντωθούν. Ωστόσο, στις 31 Δεκεμβρίου λήγει η ισχύουσα πενταετής συμφωνία των δύο χωρών και ενδέχεται να μην ανανεωθεί. Το Κίεβο δηλώνει ότι δεν θα προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία για παράταση της συμφωνίας. Φαίνεται πως η κυβέρνηση Ζελένσκι έχει αποφασίσει ότι το οικονομικό κόστος για την ίδια από τη διακοπή της διαμετακόμισης φυσικού αερίου (θα χάσει τα τέλη που προβλέπει η συμφωνία) είναι μικρότερο από το πιθανό κόστος που θα είχε η Μόσχα χάνοντας αγορές και έσοδα εφόσον η συμφωνία δεν ανανεωθεί. Σε νούμερα, εκτιμάται πως η Ρωσία θα απωλέσει έως και 6,5 δισ. δολάρια τον χρόνο με τη διακοπή της συμφωνίας. Οι οικονομικές απώλειες της Ουκρανίας υπολογίζονται στα 800 εκατ. δολάρια: σημαντικά λιγότερες από της Ρωσίας. Επιπλέον, η Μόσχα θα βρεθεί αντιμέτωπη με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της απώλειας μεριδίου στην αγορά φυσικού αερίου και θα πληγεί η αξιοπιστία της. Μακροπρόθεσμα, η μη ανανέωση της συμφωνίας μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη γεωπολιτική εξίσωση στην περιοχή. Από το 2022, όταν τα ευρωπαϊκά κράτη δεσμεύτηκαν να αποσυνδεθούν από τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες μετά την εισβολή του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία, το μερίδιο της Ρωσίας στις εισαγωγές φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει μειωθεί σημαντικά από το 40% που κατείχε. Παράλληλα, το μερίδιο της Ουκρανίας στις εν λόγω εξαγωγές έχει υποχωρήσει στο 5% από 11%. Δεν κατάφεραν, όμως, όλες οι ευρωπαϊκές χώρες να απεξαρτηθούν ενεργειακά από τη Ρωσία. Οδεύοντας προς το 2025, η Αυστρία εξακολουθεί να εισάγει το μεγαλύτερο μέρος του φυσικού αερίου της από τη Ρωσία μέσω Ουκρανίας. Η Ουγγαρία εισάγει τα 2/3 του φυσικού της αερίου από τη Ρωσία και η Τσεχία ξανάρχισε τις εισαγωγές από τη Μόσχα. Η περίπλοκη σύνδεση πολιτικής και οικονομίας έχει μια ατράνταχτη απόδειξη: τον αγωγό Urengoy-Pomary-Uzhgorod. Κατάλοιπο της σοβιετικής εποχής, ο αγωγός μεταφέρει φυσικό αέριο από τη Σιβηρία μέσω της πόλης Sudzha -που σήμερα βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ουκρανικών στρατιωτικών δυνάμεων- στο Κουρσκ της Ρωσίας. Στη συνέχεια περνάει μέσω της Ουκρανίας στη Σλοβακία. Εκεί ο αγωγός διακλαδώνεται: ο ένας αγωγός συνεχίζει στην Αυστρία και ο δεύτερος στη γείτονα Ουγγαρία. Εάν η Ουκρανία υλοποιήσει την απειλή της και “μπλοκάρει” τη διαμετακόμιση φυσικού αερίου μέσω των εδαφών της, τα κράτη αυτά θα βρεθούν μπροστά σε οικονομική επισφάλεια, συν ότι θα πρέπει να βρουν εναλλακτικές λύσεις για τη θέρμανση των πολιτών τους τον φετινό χειμώνα. Μέχρι στιγμής οι ουκρανικές υποδομές φυσικού αερίου δεν έχουν μπει -επί της ουσίας- στο στόχαστρο της Μόσχας. Εάν όμως πάψουν να είναι αναγκαίες για τη Ρωσία, θα μπορούσαν να γίνουν ο Νο1 στόχος των ρωσικών επιθέσεων. Η παύση της συμφωνίας Ουκρανίας-Ρωσίας για το φυσικό αέριο καθιστά τις ΗΠΑ ακόμα πιο σημαντικό “παίχτη” στην αγορά ενέργειας. Η επανάσταση του σχιστόλιθου στις βορειοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες δίνει τη δυνατότητα στην Ουάσιγκτον να διαδεχθεί τη Μόσχα στη θέση του κύριου εξαγωγέα φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Επιπλέον, το ρωσικό πετρέλαιο αντλείται από την Αρκτική με χαμηλού επιπέδου περιβαλλοντικές διασφαλίσεις, γεγονός που ήδη λειτούργησε ευνοϊκά για τους Αμερικανούς πετρελαιοπαραγωγούς, την εθνική ασφάλεια της χώρας, αλλά και το περιβάλλον ευρύτερα. Εάν η Ουκρανία επιχειρήσει να απομονώσει περαιτέρω τη Ρωσία, το να συνεχίσουν οι ΗΠΑ σταθερά την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου θα έχει θετικό αντίκτυπο σε πολλούς τομείς: μέχρι και να τερματιστούν οι εμπόλεμες συρράξεις νωρίτερα από ό,τι αναμένεται. Απόδοση – επιμέλεια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος Πηγή: forbesgreece.gr
Γιατί τα σημερινά παιδιά δεν θα γίνουν Bill Gates – Το μυστικό της επιτυχίας του κρύβεται στην παιδική του ηλικία
Ο Bill Gates δεν είναι σίγουρος ότι θα είχε γίνει δισεκατομμυριούχος εάν είχε μεγαλώσει σαν τα σημερινά παιδιά, αντιμέτωπος με τους περισπασμούς των smartphones και των social media. Ο συνιδρυτής και πρώην CEO της Microsoft και άλλοτε πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου, βοήθησε να διαδώσει τους υπολογιστές και το ίντερνετ σε όλο τον κόσμο. Όμως, ο ίδιος πιστεύει ότι ίσως να μην είχε χτίσει ποτέ αυτό τον γίγαντα των 3,26 τρισ. δολαρίων εάν δεν είχε περάσει τον χρόνο του σαν παιδί τριγυρνώντας με φίλους, εξερευνώντας τον έξω κόσμο και διαβάζοντας. Όταν μεγάλωνε, περνούσε ώρες στο δωμάτιό του, βυθισμένος σε βιβλία και στις σκέψεις του, έγραψε ο Gates στο blog του. «Όταν ένιωθα ανήσυχος ή βαριεστημένος – ή είχα μπλέξει λόγω κακής συμπεριφοράς – εξαφανιζόμουν στο δωμάτιό μου και χανόμουν σε βιβλία ή ιδέες, συχνά για ώρες χωρίς διακοπή», έγραψε ο Gates. «Αυτή η ικανότητα να μετατρέπω τον κενό χρόνο σε βαθιά σκέψη και μάθηση έγινε ένα θεμελιώδες κομμάτι του ποιος είμαι». «Ήταν κρίσιμο για την μετέπειτα επιτυχία μου», πρόσθεσε. Ο Gates συστήνει το βιβλίο «The Anxious Generation», του κοινωνικού ψυχολόγου του New York University, Jonathan Haidt, το οποίο ερευνά το πώς τα smartphones και τα social media έχουν «ανακαλωδιώσει» τους εγκεφάλους των παιδιών. Το βιβλίο ισχυρίζεται επίσης ότι αυτές οι τεχνολογίες έχουν οδηγήσει τους νέους σε μία κρίση ψυχικής υγείας, η οποία χαρακτηρίζεται από αυξανόμενα επίπεδα μοναξιάς και κατάθλιψης ανάμεσα στους Gen Zers. Η συνεχής χρήση των smartphones και των social media μπορεί επίσης να επηρεάσει αρνητικά την μνήμη των νέων, την ικανότητά τους να συγκεντρώνονται και το εύρος της προσοχής τους, έχουν δείξει έρευνες. Ο Gates εξήγησε ότι η δική του παιδική ηλικία επικεντρωνόταν στο παιχνίδι, κάτι που σύμφωνα με τις έρευνες, καλλιεργεί τη δημιουργική σκέψη. Αντίθετα, σήμερα πολλά παιδιά βιώνουν μια παιδική ηλικία που επικεντρώνεται στα τηλέφωνα. «Το εύρος προσοχής μας είναι σαν ένας μυς, και οι συνεχείς διακοπές καθώς και η εθιστική φύση των social media δυσκολεύουν πάρα πολύ την ανάπτυξή του», εξήγησε ο Gates. Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ο Gates συνδέει την επιτυχία του με την μανία που έχει με το διάβασμα και την ικανότητά του να απομονώνεται. Τη δεκαετία του 1990, όταν ήταν ακόμα CEO της Microsoft, συνήθιζε να πηγαίνει σε μια απομονωμένη καλύβα στην εξοχή, έχοντας μαζί του μόνο «μία μεγάλη τσάντα με βιβλία και τεχνικές έρευνες» για την ετήσια «Εβδομάδα Σκέψης» του. Σε αυτό το διάστημα, ο Gates αφοσιωνόταν στο να συγκεντρώνεται χωρίς τίποτα που να τον διακόπτει. Δεν κοίταζε ούτε καν τα emails του, καθώς μπορούσε να διαβάσει, να σκεφτεί και να γράψει για το μέλλον χωρίς περισπασμούς. Από τις «Εβδομάδες Σκέψης» βγήκαν μεγάλες ιδέες, όπως η ανάπτυξη του Internet Explorer της Microsoft. Όμως ακόμα και ο ίδιος ο δισεκατομμυριούχος αναγνωρίζει ότι οι τεχνολογίες που δημιούργησαν αυτός και η Microsoft δεν επιτρέπουν τη βαθιά συγκέντρωση που θα οδηγούσε και άλλους ανθρώπους να σκεφτούν παρόμοιες καινοτομίες. «Χωρίς τη δυνατότητα να συγκεντρωθεί βαθιά και να ακολουθήσει μια ιδέα όπου κι αν οδηγεί, ο κόσμος θα μπορούσε να χάσει καινοτομίες που γεννιούνται όταν κανείς στρέψει το μυαλό του σε κάτι και το κρατήσει εκεί, ακόμα και όταν η δόση ντοπαμίνης που μας δίνει μια γρήγορη απόσπαση της προσοχής βρίσκεται μόνο ένα κλικ μακριά», έγραψε ο Gates, σύμφωνα με το CNBC. Πηγή: moneyreview.gr
Ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – Κίνας θα είναι πιο καταστροφικός αυτήν τη φορά
Του Nick Sargen Λίγο μετά την έναρξη του εμπορικού πολέμου ΗΠΑ – Κίνα στις αρχές του 2018, μίλησα σε ένα συνέδριο στη Σαγκάη όπου διατύπωσα την εκτίμησή μου για το πόσο θα διαρκούσε. Εν ολίγοις, πίστευα πως τότε δόθηκε το εναρκτήριο σάλπισμα μιας μακρόχρονης σύγκρουσης. Ο εμπορικός πόλεμος ξεκίνησε λίγο μετά την έκθεση του Robert Lighthizer, που δόθηκε στη δημοσιότητα τον Μάρτιο του 2018, σύμφωνα με την οποία η Κίνα εφάρμοζε αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Η Κίνα είχε μεγάλο εμπορικό πλεόνασμα στις συναλλαγές της με τις ΗΠΑ, από τα τέλη του 2001 που έγινε μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Στο μεταξύ, στις ΗΠΑ χάθηκε μεγάλος αριθμός θέσεων εργασίας στον τομέα της μεταποίησης και η Ουάσιγκτον κατηγόρησε το Πεκίνο για λεηλασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και οξύνθηκαν οι ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια. Τον επόμενο ενάμιση χρόνο, οι ΗΠΑ επέβαλαν σταδιακά δασμούς στα εισαγόμενα από την Κίνα προϊόντα. Εντέλει επιβλήθηκαν δασμοί περίπου στο 50% των κινεζικών αγαθών. Ο υψηλότερος δασμολογικός συντελεστής ορίστηκε στο 25% και ο μέσος κυμαινόταν στο 20%. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούσαν ότι ο “εμπορικός πόλεμος” θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στην κινεζική οικονομία, ωστόσο αυτές άργησαν να φανούν. Ενόψει του “Β’ εμπορικού πολέμου” οι ειδικοί “βλέπουν” πολύ βαθύτερες επιπτώσεις. Ένας λόγος είναι ότι ο εκλεγμένος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σκέφτεται να επιβάλει πολύ υψηλότερους και περιεκτικούς δασμούς από ό,τι την προηγούμενη φορά. Στην προεκλογική του εκστρατεία, δεσμεύτηκε να αυξήσει τους δασμούς σε όλα τα εισαγόμενα κινεζικά προϊόντα στο 60% και με την εκλογή του στην προεδρία των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει επιπρόσθετους δασμούς 10%. Οι χρηματαγορές δεν έχουν αντιδράσει μέχρι στιγμής, καθώς οι περισσότεροι επενδυτές θεωρούν διαπραγματευτικό τέχνασμα τις απειλές του Τραμπ. Ωστόσο, οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε πρόσφατη έρευνα του Reuters συγκλίνουν στην εκτίμηση πως οι ΗΠΑ θα επιβάλλουν επιπρόσθετους δασμούς 40% στις αρχές του 2025. Σε αυτό το σενάριο, οι ερωτηθέντες “βλέπουν” ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας θα επιβραδύνει κατά 0,5%-1% το 2025. Μια άλλη αιτία είναι ότι η Κίνα έχει καταφέρει να παρακάμψει ορισμένους από τους δασμούς που είναι σε ισχύ, ανακατευθύνοντας προϊόντα που εξάγονται στις ΗΠΑ μέσω υποδομών στο Μεξικό και στο Βιετνάμ. Έτσι, ενώ οι εισαγωγές των κινεζικών προϊόντων στις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά περίπου 110 δισ. δολάρια από το 2018 έως το 2023, οι εισαγωγές από το Μεξικό και το Βιετνάμ αυξήθηκαν κατά περίπου 130 δισ. δολάρια και 70 δισ. δολάρια αντίστοιχα. (βλ. διάγραμμα). Οι Κινέζοι εξαγωγείς μπορούν να στραφούν σε νέες αγορές και να δημιουργήσουν offshore εργοστάσια, αλλά ο Τραμπ έχει δεσμευτεί να βάλει τέλος σε αυτούς τους ελιγμούς. Έχει προειδοποιήσει πως επιβάλει πρόσθετους δασμούς 25% στην εισαγωγή προϊόντων από το Μεξικό και 100%-200% στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που παράγονται από κινεζικές εταιρείες στο Μεξικό και εξάγονται στις ΗΠΑ. Άλλη μια σημαντική διαφορά είναι ότι η κινεζική οικονομία έχει αποδυναμωθεί σε σύγκριση με την εικόνα της όταν ξεκίνησε ο εμπορικός πόλεμος, καθότι μεσολάβησαν αρκετές δυσμενείς εξελίξεις: η κρίση της αγοράς ακινήτων, οι επιπτώσεις από την πολιτική του ενός παιδιού που εφάρμοζε το Πεκίνο για να ελέγχει τις γεννήσεις και την υποτονική αντίδραση μετά την κρίση της πανδημίας. Πρόσφατα η κινεζική κυβέρνηση ανακοίνωσε δημοσιονομικά μέτρα για να τονώσει την οικονομία, αλλά ο αντίκτυπος μέχρι στιγμής είναι “χλιαρός”. Ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι αυτή η εικόνα υπονομεύει τη διαπραγματευτική δύναμη της Κίνας. Εντούτοις το Πεκίνο δεν φαίνεται διατεθειμένο να δεχθεί τα αμερικανικά “εμπορικά χτυπήματα” χωρίς να προχωρήσει σε αντίποινα. Σύμφωνα με τους Financial Times, η Κίνα έχει θεσπίσει “σκληρούς” νόμους, από την πρώτη θητεία του Τραμπ, που της δίνουν τη δυνατότητα να αντιδράσει σε μέτρα/κυρώσεις που λαμβάνουν άλλα κράτη σε βάρος της. Ειδικότερα, μπορεί να βάλει εταιρείες στη “μαύρη λίστα”, να επιβάλλει κυρώσεις και να μπλοκάρει την αμερικανική πρόσβαση σε κρίσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες. Η νομοθεσία για τον έλεγχο των εξαγωγών δίνει τη δυνατότητα στο Πεκίνο να αξιοποιήσει την παγκόσμια κυριαρχία του σε πόρους όπως οι σπάνιες γαίες και το λίθιο, ζωτικής σημασίας για τη σύγχρονη τεχνολογία, για να περιορίσει την πρόσβαση άλλων κρατών σε αυτούς. Η Κίνα ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι απαγορεύει την εξαγωγή ορισμένων σπάνιων ορυκτών στις ΗΠΑ – μία ημέρα αφότου η κυβέρνηση Μπάιντεν “δυσκόλεψε” την πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένη αμερικανική τεχνολογία. Αυτές οι κινήσεις σηματοδοτούν πιθανή κλιμάκωση του “εμπορικού πολέμου”. Για παράδειγμα, ο πρόεδρος της Ειδικής Επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων για το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα John Moolenaar έφερε τον Νοέμβριο νομοσχέδιο που προβλέπει την ανάκληση του καθεστώτος PNTR (Μόνιμες Κανονικές Εμπορικές Σχέσεις) που απολαμβάνει η Κίνα. Πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Peterson διαπίστωσε ότι ο τερματισμός του καθεστώτος PNTR για την Κίνα θα επιτάχυνε τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ, ενώ βραχυπρόθεσμα θα υποχωρούσε το ΑΕΠ της. Σύμφωνα με τη μελέτη: “Το χρηματιστήριο θα υποχωρούσε, με τους κλάδους των αγροτικών προϊόντων, της μεταποίησης και της εξόρυξης να δέχονται τις ισχυρότερες πιέσεις”. Η επόμενη φάση του εμπορικού πολέμου ΗΠΑ-Κίνας μπορεί να είναι πιο επιζήμια -σε σύγκριση με την προηγούμενη- και για τα δύο στρατόπεδα. Σε αυτή την περίπτωση, οι χρηματαγορές θα είναι περισσότερο ευμετάβλητες καθώς οι επενδυτές θα συνειδητοποιήσουν ότι δεν υπάρχουν νικητές σε έναν εμπορικό πόλεμο μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου, που είναι πιο αποδιοργανωτικός από ό,τι πριν. Πηγή: forbesgreece.gr
Γιατί τα μέτρα της κυβέρνησης δεν αντιμετωπίζουν την ακρίβεια
Τρόφιμα © freepik Από τον Βαγγέλη Μανδραβέλη Εισαγόμενος είναι εν πολλοίς ο πληθωρισμός στη χώρα, ενώ τα μέτρα της κυβέρνησης φαίνεται ότι δεν έχουν αποτέλεσμα στην πάταξη της ακρίβειας. Αυτό διακρίνεται από την πορεία που έχει τα τελευταία τρία-τέσσερα χρόνια τόσο ο εναρμονισμένος γενικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ), όσο και ο επιμέρους ΔΤΚ στα τρόφιμα. Σύμφωνα με τη Eurostat, οι συγκεκριμένοι δείκτες στη χώρα μας κινούνται σχεδόν ταυτόσημα με εκείνους της Ευρωζώνης, με πολύ μικρές διαφοροποιήσεις. Κάποια στιγμή ο εγχώριος δείκτης ξεπερνά οριακά τον αντίστοιχο της Ευρωζώνης και αντίστροφα. Η ταυτοσημία αυτή ισχύει και στους ΔΤΚ μεταξύ της Ελλάδας και των περισσότερων μεσογειακών χωρών της Ευρωζώνης, όπως είναι η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Κύπρος, η Ιταλία κ.ά. Και η πορεία αυτή δικαιολογεί σε μεγάλο βαθμό τη θέση της κυβέρνησης ότι ο πληθωρισμός είναι κατά κύριο λόγο εισαγόμενος. Ωστόσο, τα ίδια αυτά στοιχεία καταδεικνύουν το πόσο ατελέσφορα είναι τα μέτρα που λαμβάνονται κατά της ακρίβειας. Τα πρόστιμα που μπήκαν τα τελευταία τρία χρόνια (2021-2024) από το υπουργείο Ανάπτυξης ξεπερνούν τα 30 εκατ. ευρώ και είναι τα υψηλότερα που επιβλήθηκαν από κάθε άλλη περίοδο. Στο παρελθόν τα πρόστιμα προς την αγορά κινούνταν περί τα 500.000 ευρώ ετησίως. Μόνον φέτος επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους άνω των 10 εκατ. ευρώ, ενώ το 2023 είχαν επιβληθεί πρόστιμα 13 εκατ. ευρώ και το 2022 ανήλθαν σε περισσότερα από 5,5 εκατ. ευρώ. Φέτος πρόστιμα ύψους 7,8 εκατ. ευρώ επιβλήθηκαν στο α’ εξάμηνο του 2024, κατά την περίοδο υπουργίας Κώστα Σκρέκα, και τα υπόλοιπα 2,5 εκατ. ευρώ στο β’ εξάμηνο, κατά την περίοδο υπουργίας Τάκη Θεοδωρικάκου. Στις κυρώσεις αυτές συμπεριλαμβάνονται και τα πρόστιμα ύψους 2,2 εκατ. ευρώ, που ανακοινώθηκαν την περασμένη εβδομάδα από το υπουργείο Ανάπτυξης. Η κυβέρνηση καλώς επιβάλλει αυτά τα πρόστιμα, που για άλλους είναι βαριά και για άλλους «χάδια». Και αυτό γιατί, εκτός από την κύρωση που επιβάλλεται, εκθέτει τις επιχειρήσεις στους καταναλωτές για τα τυχόν λάθη τους ή τις σκόπιμες παραπλανήσεις των καταναλωτών από επιτήδειους. Παρά τα υψηλά πρόστιμα που επιβλήθηκαν, η ακρίβεια παραμένει. Το ίδιο ισχύει και με τα υπόλοιπα μέτρα της κυβέρνησης. Είτε αυτά αφορούν τον περιορισμό του περιθωρίου μεικτού κέρδους, είτε το «καλάθι του νοικοκυριού», είτε την απαγόρευση των προσφορών κ.λπ. Η απόδειξη είναι ότι τις ίδιες ανατιμήσεις που υπέστη ο Πορτογάλος, ο Ισπανός και ο Ιταλός καταναλωτής, τις ίδιες έχει υποστεί και ο Έλληνας καταναλωτής τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Εκτός και αν κάποιος θεωρήσει ότι χωρίς τα μέτρα της κυβέρνησης, ο πληθωρισμός και η ακρίβεια θα ήταν υψηλότερα στην Ελλάδα απ’ ό,τι στις άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Σύμφωνα με τη Eurostat, ο εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή για τον περασμένο Οκτώβριο ήταν στο 121,8, με έτος βάσης το 2015 (=100). Αυτό σημαίνει ότι το καλάθι του Έλληνα καταναλωτή είναι 21,8% ακριβότερο απ’ ό,τι ήταν το 2015. Ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωζώνη ανέρχεται σε 127,0 (+27% σε σχέση με το 2015) και είναι υψηλότερος από τον εναρμονισμένο ΔΤΚ της Ελλάδος. Ωστόσο, αν λάβει κανείς υπ’ όψιν την περίοδο του ήπιου αποπληθωρισμού που διήλθε η χώρα στην προ του 2020 περίοδο, δικαιολογεί τη διαφορά αυτήν με την υπόλοιπη Ευρωζώνη. Η βάση εκκίνησης της πληθωριστικής καταιγίδας το καλοκαίρι του 2021 για τη χώρα μας είναι χαμηλότερη από εκείνη στην Ευρωζώνη και την υπόλοιπη ΕΕ. Αντίστοιχα ισχύουν και στους επιμέρους δείκτες. Στα είδη διατροφής, ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή στην Ελλάδα τον περασμένο Οκτώβριο ήταν στο 134,31 σε σχέση με το 2015 (+34,31% η ανατίμηση στα τρόφιμα), ενώ στην Ευρωζώνη ήταν στο 138,91, μια διαφορά που εξηγείται επαρκώς από την περίοδο αποπληθωρισμού που πέρασε η Ελλάδα προ του 2020. Πηγή: powergame.gr
Η Ελλάδα δανείζεται για πρώτη φορά στην ιστορία φθηνότερα από τη Γαλλία
Ο Ιερός βράχος της Ακρόπολης / Φωτογραφία shutterstock ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΛΤΣΑ Η απόδοση των ομολόγων αναφοράς της Γαλλίας ξεπέρασε την απόδοση της Ελλάδας για πρώτη φορά στα χρονικά. Το επιτόκιο των 10ετών γαλλικών ομολόγων, που παραδοσιακά θεωρούνται από τα ασφαλέστερα της ευρωζώνης, βρίσκεται στο 3,01%, ενώ το ελληνικό δεκαετές στο 3%. Αυτό καταδεικνύει και την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας που κάποτε βρισκόταν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης δημόσιου χρέους. Σε ανοδική πορεία τα ελληνικά ομόλογαΣυγκριτικά, τα ελληνικά περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται σε ανοδική πορεία καθώς η χώρα ανακάμπτει από την κρίση χρέους της ευρωζώνης, έχοντας ανακτήσει πέρυσι το καθεστώς επενδυτικής βαθμίδας. Στο αποκορύφωμα των προβλημάτων της Ελλάδας το 2012, τα 10ετή ομόλογά της απέδιδαν πάνω από 30 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερο από το γαλλικό χρέος, σημειώνει το Bloomberg. Σίγουρα, το μικρό μέγεθος της ελληνικής αγοράς ομολόγων καθιστά δύσκολες τις ουσιαστικές συγκρίσεις. Το ελληνικό κρατικό χρέος που είναι επιλέξιμο σε έναν βασικό δείκτη ανέρχεται σε λίγο πάνω από 80 δισεκατομμύρια ευρώ, σε σύγκριση με πάνω από 1,8 τρισεκατομμύρια ευρώ για τη Γαλλία. Η ανάκαμψη των PIGSΩστόσο, το γεγονός ότι οι γαλλικές αποδόσεις έφτασαν ή ξεπέρασαν τρεις από τις τέσσερις λεγόμενες PIGS – το προσωνύμιο που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις πληγείσες από την κρίση οικονομίες της περιοχής, την Πορτογαλία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ισπανία – είναι μια προειδοποίηση. Ορισμένοι στην αγορά, όπως η Allianz Global Investors, βλέπουν τον κίνδυνο τα γαλλικά ομόλογα να έχουν σύντομα ακόμη και την ίδια απόδοση με την Ιταλία, όπου το 10ετές χρέος έχει πλέον μόλις 40 μονάδες βάσης premium έναντι της γείτονος. «Οι λεγόμενες χώρες των «PIGS» αναγκάστηκαν να προβούν σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις μετά την ευρωπαϊκή κρίση, οι οποίες τελικά απέδωσαν», δήλωσε η Sonia Renoult, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής επιτοκίων στην ABN Amro Bank NV στο Άμστερνταμ. «Η Γαλλία δεν ανέλαβε ποτέ τέτοιες μεταρρυθμίσεις και σήμερα πρέπει να πληρώσει το λογαριασμό γι’ αυτό». «Ανησυχία» στις αγορέςΕν τω μεταξύ, οι επενδυτές ανησυχούν ότι ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Μισέλ Μπαρνιέ μπορεί να δυσκολευτεί να περάσει τον προϋπολογισμό για το επόμενο έτος, με το ακροδεξιό κόμμα Εθνικός Συναγερμός να απειλεί με ψήφο εμπιστοσύνης για να ρίξει την κυβέρνηση αν δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά του. Ενώ τα γαλλικά ομόλογα ανέκαμψαν για λίγο μετά τη δήλωση του υπουργού Οικονομικών Antoine Armand ότι είναι έτοιμος να κάνει παραχωρήσεις για τον προϋπολογισμό του 2025, αυτό δεν βοήθησε αρκετά ώστε να μειώσει την υποαπόδοση μηνών. Ο Αρμάντ δεν διευκρίνισε τον βαθμό των αλλαγών που είναι διατεθειμένη να κάνει η κυβέρνηση, αλλά επιβεβαίωσε ότι ο Μπαρνιέ είναι έτοιμος να τροποποιήσει τα σχέδια για την αύξηση των φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια, τα οποία έχει καταγγείλει το κόμμα της Μαρίν Λεπέν. Η ίδια έχει επίσης ζητήσει την τροποποίηση των μέτρων για τον περιορισμό των δαπανών για συντάξεις και τη μείωση της κρατικής αποζημίωσης των φαρμάκων. «Θα μπορούσαμε να δούμε γεγονότα που θα προκαλούσαν πολύ πιο σημαντικές επιπτώσεις», δήλωσε ο Nicolas Simar, ανώτερος διαχειριστής μετοχικών κεφαλαίων στην Goldman Sachs Asset Management. «Είναι πολύ, πολύ δύσκολο να πούμε ότι έχουμε φτάσει σε πάτο». Τα γαλλικά ομόλογα υπέστησαν τις χειρότερες εβδομαδιαίες εκροές τους εδώ και περισσότερο από δύο χρόνια κατά τις πέντε ημέρες έως την Τρίτη, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε η BNY, ο μεγαλύτερος θεματοφύλακας στον κόσμο. Η έξοδος των επενδυτών οδήγησε επίσης σε πτώση τις μετοχές, με τον δείκτη αναφοράς μετοχών να βρίσκεται σε τροχιά για τη χειρότερη χρονιά σε σχέση με τις ευρωπαϊκές μετοχές από το 2010. Πηγή: economistas.gr
Σούπερ μάρκετ: Τα μνημόνια δεν άγγιξαν τις πωλήσεις – Στο +28% ο τζίρος μέσα σε 18 χρόνια
Οι δύο λόγοι που δεν πέφτει η κατανάλωση – Πώς θα κινηθούν οι τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ το 2025 Ρεπορτάζ: Ξανθή Γούναρη Αύξηση 28% σε αξία κατέγραψε μέσα στα τελευταία 18 χρόνια, δηλαδή από 2007 έως το 2024, το καλάθι των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών προϊόντων (Fast-moving consumer goods – FMCG) στα σούπερ μάρκετ, όταν το μέσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα σε πραγματικές τιμές ήταν στην Ελλάδα το 2023 χαμηλότερο κατά 28,38% σε σύγκριση με αυτό του 2010 (στοιχεία Eurostat)! Αυτό το παράδοξο όμως δεν φαίνεται να επηρέασε δραματικά τον όγκο πωλήσεων στις αλυσίδες, όπως προκύπτει με βάση τα στοιχεία που παρουσίασε από το βήμα του 15ου Συνεδρίου του ΙΕΛΚΑ ο Βάιος Δημοράγκας, διευθύνων σύμβουλος της NielsenIQ, αφού παρά τη μεγάλη αύξηση των τιμών οι καταναλωτές την εν λόγω περίοδο γέμισαν το καλάθι μόλις κατά 2% λιγότερο. Η υποχώρηση του όγκου σύμφωνα με τον κύριο Δημοράγκα εξηγείται στη βάση της τεράστιας οικονομικής κρίσης που όλοι βιώσαμε την προηγούμενη δεκαετία, ωστόσο κατά τον ίδιο αποτελεί και μια ευκαιρία για τον κλάδο των σούπερ μάρκετ, καθώς η κατανάλωση είναι το κλειδί για την αγορά τα επόμενα χρόνια. Γιατί η ζήτηση στα σούπερ μάρκετ παραμένει σταθερήΗ αντοχή που δείχνει η κατανάλωση, όπως προκύπτει και από την πορεία των πωλήσεων τα δύο τελευταία χρόνια εν μέσω σκληρής πληθωριστικής κρίσης, εξηγείται λόγω των αλλαγών στην αγοραστική συμπεριφορά. Από τη μια ο ρυθμός ανάπτυξης των κωδικών ιδιωτικής ετικέτας παραμένει θετικός, με τη κατηγορία να εμφανίζει μερίδιο αγοράς 24,7%, ενώ παράλληλα οι προσφορές και οι προωθητικές ενέργειες στα ράφια των σούπερ μάρκετ καταγράφουν νέα υψηλά στο 57,9%. Η πορεία της αγοράς εφέτοςΜε τα νοικοκυριά να πηγαίνουν σταδιακά από μια επιφυλακτική κατανάλωση σε μια στοχευμένη κατανάλωση, η αγορά, σύμφωνα με τα στοιχεία της NielsenIQ το 2024, από 1η Ιανουαρίου έως τις 3 Νοεμβρίου, καταγράφει αύξηση όγκου 3,7% με αύξηση στα έσοδα στο 3,9% και τον κλαδικό πληθωρισμό στο 0,2%. Ειδικότερα στο τρέχον, τελευταίο, τρίμηνο της φετινής χρονιάς (1 Οκτωβρίου έως 3 Νοεμβρίου) καταγράφεται αύξηση των πωλήσεων σε αξία 4,5%, σε όγκο 4,8% και αρνητικός πληθωρισμός στο 0,3%. Ανά κανάλι, από 1/1 έως τις 6/10 στα cash and carry το πρόσημο είναι αρνητικό καθώς καταγράφηκε μείωση κατά 2,4% σε αξία και κατά 3,6% σε όγκο, με τον κλαδικό πληθωρισμό να κρατιέται χαμηλά. Στη παραδοσιακή λιανική η αύξηση σε αξία είναι 4,3% και σε όγκο 0,3% και στην οργανωμένη λιανική τα έσοδα ενισχύθηκαν κατά 2,9% και ο όγκος κατά 3,2%. Τι θα γίνει με τις τιμές το 2025Σε ό,τι αφορά την πορεία των τιμών στα σούπερ μάρκετ το 2025, μεγάλο ενδιαφέρον είχε το ιδιότυπο poll που έκανε ο Παναγιώτης Μπορέτος, αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Circana κατά το χθεσινό συνέδριο του ΙΕΛΚΑ. Η εταιρεία μετρήσεων έχει δημιουργήσει τρία σενάρια: Το ένα σενάριο είναι μείωση τιμών 1,3% ανά τεμάχιο, καθώς οι τιμές από Μάιο και μετά έχουν υποχωρήσει σχετικά με το πρώτο εξάμηνο. Το δεύτερο σενάριο λέει ότι οι τιμές θα παραμείνουν σταθερές. Και το τρίτο σενάριο είναι αύξηση τιμών 2,9% ανά τεμάχιο. Ζήτησε λοιπόν ο κύριος Μπορέτος από τους συνέδρους, κυρίως στελέχη του λιανεμπορίου και της βιομηχανίας τροφίμων και προϊόντων καθημερινής χρήσης, να ψηφίσουν live το επικρατέστερο σενάριο. Το ενδεχόμενο για μείωση των τιμών του χρόνου είχε τους λιγότερους οπαδούς, με τους περισσότερους να επιλέγουν τη σταθερότητα των τιμών! Βάσει των στοιχείων που επεξεργάστηκε η Circana, με το σενάριο των σταθερών τιμών η αγορά θα παρουσιάσει αύξηση 3,2% σε αξία, όπως και εφέτος, ενώ ο όγκος πωλήσεων, σύμφωνα με τον κύριο Μπορέτο, αναμένεται να κινηθεί οριακά αυξητικά. Στο τρίτο σενάριο που αφορά αύξηση των τιμών κατά 2,9%, η αγορά θα πάει στο 3,8%. Πηγή: ot.gr