Γιατί τα σημερινά παιδιά δεν θα γίνουν Bill Gates – Το μυστικό της επιτυχίας του κρύβεται στην παιδική του ηλικία
Ο Bill Gates δεν είναι σίγουρος ότι θα είχε γίνει δισεκατομμυριούχος εάν είχε μεγαλώσει σαν τα σημερινά παιδιά, αντιμέτωπος με τους περισπασμούς των smartphones και των social media. Ο συνιδρυτής και πρώην CEO της Microsoft και άλλοτε πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου, βοήθησε να διαδώσει τους υπολογιστές και το ίντερνετ σε όλο τον κόσμο. Όμως, ο ίδιος πιστεύει ότι ίσως να μην είχε χτίσει ποτέ αυτό τον γίγαντα των 3,26 τρισ. δολαρίων εάν δεν είχε περάσει τον χρόνο του σαν παιδί τριγυρνώντας με φίλους, εξερευνώντας τον έξω κόσμο και διαβάζοντας. Όταν μεγάλωνε, περνούσε ώρες στο δωμάτιό του, βυθισμένος σε βιβλία και στις σκέψεις του, έγραψε ο Gates στο blog του. «Όταν ένιωθα ανήσυχος ή βαριεστημένος – ή είχα μπλέξει λόγω κακής συμπεριφοράς – εξαφανιζόμουν στο δωμάτιό μου και χανόμουν σε βιβλία ή ιδέες, συχνά για ώρες χωρίς διακοπή», έγραψε ο Gates. «Αυτή η ικανότητα να μετατρέπω τον κενό χρόνο σε βαθιά σκέψη και μάθηση έγινε ένα θεμελιώδες κομμάτι του ποιος είμαι». «Ήταν κρίσιμο για την μετέπειτα επιτυχία μου», πρόσθεσε. Ο Gates συστήνει το βιβλίο «The Anxious Generation», του κοινωνικού ψυχολόγου του New York University, Jonathan Haidt, το οποίο ερευνά το πώς τα smartphones και τα social media έχουν «ανακαλωδιώσει» τους εγκεφάλους των παιδιών. Το βιβλίο ισχυρίζεται επίσης ότι αυτές οι τεχνολογίες έχουν οδηγήσει τους νέους σε μία κρίση ψυχικής υγείας, η οποία χαρακτηρίζεται από αυξανόμενα επίπεδα μοναξιάς και κατάθλιψης ανάμεσα στους Gen Zers. Η συνεχής χρήση των smartphones και των social media μπορεί επίσης να επηρεάσει αρνητικά την μνήμη των νέων, την ικανότητά τους να συγκεντρώνονται και το εύρος της προσοχής τους, έχουν δείξει έρευνες. Ο Gates εξήγησε ότι η δική του παιδική ηλικία επικεντρωνόταν στο παιχνίδι, κάτι που σύμφωνα με τις έρευνες, καλλιεργεί τη δημιουργική σκέψη. Αντίθετα, σήμερα πολλά παιδιά βιώνουν μια παιδική ηλικία που επικεντρώνεται στα τηλέφωνα. «Το εύρος προσοχής μας είναι σαν ένας μυς, και οι συνεχείς διακοπές καθώς και η εθιστική φύση των social media δυσκολεύουν πάρα πολύ την ανάπτυξή του», εξήγησε ο Gates. Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ο Gates συνδέει την επιτυχία του με την μανία που έχει με το διάβασμα και την ικανότητά του να απομονώνεται. Τη δεκαετία του 1990, όταν ήταν ακόμα CEO της Microsoft, συνήθιζε να πηγαίνει σε μια απομονωμένη καλύβα στην εξοχή, έχοντας μαζί του μόνο «μία μεγάλη τσάντα με βιβλία και τεχνικές έρευνες» για την ετήσια «Εβδομάδα Σκέψης» του. Σε αυτό το διάστημα, ο Gates αφοσιωνόταν στο να συγκεντρώνεται χωρίς τίποτα που να τον διακόπτει. Δεν κοίταζε ούτε καν τα emails του, καθώς μπορούσε να διαβάσει, να σκεφτεί και να γράψει για το μέλλον χωρίς περισπασμούς. Από τις «Εβδομάδες Σκέψης» βγήκαν μεγάλες ιδέες, όπως η ανάπτυξη του Internet Explorer της Microsoft. Όμως ακόμα και ο ίδιος ο δισεκατομμυριούχος αναγνωρίζει ότι οι τεχνολογίες που δημιούργησαν αυτός και η Microsoft δεν επιτρέπουν τη βαθιά συγκέντρωση που θα οδηγούσε και άλλους ανθρώπους να σκεφτούν παρόμοιες καινοτομίες. «Χωρίς τη δυνατότητα να συγκεντρωθεί βαθιά και να ακολουθήσει μια ιδέα όπου κι αν οδηγεί, ο κόσμος θα μπορούσε να χάσει καινοτομίες που γεννιούνται όταν κανείς στρέψει το μυαλό του σε κάτι και το κρατήσει εκεί, ακόμα και όταν η δόση ντοπαμίνης που μας δίνει μια γρήγορη απόσπαση της προσοχής βρίσκεται μόνο ένα κλικ μακριά», έγραψε ο Gates, σύμφωνα με το CNBC. Πηγή: moneyreview.gr
Ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – Κίνας θα είναι πιο καταστροφικός αυτήν τη φορά
Του Nick Sargen Λίγο μετά την έναρξη του εμπορικού πολέμου ΗΠΑ – Κίνα στις αρχές του 2018, μίλησα σε ένα συνέδριο στη Σαγκάη όπου διατύπωσα την εκτίμησή μου για το πόσο θα διαρκούσε. Εν ολίγοις, πίστευα πως τότε δόθηκε το εναρκτήριο σάλπισμα μιας μακρόχρονης σύγκρουσης. Ο εμπορικός πόλεμος ξεκίνησε λίγο μετά την έκθεση του Robert Lighthizer, που δόθηκε στη δημοσιότητα τον Μάρτιο του 2018, σύμφωνα με την οποία η Κίνα εφάρμοζε αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Η Κίνα είχε μεγάλο εμπορικό πλεόνασμα στις συναλλαγές της με τις ΗΠΑ, από τα τέλη του 2001 που έγινε μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Στο μεταξύ, στις ΗΠΑ χάθηκε μεγάλος αριθμός θέσεων εργασίας στον τομέα της μεταποίησης και η Ουάσιγκτον κατηγόρησε το Πεκίνο για λεηλασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και οξύνθηκαν οι ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια. Τον επόμενο ενάμιση χρόνο, οι ΗΠΑ επέβαλαν σταδιακά δασμούς στα εισαγόμενα από την Κίνα προϊόντα. Εντέλει επιβλήθηκαν δασμοί περίπου στο 50% των κινεζικών αγαθών. Ο υψηλότερος δασμολογικός συντελεστής ορίστηκε στο 25% και ο μέσος κυμαινόταν στο 20%. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούσαν ότι ο “εμπορικός πόλεμος” θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στην κινεζική οικονομία, ωστόσο αυτές άργησαν να φανούν. Ενόψει του “Β’ εμπορικού πολέμου” οι ειδικοί “βλέπουν” πολύ βαθύτερες επιπτώσεις. Ένας λόγος είναι ότι ο εκλεγμένος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σκέφτεται να επιβάλει πολύ υψηλότερους και περιεκτικούς δασμούς από ό,τι την προηγούμενη φορά. Στην προεκλογική του εκστρατεία, δεσμεύτηκε να αυξήσει τους δασμούς σε όλα τα εισαγόμενα κινεζικά προϊόντα στο 60% και με την εκλογή του στην προεδρία των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει επιπρόσθετους δασμούς 10%. Οι χρηματαγορές δεν έχουν αντιδράσει μέχρι στιγμής, καθώς οι περισσότεροι επενδυτές θεωρούν διαπραγματευτικό τέχνασμα τις απειλές του Τραμπ. Ωστόσο, οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε πρόσφατη έρευνα του Reuters συγκλίνουν στην εκτίμηση πως οι ΗΠΑ θα επιβάλλουν επιπρόσθετους δασμούς 40% στις αρχές του 2025. Σε αυτό το σενάριο, οι ερωτηθέντες “βλέπουν” ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας θα επιβραδύνει κατά 0,5%-1% το 2025. Μια άλλη αιτία είναι ότι η Κίνα έχει καταφέρει να παρακάμψει ορισμένους από τους δασμούς που είναι σε ισχύ, ανακατευθύνοντας προϊόντα που εξάγονται στις ΗΠΑ μέσω υποδομών στο Μεξικό και στο Βιετνάμ. Έτσι, ενώ οι εισαγωγές των κινεζικών προϊόντων στις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά περίπου 110 δισ. δολάρια από το 2018 έως το 2023, οι εισαγωγές από το Μεξικό και το Βιετνάμ αυξήθηκαν κατά περίπου 130 δισ. δολάρια και 70 δισ. δολάρια αντίστοιχα. (βλ. διάγραμμα). Οι Κινέζοι εξαγωγείς μπορούν να στραφούν σε νέες αγορές και να δημιουργήσουν offshore εργοστάσια, αλλά ο Τραμπ έχει δεσμευτεί να βάλει τέλος σε αυτούς τους ελιγμούς. Έχει προειδοποιήσει πως επιβάλει πρόσθετους δασμούς 25% στην εισαγωγή προϊόντων από το Μεξικό και 100%-200% στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που παράγονται από κινεζικές εταιρείες στο Μεξικό και εξάγονται στις ΗΠΑ. Άλλη μια σημαντική διαφορά είναι ότι η κινεζική οικονομία έχει αποδυναμωθεί σε σύγκριση με την εικόνα της όταν ξεκίνησε ο εμπορικός πόλεμος, καθότι μεσολάβησαν αρκετές δυσμενείς εξελίξεις: η κρίση της αγοράς ακινήτων, οι επιπτώσεις από την πολιτική του ενός παιδιού που εφάρμοζε το Πεκίνο για να ελέγχει τις γεννήσεις και την υποτονική αντίδραση μετά την κρίση της πανδημίας. Πρόσφατα η κινεζική κυβέρνηση ανακοίνωσε δημοσιονομικά μέτρα για να τονώσει την οικονομία, αλλά ο αντίκτυπος μέχρι στιγμής είναι “χλιαρός”. Ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι αυτή η εικόνα υπονομεύει τη διαπραγματευτική δύναμη της Κίνας. Εντούτοις το Πεκίνο δεν φαίνεται διατεθειμένο να δεχθεί τα αμερικανικά “εμπορικά χτυπήματα” χωρίς να προχωρήσει σε αντίποινα. Σύμφωνα με τους Financial Times, η Κίνα έχει θεσπίσει “σκληρούς” νόμους, από την πρώτη θητεία του Τραμπ, που της δίνουν τη δυνατότητα να αντιδράσει σε μέτρα/κυρώσεις που λαμβάνουν άλλα κράτη σε βάρος της. Ειδικότερα, μπορεί να βάλει εταιρείες στη “μαύρη λίστα”, να επιβάλλει κυρώσεις και να μπλοκάρει την αμερικανική πρόσβαση σε κρίσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες. Η νομοθεσία για τον έλεγχο των εξαγωγών δίνει τη δυνατότητα στο Πεκίνο να αξιοποιήσει την παγκόσμια κυριαρχία του σε πόρους όπως οι σπάνιες γαίες και το λίθιο, ζωτικής σημασίας για τη σύγχρονη τεχνολογία, για να περιορίσει την πρόσβαση άλλων κρατών σε αυτούς. Η Κίνα ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι απαγορεύει την εξαγωγή ορισμένων σπάνιων ορυκτών στις ΗΠΑ – μία ημέρα αφότου η κυβέρνηση Μπάιντεν “δυσκόλεψε” την πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένη αμερικανική τεχνολογία. Αυτές οι κινήσεις σηματοδοτούν πιθανή κλιμάκωση του “εμπορικού πολέμου”. Για παράδειγμα, ο πρόεδρος της Ειδικής Επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων για το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα John Moolenaar έφερε τον Νοέμβριο νομοσχέδιο που προβλέπει την ανάκληση του καθεστώτος PNTR (Μόνιμες Κανονικές Εμπορικές Σχέσεις) που απολαμβάνει η Κίνα. Πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Peterson διαπίστωσε ότι ο τερματισμός του καθεστώτος PNTR για την Κίνα θα επιτάχυνε τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ, ενώ βραχυπρόθεσμα θα υποχωρούσε το ΑΕΠ της. Σύμφωνα με τη μελέτη: “Το χρηματιστήριο θα υποχωρούσε, με τους κλάδους των αγροτικών προϊόντων, της μεταποίησης και της εξόρυξης να δέχονται τις ισχυρότερες πιέσεις”. Η επόμενη φάση του εμπορικού πολέμου ΗΠΑ-Κίνας μπορεί να είναι πιο επιζήμια -σε σύγκριση με την προηγούμενη- και για τα δύο στρατόπεδα. Σε αυτή την περίπτωση, οι χρηματαγορές θα είναι περισσότερο ευμετάβλητες καθώς οι επενδυτές θα συνειδητοποιήσουν ότι δεν υπάρχουν νικητές σε έναν εμπορικό πόλεμο μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου, που είναι πιο αποδιοργανωτικός από ό,τι πριν. Πηγή: forbesgreece.gr
Γιατί τα μέτρα της κυβέρνησης δεν αντιμετωπίζουν την ακρίβεια
Τρόφιμα © freepik Από τον Βαγγέλη Μανδραβέλη Εισαγόμενος είναι εν πολλοίς ο πληθωρισμός στη χώρα, ενώ τα μέτρα της κυβέρνησης φαίνεται ότι δεν έχουν αποτέλεσμα στην πάταξη της ακρίβειας. Αυτό διακρίνεται από την πορεία που έχει τα τελευταία τρία-τέσσερα χρόνια τόσο ο εναρμονισμένος γενικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ), όσο και ο επιμέρους ΔΤΚ στα τρόφιμα. Σύμφωνα με τη Eurostat, οι συγκεκριμένοι δείκτες στη χώρα μας κινούνται σχεδόν ταυτόσημα με εκείνους της Ευρωζώνης, με πολύ μικρές διαφοροποιήσεις. Κάποια στιγμή ο εγχώριος δείκτης ξεπερνά οριακά τον αντίστοιχο της Ευρωζώνης και αντίστροφα. Η ταυτοσημία αυτή ισχύει και στους ΔΤΚ μεταξύ της Ελλάδας και των περισσότερων μεσογειακών χωρών της Ευρωζώνης, όπως είναι η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Κύπρος, η Ιταλία κ.ά. Και η πορεία αυτή δικαιολογεί σε μεγάλο βαθμό τη θέση της κυβέρνησης ότι ο πληθωρισμός είναι κατά κύριο λόγο εισαγόμενος. Ωστόσο, τα ίδια αυτά στοιχεία καταδεικνύουν το πόσο ατελέσφορα είναι τα μέτρα που λαμβάνονται κατά της ακρίβειας. Τα πρόστιμα που μπήκαν τα τελευταία τρία χρόνια (2021-2024) από το υπουργείο Ανάπτυξης ξεπερνούν τα 30 εκατ. ευρώ και είναι τα υψηλότερα που επιβλήθηκαν από κάθε άλλη περίοδο. Στο παρελθόν τα πρόστιμα προς την αγορά κινούνταν περί τα 500.000 ευρώ ετησίως. Μόνον φέτος επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους άνω των 10 εκατ. ευρώ, ενώ το 2023 είχαν επιβληθεί πρόστιμα 13 εκατ. ευρώ και το 2022 ανήλθαν σε περισσότερα από 5,5 εκατ. ευρώ. Φέτος πρόστιμα ύψους 7,8 εκατ. ευρώ επιβλήθηκαν στο α’ εξάμηνο του 2024, κατά την περίοδο υπουργίας Κώστα Σκρέκα, και τα υπόλοιπα 2,5 εκατ. ευρώ στο β’ εξάμηνο, κατά την περίοδο υπουργίας Τάκη Θεοδωρικάκου. Στις κυρώσεις αυτές συμπεριλαμβάνονται και τα πρόστιμα ύψους 2,2 εκατ. ευρώ, που ανακοινώθηκαν την περασμένη εβδομάδα από το υπουργείο Ανάπτυξης. Η κυβέρνηση καλώς επιβάλλει αυτά τα πρόστιμα, που για άλλους είναι βαριά και για άλλους «χάδια». Και αυτό γιατί, εκτός από την κύρωση που επιβάλλεται, εκθέτει τις επιχειρήσεις στους καταναλωτές για τα τυχόν λάθη τους ή τις σκόπιμες παραπλανήσεις των καταναλωτών από επιτήδειους. Παρά τα υψηλά πρόστιμα που επιβλήθηκαν, η ακρίβεια παραμένει. Το ίδιο ισχύει και με τα υπόλοιπα μέτρα της κυβέρνησης. Είτε αυτά αφορούν τον περιορισμό του περιθωρίου μεικτού κέρδους, είτε το «καλάθι του νοικοκυριού», είτε την απαγόρευση των προσφορών κ.λπ. Η απόδειξη είναι ότι τις ίδιες ανατιμήσεις που υπέστη ο Πορτογάλος, ο Ισπανός και ο Ιταλός καταναλωτής, τις ίδιες έχει υποστεί και ο Έλληνας καταναλωτής τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Εκτός και αν κάποιος θεωρήσει ότι χωρίς τα μέτρα της κυβέρνησης, ο πληθωρισμός και η ακρίβεια θα ήταν υψηλότερα στην Ελλάδα απ’ ό,τι στις άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Σύμφωνα με τη Eurostat, ο εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή για τον περασμένο Οκτώβριο ήταν στο 121,8, με έτος βάσης το 2015 (=100). Αυτό σημαίνει ότι το καλάθι του Έλληνα καταναλωτή είναι 21,8% ακριβότερο απ’ ό,τι ήταν το 2015. Ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωζώνη ανέρχεται σε 127,0 (+27% σε σχέση με το 2015) και είναι υψηλότερος από τον εναρμονισμένο ΔΤΚ της Ελλάδος. Ωστόσο, αν λάβει κανείς υπ’ όψιν την περίοδο του ήπιου αποπληθωρισμού που διήλθε η χώρα στην προ του 2020 περίοδο, δικαιολογεί τη διαφορά αυτήν με την υπόλοιπη Ευρωζώνη. Η βάση εκκίνησης της πληθωριστικής καταιγίδας το καλοκαίρι του 2021 για τη χώρα μας είναι χαμηλότερη από εκείνη στην Ευρωζώνη και την υπόλοιπη ΕΕ. Αντίστοιχα ισχύουν και στους επιμέρους δείκτες. Στα είδη διατροφής, ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή στην Ελλάδα τον περασμένο Οκτώβριο ήταν στο 134,31 σε σχέση με το 2015 (+34,31% η ανατίμηση στα τρόφιμα), ενώ στην Ευρωζώνη ήταν στο 138,91, μια διαφορά που εξηγείται επαρκώς από την περίοδο αποπληθωρισμού που πέρασε η Ελλάδα προ του 2020. Πηγή: powergame.gr
Η Ελλάδα δανείζεται για πρώτη φορά στην ιστορία φθηνότερα από τη Γαλλία
Ο Ιερός βράχος της Ακρόπολης / Φωτογραφία shutterstock ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΛΤΣΑ Η απόδοση των ομολόγων αναφοράς της Γαλλίας ξεπέρασε την απόδοση της Ελλάδας για πρώτη φορά στα χρονικά. Το επιτόκιο των 10ετών γαλλικών ομολόγων, που παραδοσιακά θεωρούνται από τα ασφαλέστερα της ευρωζώνης, βρίσκεται στο 3,01%, ενώ το ελληνικό δεκαετές στο 3%. Αυτό καταδεικνύει και την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας που κάποτε βρισκόταν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης δημόσιου χρέους. Σε ανοδική πορεία τα ελληνικά ομόλογαΣυγκριτικά, τα ελληνικά περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται σε ανοδική πορεία καθώς η χώρα ανακάμπτει από την κρίση χρέους της ευρωζώνης, έχοντας ανακτήσει πέρυσι το καθεστώς επενδυτικής βαθμίδας. Στο αποκορύφωμα των προβλημάτων της Ελλάδας το 2012, τα 10ετή ομόλογά της απέδιδαν πάνω από 30 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερο από το γαλλικό χρέος, σημειώνει το Bloomberg. Σίγουρα, το μικρό μέγεθος της ελληνικής αγοράς ομολόγων καθιστά δύσκολες τις ουσιαστικές συγκρίσεις. Το ελληνικό κρατικό χρέος που είναι επιλέξιμο σε έναν βασικό δείκτη ανέρχεται σε λίγο πάνω από 80 δισεκατομμύρια ευρώ, σε σύγκριση με πάνω από 1,8 τρισεκατομμύρια ευρώ για τη Γαλλία. Η ανάκαμψη των PIGSΩστόσο, το γεγονός ότι οι γαλλικές αποδόσεις έφτασαν ή ξεπέρασαν τρεις από τις τέσσερις λεγόμενες PIGS – το προσωνύμιο που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις πληγείσες από την κρίση οικονομίες της περιοχής, την Πορτογαλία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ισπανία – είναι μια προειδοποίηση. Ορισμένοι στην αγορά, όπως η Allianz Global Investors, βλέπουν τον κίνδυνο τα γαλλικά ομόλογα να έχουν σύντομα ακόμη και την ίδια απόδοση με την Ιταλία, όπου το 10ετές χρέος έχει πλέον μόλις 40 μονάδες βάσης premium έναντι της γείτονος. «Οι λεγόμενες χώρες των «PIGS» αναγκάστηκαν να προβούν σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις μετά την ευρωπαϊκή κρίση, οι οποίες τελικά απέδωσαν», δήλωσε η Sonia Renoult, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής επιτοκίων στην ABN Amro Bank NV στο Άμστερνταμ. «Η Γαλλία δεν ανέλαβε ποτέ τέτοιες μεταρρυθμίσεις και σήμερα πρέπει να πληρώσει το λογαριασμό γι’ αυτό». «Ανησυχία» στις αγορέςΕν τω μεταξύ, οι επενδυτές ανησυχούν ότι ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Μισέλ Μπαρνιέ μπορεί να δυσκολευτεί να περάσει τον προϋπολογισμό για το επόμενο έτος, με το ακροδεξιό κόμμα Εθνικός Συναγερμός να απειλεί με ψήφο εμπιστοσύνης για να ρίξει την κυβέρνηση αν δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά του. Ενώ τα γαλλικά ομόλογα ανέκαμψαν για λίγο μετά τη δήλωση του υπουργού Οικονομικών Antoine Armand ότι είναι έτοιμος να κάνει παραχωρήσεις για τον προϋπολογισμό του 2025, αυτό δεν βοήθησε αρκετά ώστε να μειώσει την υποαπόδοση μηνών. Ο Αρμάντ δεν διευκρίνισε τον βαθμό των αλλαγών που είναι διατεθειμένη να κάνει η κυβέρνηση, αλλά επιβεβαίωσε ότι ο Μπαρνιέ είναι έτοιμος να τροποποιήσει τα σχέδια για την αύξηση των φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια, τα οποία έχει καταγγείλει το κόμμα της Μαρίν Λεπέν. Η ίδια έχει επίσης ζητήσει την τροποποίηση των μέτρων για τον περιορισμό των δαπανών για συντάξεις και τη μείωση της κρατικής αποζημίωσης των φαρμάκων. «Θα μπορούσαμε να δούμε γεγονότα που θα προκαλούσαν πολύ πιο σημαντικές επιπτώσεις», δήλωσε ο Nicolas Simar, ανώτερος διαχειριστής μετοχικών κεφαλαίων στην Goldman Sachs Asset Management. «Είναι πολύ, πολύ δύσκολο να πούμε ότι έχουμε φτάσει σε πάτο». Τα γαλλικά ομόλογα υπέστησαν τις χειρότερες εβδομαδιαίες εκροές τους εδώ και περισσότερο από δύο χρόνια κατά τις πέντε ημέρες έως την Τρίτη, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε η BNY, ο μεγαλύτερος θεματοφύλακας στον κόσμο. Η έξοδος των επενδυτών οδήγησε επίσης σε πτώση τις μετοχές, με τον δείκτη αναφοράς μετοχών να βρίσκεται σε τροχιά για τη χειρότερη χρονιά σε σχέση με τις ευρωπαϊκές μετοχές από το 2010. Πηγή: economistas.gr
Σούπερ μάρκετ: Τα μνημόνια δεν άγγιξαν τις πωλήσεις – Στο +28% ο τζίρος μέσα σε 18 χρόνια
Οι δύο λόγοι που δεν πέφτει η κατανάλωση – Πώς θα κινηθούν οι τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ το 2025 Ρεπορτάζ: Ξανθή Γούναρη Αύξηση 28% σε αξία κατέγραψε μέσα στα τελευταία 18 χρόνια, δηλαδή από 2007 έως το 2024, το καλάθι των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών προϊόντων (Fast-moving consumer goods – FMCG) στα σούπερ μάρκετ, όταν το μέσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα σε πραγματικές τιμές ήταν στην Ελλάδα το 2023 χαμηλότερο κατά 28,38% σε σύγκριση με αυτό του 2010 (στοιχεία Eurostat)! Αυτό το παράδοξο όμως δεν φαίνεται να επηρέασε δραματικά τον όγκο πωλήσεων στις αλυσίδες, όπως προκύπτει με βάση τα στοιχεία που παρουσίασε από το βήμα του 15ου Συνεδρίου του ΙΕΛΚΑ ο Βάιος Δημοράγκας, διευθύνων σύμβουλος της NielsenIQ, αφού παρά τη μεγάλη αύξηση των τιμών οι καταναλωτές την εν λόγω περίοδο γέμισαν το καλάθι μόλις κατά 2% λιγότερο. Η υποχώρηση του όγκου σύμφωνα με τον κύριο Δημοράγκα εξηγείται στη βάση της τεράστιας οικονομικής κρίσης που όλοι βιώσαμε την προηγούμενη δεκαετία, ωστόσο κατά τον ίδιο αποτελεί και μια ευκαιρία για τον κλάδο των σούπερ μάρκετ, καθώς η κατανάλωση είναι το κλειδί για την αγορά τα επόμενα χρόνια. Γιατί η ζήτηση στα σούπερ μάρκετ παραμένει σταθερήΗ αντοχή που δείχνει η κατανάλωση, όπως προκύπτει και από την πορεία των πωλήσεων τα δύο τελευταία χρόνια εν μέσω σκληρής πληθωριστικής κρίσης, εξηγείται λόγω των αλλαγών στην αγοραστική συμπεριφορά. Από τη μια ο ρυθμός ανάπτυξης των κωδικών ιδιωτικής ετικέτας παραμένει θετικός, με τη κατηγορία να εμφανίζει μερίδιο αγοράς 24,7%, ενώ παράλληλα οι προσφορές και οι προωθητικές ενέργειες στα ράφια των σούπερ μάρκετ καταγράφουν νέα υψηλά στο 57,9%. Η πορεία της αγοράς εφέτοςΜε τα νοικοκυριά να πηγαίνουν σταδιακά από μια επιφυλακτική κατανάλωση σε μια στοχευμένη κατανάλωση, η αγορά, σύμφωνα με τα στοιχεία της NielsenIQ το 2024, από 1η Ιανουαρίου έως τις 3 Νοεμβρίου, καταγράφει αύξηση όγκου 3,7% με αύξηση στα έσοδα στο 3,9% και τον κλαδικό πληθωρισμό στο 0,2%. Ειδικότερα στο τρέχον, τελευταίο, τρίμηνο της φετινής χρονιάς (1 Οκτωβρίου έως 3 Νοεμβρίου) καταγράφεται αύξηση των πωλήσεων σε αξία 4,5%, σε όγκο 4,8% και αρνητικός πληθωρισμός στο 0,3%. Ανά κανάλι, από 1/1 έως τις 6/10 στα cash and carry το πρόσημο είναι αρνητικό καθώς καταγράφηκε μείωση κατά 2,4% σε αξία και κατά 3,6% σε όγκο, με τον κλαδικό πληθωρισμό να κρατιέται χαμηλά. Στη παραδοσιακή λιανική η αύξηση σε αξία είναι 4,3% και σε όγκο 0,3% και στην οργανωμένη λιανική τα έσοδα ενισχύθηκαν κατά 2,9% και ο όγκος κατά 3,2%. Τι θα γίνει με τις τιμές το 2025Σε ό,τι αφορά την πορεία των τιμών στα σούπερ μάρκετ το 2025, μεγάλο ενδιαφέρον είχε το ιδιότυπο poll που έκανε ο Παναγιώτης Μπορέτος, αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Circana κατά το χθεσινό συνέδριο του ΙΕΛΚΑ. Η εταιρεία μετρήσεων έχει δημιουργήσει τρία σενάρια: Το ένα σενάριο είναι μείωση τιμών 1,3% ανά τεμάχιο, καθώς οι τιμές από Μάιο και μετά έχουν υποχωρήσει σχετικά με το πρώτο εξάμηνο. Το δεύτερο σενάριο λέει ότι οι τιμές θα παραμείνουν σταθερές. Και το τρίτο σενάριο είναι αύξηση τιμών 2,9% ανά τεμάχιο. Ζήτησε λοιπόν ο κύριος Μπορέτος από τους συνέδρους, κυρίως στελέχη του λιανεμπορίου και της βιομηχανίας τροφίμων και προϊόντων καθημερινής χρήσης, να ψηφίσουν live το επικρατέστερο σενάριο. Το ενδεχόμενο για μείωση των τιμών του χρόνου είχε τους λιγότερους οπαδούς, με τους περισσότερους να επιλέγουν τη σταθερότητα των τιμών! Βάσει των στοιχείων που επεξεργάστηκε η Circana, με το σενάριο των σταθερών τιμών η αγορά θα παρουσιάσει αύξηση 3,2% σε αξία, όπως και εφέτος, ενώ ο όγκος πωλήσεων, σύμφωνα με τον κύριο Μπορέτο, αναμένεται να κινηθεί οριακά αυξητικά. Στο τρίτο σενάριο που αφορά αύξηση των τιμών κατά 2,9%, η αγορά θα πάει στο 3,8%. Πηγή: ot.gr
Πόσα θα χρωστάει η Ελλάδα στην Ευρώπη μετά την νέα πληρωμή τριών δόσεων
Επιμήκυνση της μέσης διάρκειας λήξης της αποπληρωμής – Όλα όσα αναφέρει η 5η έκθεση Μεταπρογραμματικής Εποπτείας της Κομισιόν Ραλλού Αλεξοπούλου • ralexopoulou@naftemporiki.gr Παρά τις αβεβαιότητες σε γεωπολιτικό επίπεδο, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να εξυπηρετεί το χρέος της ενώ η οικονομική, δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική της κατάσταση είναι γενικά άριστη. Σύμφωνα με την 5η έκθεση των θεσμών στο πλαίσιο της μεταπρογραμματικής εποπτείας, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δείξει η Ελλάδα στο σκέλος των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου αλλά και στην αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Ειδικά για το δημόσιο χρέος, η έκθεση σημειώνει ότι δεδομένου ότι η Ελλάδα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και έχει σταθερή πρόσβαση στις αγορές, οι δανειστές δεν έχουν αντιρρήσεις στο αίτημα της Ελλάδας για πρόωρη αποπληρωμή τριών δόσεων από το δάνειο του πρώτου μνημονίου, ύψους 7,9 δις. ευρώ. Η προπληρωμή αναμένεται να εκτελεστεί εντός του Δεκεμβρίου ενώ αυτές τις ημέρες το Διοικητικό Συμβούλιο του ESM αναμένεται να λάβει απόφαση με την οποία δίνεται η δυνατότητα στην χώρα μας να κάνει χρήση του λεγόμενου «μαξιλαριού» ύψους 15,7 δις. ευρώ για την αποπληρωμή χρέους. «Με αυτήν την προπληρωμή, η Ελλάδα θα έχει αποπληρώσει περίπου το 61% των ανεξόφλητων δανείων στο πλαίσιο του GLF (48,4 δισ. ευρώ επί αρχικού όγκου 80 δισ. ευρώ από το διμερές δάνειο της Ελλάδας με τις χώρες της Ευρωζώνης), επιμηκύνουν τη μέση διάρκεια λήξης ενώ μειώνουν και το κόστος χρηματοδότησης». Σύμφωνα με την έκθεση, το χρέος της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να συνεχίσει την πτωτική του τάση, υποχωρώντας από 163,9% του ΑΕΠ το 2023 στο 153,1% του ΑΕΠ το 2024 και περαιτέρω στο 146,8% το 2025 λόγω του σταθερού ονομαστικού ΑΕΠ, τα διατηρούμενα πρωτογενή πλεονάσματα και τα έσοδα από αποκρατικοποιήσεις. Αυτή η θετική τάση προβλέπεται να συνεχιστεί μεσοπρόθεσμα με το χρέος να εκτιμάται ότι θα μειωθεί στο 119,1% του ΑΕΠ έως το 2035. Όπως επισημαίνεται η καθοδική τροχιά του χρέους συνεχίζει να εξαρτάται από τη συνετή δημοσιονομική πολιτική και τις θετικές μακροοικονομικές προοπτικές. Την ίδια στιγμή σημειώνεται πως οι χρηματοδοτικές ανάγκες της κυβέρνησης την περίοδο 2024-2026 είναι χαμηλές, λόγω των αναμενόμενων υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων και των πρόωρων αποπληρωμών που μειώνουν τις ανάγκες των επόμενων ετών. «Λόγω των χαμηλών αναγκών χρηματοδότησης, του υψηλού μαξιλαριού διαθεσίμων και της χαμηλής εξάρτησης του υφιστάμενου χρέους από τα επιτόκια, η δυνατότητα εξυπηρέτησης του χρέους της Ελλάδας έχει περιορισμένη έκθεση σε πιθανή επιδείνωση των αγορών και αύξηση του κόστους χρηματοδότησης εν μέσω της αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας την περίοδο 2024-2026», τονίζεται στην έκθεση. Όσον αφορά την πορεία της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνεται ότι παρά τις πρόσφατες βελτιώσεις, η αύξηση της παραγωγικότητας παραμένει το κλειδί για την βελτίωση των μακροπρόθεσμων αναπτυξιακών προοπτικών και της αύξησης της ποιότητας ζωής με βιώσιμο τρόπο. Για τα δημοσιονομικά σημειώνουν πως αυτά πρόκειται να βελτιωθούν περαιτέρω με το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης να γυρνάει σε πλεόνασμα μέχρι το 2026, ενώ αυξάνονται τα πρωτογενή πλεονάσματα. Οι κίνδυνοιΟι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές της Ελλάδας τα επόμενα χρόνια σχετίζονται κυρίως με την εξωτερική ζήτηση και τις γεωπολιτικές εντάσεις καθώς τονίζεται ότι μια πιο αργή από την αναμενόμενη οικονομική ανάκαμψη στις χώρες της ζώνης του ευρώ μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του τουρισμού και των εξαγωγών. Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας μπορεί να εντείνει τις πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και αυξηθεί περαιτέρω η αβεβαιότητα. «Η υλοποίηση αυτών των κινδύνων μπορεί να επιδεινώσει το εξωτερικό ισοζύγιο, να προκαλέσει υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη αύξηση του ΑΕΠ». Ένας ακόμα κίνδυνος σχετίζεται με τη διαχείρισης του κινδύνου στη «μετά το Ταμείο Ανάκαμψης εποχή» καθώς μπορεί να επηρεάσει την οικονομική ανάπτυξη μετά το 2026. Τυχόν νέες φυσικές καταστροφές, οι εκκρεμείς νομικές υποθέσεις κατά δημοσίων φορέων, με κυριότερη τις δικαστικές υποθέσεις κατά της Εταιρείας Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ), αλλά και η υποαπόδοση ορισμένων τιτλοποιημένων μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελούν ορισμένοι ακόμα κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία. Στον αντίποδα, τα κυβερνητικά μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, τη βελτίωση της συμμόρφωσης αλλά και η ψηφιοποίηση των πληρωμών και των φορολογικών διαδικασιών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση των κρατικών εσόδων. Ανοικτές εκκρεμότητεςΣτην έκθεση γίνεται αναφορά στον τραπεζικό τομέα καθώς όπως σημειώνεται η κερδοφορία των τραπεζών ενισχύεται ενώ η αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων συνεχίζεται, αν και διαπιστώνονται δυσκολίες. Ειδικότερα τονίζεται ότι διάφορα χαρτοφυλάκια τιτλοποιημένων μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν ενταχθεί στον «Ηρακλή» υποαποδίδουν καθώς δεν προχωρά η ρευστοποίηση των υποθηκευμένων ακινήτων (σ.σ. μέσω πλειστηριασμών) καθώς οι servicers αντιμετωπίζουν δικαστικά εμπόδια. Η ολοκλήρωση των μέτρων για την αντιμετώπιση των παλαιών δανείων έχει μεταφερθεί για το 2025 και τα μετρά περιλαμβάνουν τη σύσταση του οργανισμού πώλησης και επαναμίσθωσης (sale & leaseback), την εκκαθάριση των παλαιών υποθέσεων πτωχεύσεων κ.α. Η πορεία των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου αποτελεί ένα σημείο που γίνεται αναφορά σε κάθε έκθεση. Αυτή τη φορά επισημαίνεται ότι το συνολικό ύψος έχει μειωθεί σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2024, ωστόσο η πρόοδος είναι άνιση. Μπορεί οι ληξιπρόθεσμες κύριες συντάξεις να πλησιάζουν το μηδέν ωστόσο τα εφάπαξ που εκκρεμούν αυξάνονται. Σημαντική αύξηση καταγράφεται στα ληξιπρόθεσμα χρέη των Δήμων. Όσον αφορά τα δημόσια νοσοκομεία, που είναι ο πιο προβληματικός τομέας σε αυτό το επίπεδο, τα ληξιπρόθεσμα χρέη μειώθηκαν σημαντικά τον Ιούλιο κι αυτό αποδίδεται εν μέρει στη λειτουργία της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) αλλά σίγουρα ένα μέρος οφείλεται σε εποχιακούς παράγοντες. Πηγή: naftemporiki.gr
Ο πραγματικός λόγος πίσω από την επικείμενη σύγκρουση Τραμπ – Fed
Tου Steve Forbes Η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ οδεύει προς μια κολοσσιαία σύγκρουση με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ. Σχεδόν όλα τα μέσα ενημέρωσης θα συνταχθούν με τον επικεφαλής της Fed Τζερόμ Πάουελ και τον θεσμό του. Θα “παπαγαλίσουν” τη γραμμή της κεντρικής τράπεζας (πως οποιαδήποτε επίθεση κατά της Fed θέτει σε κίνδυνο την ανεξαρτησία της) και τις προβλέψεις για την πορεία του πληθωρισμού. Μην αγοράσετε αυτήν τη “φούσκα”. Η διαφαινόμενη σύγκρουση δεν αφορά την ανεξαρτησία της Fed, αλλά τις επιδόσεις της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ. Ειδικότερα, αφορά τα μοντέλα πάνω στα οποία στηρίζει τις αποφάσεις της. Η βασική παραδοχή αυτών των μοντέλων είναι ότι η ευημερία δημιουργεί πληθωρισμό. Ο οικονομολόγος A.W. Phillips διατύπωσε την άποψη ότι υπάρχει διασύνδεση μεταξύ πληθωρισμού και ανεργίας. Αν θέλετε λιγότερη ανεργία, θα έχετε υψηλότερο πληθωρισμό. Και το αντίστροφο. Η λεγόμενη “καμπύλη Phillips” είναι “ιερό κείμενο” για τη Fed και τις περισσότερες κεντρικές τράπεζες. Και έχει δύο μεγάλα ελαττώματα, πέραν του ότι τη διαψεύδουν τα γεγονότα στον πραγματικό κόσμο. Η καμπύλη είναι λάθος. Τα τελευταία χρόνια, για παράδειγμα, η ανεργία στις ΗΠΑ παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα, ακόμη και όταν βιώσαμε τη χειρότερη αύξηση του κόστους ζωής εδώ και περισσότερα από 40 χρόνια. Η Fed έχει συγχυστεί, αλλά αρνείται να επανεξετάσει το βασικό της πιστεύω. Το να παραδεχτεί ότι η “θεολογία” της είναι εσφαλμένη είναι δύσκολο για κάθε θεσμό, οπότε η κεντρική τράπεζα προσκολλάται στην ψευδεπίγραφη κατήχησή της. Το πρώτο μεγάλο ελάττωμα είναι η άρνηση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας να κάνει τη βασική διάκριση μεταξύ των δύο ειδών πληθωρισμού. Ο μη νομισματικός πληθωρισμός προέρχεται από μεγάλες διαταραχές στην παραγωγή. Μια φυσική καταστροφή, όπως ένας σεισμός, θα ανεβάσει τις τιμές, όπως και οι διαταραχές που προκαλεί ο πόλεμος, για να μην αναφέρουμε τα lockdown τον καιρό της πανδημίας. Οι κανονισμοί και οι φόροι μπορούν επίσης να αυξήσουν το κόστος. Η Fed δεν μπορεί να κάνει τίποτα για τον μη νομισματικό πληθωρισμό. Η αύξηση των επιτοκίων δεν θα θεραπεύσει τις “εμπλοκές” στα λιμάνια. Ο νομισματικός πληθωρισμός προέρχεται από τη μείωση της αξίας ενός νομίσματος, συνήθως επειδή υπάρχει σε πλεόνασμα στην αγορά. Εν ολίγοις, η θεραπεία για τον νομισματικό πληθωρισμό δεν είναι η επιβράδυνση ή η ύφεση της οικονομίας, αλλά η σταθεροποίηση της αξίας ενός νομίσματος. Εξάλλου, το χρήμα μετράει την αξία όπως ένα ρολόι μετράει τον χρόνο ή ένας χάρακας το μήκος. Ωστόσο, ούτε η Fed ούτε άλλες κεντρικές τράπεζες κάνουν λόγο ποτέ για τη σταθερότητα του νομίσματος. Κι έτσι ερχόμαστε στο δεύτερο μεγάλο ελάττωμα: την παράλογη και καταστροφική πεποίθηση ότι μια “ζωντανή” οικονομία πρέπει να επιβραδύνεται. Παράλληλα με αυτή την αντίληψη “τρέχει” και η ιδέα ότι μια κεντρική τράπεζα μπορεί -πραγματικά και εποικοδομητικά- να κατευθύνει την οικονομική δραστηριότητα χειραγωγώντας τα επιτόκια. Αν το καλοσκεφτείτε, αυτό μοιάζει με τον έλεγχο των ενοικίων. Όμως, σε αυτή την περίπτωση, δεν νοικιάζεται ένα διαμέρισμα, αλλά χρήματα. Και φτάνουμε στο γιατί η επόμενη κυβέρνηση Τραμπ οδεύει προς μια τεράστια σύγκρουση με τη Fed. Ο Πάουελ και οι συνάδελφοί του θα προειδοποιούν ότι η ατζέντα του Τραμπ θα αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και ότι η κεντρική τράπεζα ίσως πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια. “Δημοσιονομική βιωσιμότητα”, διακηρύσσει τώρα ο Πάουελ. Μια γενναία δήλωση από έναν άνθρωπο που, επιθυμώντας τον επαναδιορισμό του από τον πρόεδρο Μπάιντεν, παρέμεινε σιωπηλός όσο ο Λευκός Οίκος και το Κογκρέσο ξόδευαν και ξόδευαν και ξόδευαν… εκτοξεύοντας το έλλειμμα. Για αρχή, το επιτελείο του Τραμπ θα πρέπει να τεκμηριώσει γιατί τα μοντέλα της Fed είναι λάθος και έπειτα να “σκοτώσει” διανοητικά τον δράκο που κρύβεται στην καμπύλη Phillips. Απόδοση – επιμέλεια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος Πηγή: forbesgreece.gr
Ο παγκόσμιος πόλεμος για τα εργοστάσια που φεύγουν από την Κίνα
Εφοδιαστικές αλυσίδες © EPA/KIMIMASA MAYAMA Από Γεωργία Σαμπαζιώτη Καθώς οι μεταποιητικές εφοδιαστικές αλυσίδες αναδιαμορφώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο, αναδεικνύεται όλο και πιο έντονα η ανάγκη των δυτικών χωρών για διαφοροποίηση της παραγωγής τους και απεξάρτησης από τις εισαγωγές από την Κίνα. Όπως παρατηρεί σε νέα της έκθεση η Citi, η διαδικασία αυτή κινείται με νωχελικούς ρυθμούς, όμως, παρά την ηγετική θέση που εξακολουθεί να κατέχει αυτή τη στιγμή το Πεκίνο, το παγκόσμιο μερίδιο της χώρας στην παραγωγή, θα υποχωρήσει σταδιακά από εδώ και πέρα και θα υπάρξει ευκαιρία να πάρουν σημαντικό κομμάτι της «πίτας» και νέες ή και υφιστάμενες αγορές. Οι τρεις παράγοντες που κάνουν ακόμα πιο κρίσιμη την απεξάρτηση από την Κίνα, σύμφωνα με τη Citi, είναι: 1) Η αυξανόμενη επιθυμία για την οικοδόμηση ανθεκτικότητας σε κλονισμούς με τη μείωση του κινδύνου συγκέντρωσης, 2) Ο αυξανόμενος προστατευτισμός και 3) Οι αυξανόμενοι γεωπολιτικοί κίνδυνοι που συνδέονται με τον στρατηγικό ανταγωνισμό ΗΠΑ-Κίνας. Παράλληλα, οι οικονομίες που αξιολογείται ότι μπορούν στο προσεχές μέλλον να κατακτήσουν μερίδιο αγοράς με εγκατάσταση παραγωγικών μονάδων, είναι ορισμένες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας, αφού είναι ιδιαίτερα καλά τοποθετημένες λόγω της εγγύτητάς τους είτε σε μια μεγάλη τελική αγορά (Λατινική Αμερική, Ινδία) είτε σε ένα ήδη μεγάλο οικοσύστημα εφοδιαστικής αλυσίδας (Ανατολική Ασία). Στην πραγματικότητα, αυτές οι δύο περιοχές – Λατινική Αμερική και Ασία – συνδέονται ήδη όλο και περισσότερο μεταξύ τους χάρη κυρίως στο διμερές εμπόριο Κίνας-Λατινικής Αμερικής που έχει «εκραγεί» τα τελευταία χρόνια. Κίνα: Καμπανάκι στη Δύση για ημιαγωγούς και ορυκτάΠέρα από την ευρεία μετεγκατάσταση της παραγωγής, μια άλλη σημαντική μετατόπιση στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, αφορά τους ημιαγωγούς. Αυτό οφείλεται σε πολιτικές παρεμβάσεις, κυρίως από τις ΗΠΑ, που υποκινούνται από ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια, τόσο για τη μείωση της συγκέντρωσης της κατασκευής ημιαγωγών υψηλής τεχνολογίας στην Ταϊβάν, όσο και για τον περιορισμό των τεχνολογικών φιλοδοξιών της Κίνας, με τη Δύση να επιβάλλει τιμωρητικούς ελέγχους των εξαγωγών. Μια ακόμα πιο δύσκολη πρόκληση για τη Δύση θα είναι να εξασφαλίσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες εκείνες που αφορούν κρίσιμα ορυκτά, που απαιτούνται για την τροφοδοσία καθαρών ενεργειακών λύσεων και σε διάφορες τεχνολογικές εφαρμογές, καθώς συνεχίζουν να κυριαρχούνται από την Κίνα. Παραμένει «ταύρος» στη μεταποίηση το Πεκίνο, αλλά…Σε γενικές γραμμές, η Citi παρατηρεί πως η Κίνα δεν εγκαταλείπει εύκολα την παγκόσμια κυριαρχία της στη μεταποίηση, καθώς επιδιώκει επίσης να απαλλάξει τη δική της εφοδιαστική αλυσίδα από «αναξιόπιστους» προμηθευτές και να υπερασπιστεί το μερίδιο αγοράς της μέσω της άσκησης βιομηχανικών πολιτικών και υποστηρικτικών φορολογικών πολιτικών για τις υποδομές και τη βιομηχανική αναβάθμιση. Η ανισόρροπη στήριξη της δημοσιονομικής πολιτικής (μέχρι στιγμής), η οποία είναι φιλική προς την προσφορά έναντι της ελλειμματικής ζήτησης, οδηγεί σε αποπληθωριστικούς κινδύνους, γεγονός που έχει ενισχύσει περαιτέρω την ανταγωνιστικότητά της ως προς το κόστος. © Citigroup Παράλληλα, η ανθεκτικότητα του μεταποιητικού τομέα της Κίνας, παρά το γεγονός ότι αποτελεί στόχο των προσπαθειών μείωσης του εμπορικού και επενδυτικού κινδύνου από το πιο εύπορο δυτικό μπλοκ που ηγείται της τεχνολογίας, εξακολουθεί να είναι «πονοκέφαλος» για τους δυτικούς. Το μερίδιο της Κίνας στην παγκόσμια μεταποιητική προστιθέμενη αξία κυμαίνεται κοντά στο 30% το 2023 και το μερίδιο της αγοράς εξαγωγών αγαθών της έχει παραμείνει σχετικά σταθερό τα τελευταία χρόνια στο 14,5-15% των παγκόσμιων εξαγωγών. Και τα δύο αυτά ποσοστά εξακολουθούν να είναι υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από την πανδημία και τον δασμολογικό πόλεμο των ΗΠΑ. Αυτό αποδεικνύει όχι μόνο την τεράστια σταθερότητα και αδράνεια που υπάρχει στις εφοδιαστικές αλυσίδες, αλλά και την επιτακτική ανταγωνιστικότητα του κόστους της Κίνας, που υποβοηθείται από τις φιλικές προς την προσφορά δημοσιονομικές πολιτικές και τις καθυστερημένες επιπτώσεις των βιομηχανικών πολιτικών της, ιδίως όσον αφορά τις καθαρές τεχνολογίες που αποφέρουν τώρα στην Κίνα σημαντικά κέρδη μεριδίου αγοράς. Παρόλα αυτά, η Citi επιμένει, στο ότι το μερίδιο της Κίνας στη μεταποίηση θα υποχωρήσει σταδιακά στο μέλλον για τρεις λόγους: 1) Πρώτον, θεωρεί ότι το κίνητρο για τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού από την Κίνα θα είναι πολύ ισχυρό και επίμονο για τους τρεις λόγους που αναφέρθηκαν στη δεύτερη παράγραφο. 2) Πιστεύει ότι οι ασθενέστερες, μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης της Κίνας και ο σκληρός εγχώριος ανταγωνισμός είναι ένας ακόμη λόγος για τις εταιρείες, μαζί και των κινεζικών, να θέλουν να διαφοροποιήσουν την παραγωγή εκτός Κίνας. 3) Η υποαπόδοση των ακαθάριστων εισροών Άμεσων Ξένων Επενδύσεων της Κίνας θα σημάνει πιθανότατα μειωμένες μεταφορές τεχνολογίας από τα κορυφαία σύνορα, οι οποίες θα έχουν κόστος ανταγωνιστικότητας με την πάροδο του χρόνου. Η χρυσή ευκαιρία των ΗΠΑΑν και η Citi δεν παρουσιάζεται ιδιαίτερα αισιόδοξη για την αναγέννηση της μεταποίησης στις ΗΠΑ, αφού όλο και μειώνεται ο ρόλος της στην αμερικανική οικονομία, θεωρείται ότι μπορεί να υπάρξουν παρεμβάσεις που θα καταφέρουν να δημιουργήσουν έναν πιο ανταγωνιστικό τομέα. Αυτές οι δυνάμεις περιλαμβάνουν την τρέχουσα στροφή στην παγκοσμιοποίηση μακριά από την Κίνα, την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI) και τη διαθεσιμότητα φθηνού και άφθονου φυσικού αερίου. Τα τελευταία χρόνια, το μερίδιο των ΗΠΑ στις παγκόσμιες ροές Άμεσων Ξένων Επενδύσεων έχει αυξηθεί από λιγότερο από 15% το 2019 σε σχεδόν 30% πέρυσι. Ταυτόχρονα, οι ροές προς την Κίνα έχουν μειωθεί σημαντικά, αν και παραμένουν θετικές. Αυτό υπογραμμίζει ότι η Κίνα δεν βιώνει μια μαζική αντιστροφή των προηγούμενων ροών, αλλά ότι οι ροές που κατευθύνονταν προς την Κίνα μεταφέρονται τώρα σε άλλες χώρες. Με την έκθεση Ντράγκι να έχει επισημάνει με τον πιο αποκαλυπτικό τρόπο, το πού υστερεί η Ευρωζώνη σε ανταγωνιστικότητα, αλλά και τον πόλεμο στην Ουκρανία να μαίνεται και να δημιουργεί αβεβαιότητες, η πτώση των ξένων άμεσων επενδύσεων των ΗΠΑ προς την Ευρωζώνη, που ήταν ακόμη πιο έντονη από ό,τι προς την Κίνα, δεν αποτέλεσε ιδιαίτερη έκπληξη. Οι προκλήσεις που περιγράφονται και στην έκθεση Ντράγκι, μειώνουν επίσης την ελκυστικότητα της Ευρώπης ως προορισμού για επενδύσεις. Τα στρατηγικά πλεονεκτήματα των ΗΠΑΤο σαφές συμπέρασμα που βγάζει η Citi από τα παραπάνω, είναι ότι οι ΗΠΑ φαίνεται να είναι ένας από τους νικητές, καθώς οι γραμμές της «Νέας Παγκοσμιοποίησης» αναδύονται. Και αυτές οι κερδοφόρες ευκαιρίες πιθανότατα θα συγκεντρωθούν κυρίως στον τομέα της μεταποίησης στις ΗΠΑ. Ιδιαίτερα η Citi ξεχωρίζει: Την Ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) Η αντίληψή της είναι ότι η επιταχυνόμενη εμφάνιση της GenAI είναι έτοιμη να μεταμορφώσει την παγκόσμια
Black Friday – Cyber Monday: 1 στους 2 Έλληνες σκοπεύει να κάνει αγορές
Οι αντιδράσεις των Ελλήνων καταναλωτών για τις επικείμενες εκπτώσεις των Black Friday και Cyber Monday είναι ανάμεικτες σύμφωνα με στοιχεία. Συγκεκριμένα αυτό προκύπτει από τα αρχικά αποτελέσματα της έρευνας Future Consumer Index Ελλάδα 2024 της ΕΥ, που θα δημοσιευθεί τον Δεκέμβριο. Ειδικότερα, σε σχετική ερώτηση, το 50%, δηλαδή μόλις ένας στους δύο των συμμετεχόντων στην έρευνα ανέφερε ότι σχεδιάζει να κάνει αγορές αξιοποιώντας τις εκπτώσεις της Black Friday και της Cyber Monday. Η έρευνα, που διεξάγεται κάθε χρόνο στην Ελλάδα από το 2021 σε συνεργασία με την MRB και είναι μέρος της παγκόσμιας σειράς ερευνών της ΕΥ, εξετάζει τις τάσεις, τις προτιμήσεις και τις ανησυχίες των καταναλωτών, εν μέσω του αβέβαιου οικονομικού κλίματος και του υψηλού πληθωρισμού που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια. Η διάθεση των καταναλωτών για αγορές σχετίζεται με το εισόδημα και τις τιμές των προϊόντων. Από τις πέντε κατηγορίες καταναλωτών που αναλύει η έρευνα, το 62% εκείνων που θεωρούν την τιμή και την προσιτότητα ως κύρια κριτήρια (Affordability First) αναφέρουν πως δεν σκοπεύουν να αγοράσουν τίποτα. Οι νέοι ηλικίας 18-29 ετών δείχνουν τη μεγαλύτερη διάθεση για αγορές, με ποσοστό 65%, και ειδικά οι φοιτητές φτάνουν το 69%. Ακολουθεί η ομάδα ηλικίας 40-49 ετών με ποσοστό 54%. Επιπλέον, η παρουσία παιδιών στην οικογένεια φαίνεται να επηρεάζει θετικά τις προθέσεις για αγορές, καθώς το 60% των γονέων με ανήλικα παιδιά σκοπεύει να πραγματοποιήσει αγορές. Αν και οι καταναλωτές δείχνουν διστακτικότητα να πραγματοποιήσουν αγορές, είναι προφανές ότι εκτιμούν τις προσφορές που ισχύουν αυτή την περίοδο. Συγκεκριμένα, από αυτούς που σκοπεύουν να αγοράσουν, σχεδόν το 79% των συμμετεχόντων στην έρευνα δήλωσαν ότι θα αναβάλουν κάποιες αγορές τους μέχρι την Black Friday και την Cyber Monday. Αυτά τα ευρήματα ενισχύουν τη διαπίστωση των διεθνών ερευνών της ΕΥ, ότι η οικονομική επιβράδυνση και ο πληθωρισμός έχουν προκαλέσει αβεβαιότητα στους καταναλωτές, οδηγώντας τους να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις αγορές τους, ενώ σημειώνεται ότι πολλοί από αυτούς επιλέγουν να ζουν μόνο με τα πιο στοιχειώδη αγαθά. “Παρότι το καταναλωτικό κοινό στην Ελλάδα έχει πλέον εξοικειωθεί με τα μεγάλα εκπτωτικά γεγονότα, όπως η Black Friday και η Cyber Monday, η οικονομική αβεβαιότητα και οι υψηλές τιμές καθιστούν τους καταναλωτές επιφυλακτικούς, όπως, εξάλλου, και στον υπόλοιπο κόσμο. Οι επιχειρήσεις του λιανεμπορίου και των καταναλωτικών ειδών, θα πρέπει να προσαρμόσουν τις στρατηγικές τους κινήσεις στα νέα δεδομένα. Υπάρχουν πολλά παγκόσμια best practices από όπου θα μπορούσαν να αντλήσουν εμπειρία οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα – μεταξύ άλλων, η αξιοποίηση δεδομένων καταναλωτών σε ζωντανό χρόνο με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης για την πρόβλεψη της ζήτησης (demand sensing) και τη διαμόρφωση προσωποποιημένων προσφορών βάσει προτιμήσεων, καθώς και η χρήση αλγόριθμων dynamic pricing για την εποπτεία της πορείας των τιμών του ανταγωνισμού και την επαναπροσαρμογή τους σε ζωντανό χρόνο” αναφέρει ο Εταίρος της EY Ελλάδος και Επικεφαλής Τομέα Λιανεμπορίου της EY στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, Θάνος Μαύρος αξιολογώντας τις προθέσεις των καταναλωτών σχετικά με τις αγορές την περίοδο των Black Friday και Cyber Monday.
Σούπερ μάρκετ: Δεν ωφελεί τον καταναλωτή η παράταση του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους
Από τη Μαρίνα Φούντα Δυσαρέσκεια επικρατεί στους κόλπους του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων μετά την προαναγγελία, δια στόματος του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, πως το μέτρο που αφορά στην επιβολή πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους στα προϊόντα των σούπερ μάρκετ θα παραταθεί και το 2025. Πρόκειται άλλωστε για ένα μέτρο που έχει επιβληθεί από το 2021, μετρά ήδη τέσσερα χρόνια κι ενώ είχε ορίζοντα λήξης τον Δεκέμβριο του 2024, τελικά θα παραταθεί και την επόμενη χρονιά. Το μέτρο δε αφορά σε όλα τα είδη που κρίνονται απαραίτητα για τη διατροφή και την αξιοπρεπή διαβίωση των καταναλωτών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Υπενθυμίζεται εδώ ότι, βάσει του εν λόγω μέτρου, οδηγός για το περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων είναι, κατ’ ανώτατη τιμή, το περιθώριο κέρδους του Σεπτεμβρίου του 2021. «Εμμέσως πλην σαφώς γνωρίζαμε ότι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους θα διατηρηθεί, παρά το γεγονός ότι εμείς, ως φορείς της αγοράς, έχουμε από καιρό επισημάνει ότι αυτός ο νόμος έχει μεγάλη αρνητική επίδραση στον ανταγωνισμό και άρα στον καταναλωτή», δηλώνει στο insider.gr ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολος Πεταλάς. «Με την επιβολή πλαφόν σε όλα τα προϊόντα, ο ανταγωνισμός δεν δουλεύει και άρα χάνει ο καταναλωτής», σημειώνει, τονίζοντας το πλαφόν πλήττει ταυτόχρονα και τις επενδύσεις και την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας. «Η δημόσια διοίκηση πρέπει να διαμορφώσει πλαίσιο και να θέσει κανόνες. Πολλές φορές όμως βλέπουμε μια παρεμβατικότητα που αντί να δώσει λύση στα μεγάλα προβλήματα, τελικά δημιουργεί άλλα. Εμείς σαν Ένωση έχουμε ζητήσει να μετριαστεί αυτή η παρεμβατικότητα», δήλωνε ο κ. Πεταλάς πριν από μερικούς μήνες από το βήμα της γενικής συνέλευσης της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος. «Μας είχαν πει ότι όταν αρχίσει η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, κάποια μέτρα θα αρθούν. Αδιαμφισβήτητα έχουμε αποπληθωρισμό στα τρόφιμα, όμως αδιαμφισβήτητα τα μέτρα είναι ακόμη εδώ», σχολίαζε στο ίδιο μήκος κύματος τον περασμένο μήνα ο επικεφαλής της ΑΒ Βασιλόπουλος, Νίκος Λαβίδας, στο πλαίσιο ενημερωτικής εκδήλωσης για την παρουσίαση των οικονομικών μεγεθών της αλυσίδας. «Κινούμαστε σε ένα περιβάλλον με ‘κλειδωμένο’ περιθώριο κέρδους ενώ οι συνθήκες στην αγορά έχουν αλλάξει πλήρως από την εφαρμογή του», δήλωνε την περασμένη άνοιξη και ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της METRO ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, ο οποίος κατέχει και τη θέση του προέδρου της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος. Ο ίδιος έχει από καιρό επισημάνει πως τα έκτακτα μέτρα που έχουν ληφθεί στη μάχη κατά της ακρίβειας είναι ιδιαιτέρως παρεμβατικά, καθώς πολλά από αυτά κάνουν τελικά κάνουν κακό, αφού περιορίζουν τον ανταγωνισμό και δη την ανταγωνιστική λειτουργία της αγοράς. «Δεν είμαι αρνητικός στο χρόνο που ελήφθησαν τα μέτρα, αλλά είμαι σκεπτικός ως προς τα οφέλη που προσδίδουν μεσοπρόθεσμα», είχε σημειώσει τότε ο κ. Παντελιάδης. «Το πλαφόν θα αποσυρθεί όταν φτάσουμε σε μηδενικά επίπεδα πληθωρισμού»Μιλώντας νωρίτερα σήμερα στον Real FM, ο κ. Θεοδωρικάκος και αναφερόμενος, εκ νέου, στη ρύθμιση για το πλαφόν κέρδους εξήγησε πως αφορά αποκλειστικά σε βασικά είδη διαβίωσης, ενώ δήλωσε ότι αν φτάσουμε σε μηδενικά επίπεδα πληθωρισμού τότε θα μπορεί να αποσυρθεί. «Αν διατηρηθεί ο πληθωρισμός των καλοκαιρινών μηνών, που ήταν μειωμένος σε σχέση με πέρυσι, τότε μπορεί να αποσυρθεί. Με τα δεδομένα που έχουμε θα διατηρηθεί και μετά την 31η Δεκεμβρίου», τόνισε ο υπουργός Ανάπτυξης, σπεύδοντας να συμπληρώσει πως «στον πληθωρισμό τροφίμων τα πάμε σχετικά καλά και θα το παλεύουμε συνέχεια». Πηγή: insider.gr