Προχωρούν οι πρώτοι τίτλοι ιδιοκτησίας για καταπατημένες εκτάσεις του Δημοσίου
«Πράσινο φως» για τις πρώτες 100 από τις 4.000 αιτήσεις, με έσοδα 10 εκατ. ευρώ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΕΛΙΟ ΚΡΑΛΟΓΛΟΥ Με αργούς αλλά σταθερούς ρυθμούς συνεχίζεται η υποβολή αιτήσεων για την εξαγοράκαταπατημένων εκτάσεων του Δημοσίου, καθώς η διαδικασία παραμένει απαιτητική. Μέχρι στιγμής, από τις περίπου 4.000 αιτήσεις που έχουν υποβληθεί στην ψηφιακή πλατφόρμα, έχουν ολοκληρωθεί μόλις 100, αποφέροντας στο Δημόσιο έσοδα ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ. Οι υπόλοιπες αιτήσεις βρίσκονται σε διάφορα στάδια επεξεργασίας, με τις καθυστερήσεις να αποδίδονται κυρίως στην πολυπλοκότητα των απαιτούμενων διαδικασιών, την πληθώρα δικαιολογητικών και το χαλαρό χρονοδιάγραμμα που έχει δοθεί. Η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου και 31 Οκτωβρίου του 2025, ανάλογα με την περιοχή της έκτασης. Παρότι το χρονικό περιθώριο είναι ευρύ, ενδεχομένως αυτό συμβάλλει στη χαμηλή κινητοποίηση. Οι πολίτες που επιθυμούν να αποκτήσουν νόμιμους τίτλους ιδιοκτησίας καλούνται να καταβάλουν αρχικά παράβολο ύψους 300 ευρώ, το οποίο συμψηφίζεται με το τίμημα εξαγοράς ή επιστρέφεται εάν η αίτηση απορριφθεί. Παράλληλα, απαιτείται η προσκόμιση δικαιολογητικών όπως τοπογραφικό διάγραμμα, αεροφωτογραφίες συγκεκριμένων ετών, φύλλο προσδιορισμού αντικειμενικής αξίας, οικοδομική άδεια (εφόσον υπάρχει), καθώς και κτηματολογικό απόσπασμα. Για την επιτάχυνση της διαδικασίας, η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε απλοποιήσεις, καταργώντας ορισμένα δικαιολογητικά, όπως η υποχρέωση ύπαρξης κτίσματος ή η προσκόμιση αεροφωτογραφιών. Παράλληλα, παρέχεται περιθώριο δέκα ημερών για την κάλυψη τυχόν ελλείψεων στα παραστατικά. Εφόσον η αίτηση εγκριθεί, εκδίδεται πιστοποιητικό αποδοχής εντός πέντε ημερών, το οποίο περιλαμβάνει τα στοιχεία του αιτούντος, την περιγραφή του εξαγοραζόμενου ακινήτου, καθώς και το τίμημα εξαγοράς. Το τίμημα υπολογίζεται βάσει της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου και μπορεί να εξοφληθεί είτε εφάπαξ με έκπτωση 10% είτε τμηματικά σε έως 60 άτοκες μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό 100 ευρώ μηνιαίως. Παράλληλα, προβλέπονται εκπτώσεις για ειδικές κατηγορίες πολιτών, όπως άτομα με αναπηρία, πολύτεκνοι, τρίτεκνοι, μονογονεϊκές οικογένειες, μακροχρόνια άνεργοι και δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Ειδικότερα, η μακροχρόνια κατοχή ακινήτου μπορεί να οδηγήσει σε έκπτωση έως και 50%, ενώ η ύπαρξη κύριας και μοναδικής κατοικίας εντός του ακινήτου προσφέρει επιπλέον μείωση 20%. Ωστόσο, οι όροι παραμένουν αυστηροί: αν δεν καταβληθεί η πρώτη δόση ή το τίμημα εφάπαξ, η αίτηση τίθεται στο αρχείο, ενώ η μεταβίβαση του ακινήτου δεσμεύεται από την υποχρέωση του ιδιοκτήτη να διατηρήσει τη χρήση του για πέντε έτη. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, η απόφαση εξαγοράς ανακαλείται αυτοδίκαια. Παρά τις διευκολύνσεις και τα κίνητρα που έχουν θεσπιστεί, η ανταπόκριση των πολιτών παραμένει περιορισμένη, γεγονός που προβληματίζει την κυβέρνηση. Οι αρμόδιοι εκτιμούν ότι ο ρυθμός υποβολής αιτήσεων θα αυξηθεί όσο πλησιάζουν οι καταληκτικές ημερομηνίες, αν και η πολυπλοκότητα της διαδικασίας και οι αυξημένες απαιτήσεις εξακολουθούν να λειτουργούν αποθαρρυντικά για πολλούς ενδιαφερόμενους. Πηγή: newmoney.gr
Οι ΗΠΑ παίζουν “ρώσικη ρουλέτα” με το κρατικό χρέος
Του Andrew Tisch Το 1992 ένας κοντοκουρεμένος Τεξανός με διαβολικό χαμόγελο τρόμαξε τους Ρεπουμπλικάνους και τους Δημοκρατικούς υποψήφιους προέδρους με τα υψηλά ποσοστά του στις δημοσκοπήσεις και το κεντρικό θέμα της προεκλογικής του εκστρατείας: τη μείωση του κρατικού χρέους. “Το χρέος είναι σαν μια τρελή θεία που κρύβουμε στο υπόγειο”, είπε ο τότε υποψήφιος, Ρος Περό. “Όλοι οι γείτονες ξέρουν ότι είναι εκεί, αλλά κανείς δεν θέλει να μιλήσει γι’ αυτήν”. Εκείνη τη χρονιά, το κρατικός χρέος ήταν στο 46% του αμερικανικού ΑΕΠ. Χάρη στον Περό -και τα αξιομνημόνευτα διαγράμματά του που έδειχναν την κλίμακα και την έκταση των δημοσιονομικών προβλημάτων των ΗΠΑ- τόσο ο Μπιλ Κλίντον όσο και ο Τζορτζ Μπους ο Πρεσβύτερος αναγκάστηκαν να ασχοληθούν με ένα ζήτημα που είχαν αγνοήσει στην προεδρική τους εκστρατεία. Το 2024, το κρατικό χρέος των ΗΠΑ ήταν στο 123% του ΑΕΠ, και κανένας από τους υποψηφίους των μεγάλων κομμάτων δεν έθεσε το ζήτημα ως προτεραιότητα. Στην πραγματικότητα, αρκετές μη κομματικές αναλύσεις των οικονομικών τους σχεδίων κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τόσο η Κάμαλα Χάρις όσο και ο Ντόναλντ Τραμπ θα χειροτέρευαν την κατάσταση. Κανείς από τους δύο υποψηφίους δεν φάνηκε να αντιλαμβάνεται ότι παίζουμε “ρώσικη ρουλέτα” με την οικονομία, αν δεν αντιμετωπίσουμε το χρέος. Οι αριθμοί λένε μια απογοητευτική ιστορία. Το χρέος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι μεγαλύτερο από κάθε άλλη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη δεκαετία του 1940, η Ουάσινγκτον έπρεπε να δαπανήσει ό,τι έπρεπε προκειμένου να κερδίσει τον πόλεμο, αλλά γνωρίζαμε ότι αυτό το υψηλό επίπεδο δαπανών θα τελείωνε μια μέρα. Η σημερινή ανισορροπία του αμερικανικού προϋπολογισμού της δεν φαίνεται να έχει ορατό τέλος. Από την ίδρυσή της το 1787 έως το 2008, η Αμερική συσσώρευσε χρέος ύψους 10 τρισ. δολαρίων. Στα 16 χρόνια που πέρασαν από τότε, συσσωρεύσαμε άλλα 25 τρισ. δολάρια χρέος. Το κρατικό χρέος αυξάνεται πλέον με ρυθμό 6,6 δισ. δολάρια ημερησίως. Αλλά δεν είναι μόνο το μέγεθος του χρέους που πρέπει να μας προβληματίσει. Η κυβέρνηση δαπανά όλο και περισσότερα χρήματα σε βραχυπρόθεσμους σκοπούς αντί να τα διοχετεύσει σε τομείς μελλοντικής ανάπτυξης, όπως επενδύσεις σε υποδομές, εκπαίδευση και επιστημονική έρευνα για νέες θεραπείες του καρκίνου ή λύσεις για την κλιματική αλλαγή. Στη δεκαετία του 1960, οι επενδύσεις αντιπροσώπευαν περίπου το 30% των ομοσπονδιακών δαπανών – το 2019, πριν από την κρίση της πανδημίας, κυμαίνονταν περίπου στο 12%. Για περισσότερο από μια δεκαετία, όλα αυτά “λειαίνονταν” από τα ιστορικά χαμηλά επιτόκια. Όμως οι μέρες αυτές έχουν παρέλθει και έρχεται η ώρα για τον λογαριασμό. Το 2024, η Ουάσινγκτον θα καταβάλει περίπου 900 δισ. δολάρια για την αποπληρωμή τόκων, ποσό αυξημένο άνω του 80% σε σύγκριση με το 2022. Το 2025, οι πληρωμές τόκων αναμένεται να ξεπεράσουν το 1 τρισ. δολάρια. Για πρώτη φορά στην ιστορία, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δαπανά περισσότερα χρήματα για τόκους παρά για την άμυνα των ΗΠΑ. Στο σημερινό πολιτικό περιβάλλον, μπορεί κάποιος να φέρει λύσεις που να σημαίνουν υψηλότερη φορολογία και τροποποιήσεις δημοφιλών προγραμμάτων; Πιστεύω ότι είναι εφικτό – αν οι ηγέτες μας τολμήσουν να φανούν αληθινοί ηγέτες. Ωστόσο, τα πρώτα στοιχεία δεν είναι ελπιδοφόρα. Παρόλο που ο εκλεγμένος πρόεδρος Τραμπ έχει υποσχεθεί σημαντικές περικοπές δαπανών μέσω του νέου του Τμήματος Κυβερνητικής Αποδοτικότητας, έχει δηλώσει ότι δεν θα αγγίξει το Medicare ή την Κοινωνική Ασφάλιση, τους κύριους παράγοντες αύξησης του κρατικού χρέους. Όποιες μεταρρυθμίσεις και αν προτείνει το νέο Τμήμα θα είναι δύσκολο να εφαρμοστούν, διότι, όπως είπε ο Ρόναλντ Ρέιγκαν στην τελευταία συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ως πρόεδρος, “ο πρώτος κανόνας της γραφειοκρατίας είναι η προστασία της γραφειοκρατίας”. Στο μεταξύ, το Κογκρέσο ψήφισε πρόσφατα, και ο Πρόεδρος Μπάιντεν υπέγραψε, ένα νομοσχέδιο για την παροχή πρόσθετων παροχών κοινωνικής ασφάλισης στους δημόσιους υπαλλήλους. Όποια κι αν είναι η άποψή σας για αυτή τη μεταρρύθμιση, θα κοστίσει περίπου 200 δισ. δολάρια σε βάθος 10ετίας. Το 2034, το Καταπιστευματικό Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης δεν θα είναι σε θέση να καταβάλει πλήρως τις παροχές που θα πρέπει λόγω τριών δημογραφικών τάσεων: Πρώτον, ο αριθμός των δικαιούχων διογκώνεται. Δεύτερον, το προσδόκιμο ζωής των κατοίκων της ΗΠΑ έχει αυξηθεί και, ως εκ τούτου, εισπράττουν περισσότερες παροχές. Η τρίτη και στενά συνδεδεμένη τάση είναι η μείωση του ποσοστού των εργαζομένων που χρηματοδοτούν τις συνταξιοδοτικές παροχές. Το 1950, 16,5 εργαζόμενοι πλήρωναν στην Κοινωνική Ασφάλιση τη σύνταξη ενός ατόμου. Έως το 2035, θα αντιστοιχούν οι εισφορές 2,1 εργαζομένων για κάθε συνταξιούχο. Παρεμπιπτόντως, δεν υπάρχει λογική σε χαλεπούς καιρούς, όπως αυτοί που διανύουμε, άνθρωποι σαν εμένα που δεν έχουμε ανάγκη την κοινωνική ασφάλιση να λαμβάνουμε κάθε μήνα το τσεκ μας από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Ο πρόεδρος Φραγκλίνος Ρούσβελτ είχε πει ότι σκοπός της Κοινωνικής Ασφάλισης ήταν “να προστατεύσει τον μέσο πολίτη και την οικογένειά του από την απώλεια εργασίας και από τη φτώχεια στα γεράματα”. Η χορήγηση παροχών Κοινωνικής Ασφάλισης σε όλους στηρίζει και πολλούς τυχερούς δικαιούχους σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες. Η ιατρική περίθαλψη παραμένει σημαντικό πρόβλημα. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το καταπιστευματικό ταμείο Medicare θα είναι φερέγγυο μόνο μέχρι το 2036. Τις τελευταίες δεκαετίες, οι πρόεδροι και το Κογκρέσο έχουν επανειλημμένα ψηφίσει νόμους που γνώριζαν ότι θα ήταν πιο “ακριβοί” από ό,τι διαφημίζονταν. Ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους δημιούργησε το Medicare Advantage, ένα τεράστιο φαρμακευτικό επίδομα, χωρίς μια νέα πηγή χρηματοδότησης, παίζοντας με τις διαδικασίες του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου. Ο πρόεδρος Ομπάμα έκανε το ίδιο πράγμα για να περάσει τον νόμο περί προσιτής περίθαλψης το 2010. Και ο πρόεδρος Τραμπ το έκανε ξανά για να περάσει το φορολογικό νομοσχέδιο του 2017. Μια διακομματική δημοσιονομική επιτροπή θα μπορούσε να είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση του προβλήματος του κρατικού χρέους των Ηνωμένων Πολιτειών, παρέχοντας μια δομημένη προσέγγιση για την εξεύρεση λύσεων. Μια τέτοια επιτροπή θα μπορούσε να είναι ο μόνος τρόπος για να αναγκαστεί το Κογκρέσο να δράσει. Οι επίτροποι μπορούν να συμμετάσχουν σε ανοιχτές συζητήσεις χωρίς το φόβο πολιτικών αντιποίνων, γεγονός που θα δώσει χώρο σε πιο παραγωγικές διαβουλεύσεις. Το Κογκρέσο θα πρέπει να συνδυάσει τη δημιουργία μιας δημοσιονομικής επιτροπής με μια νομοθεσία για την κατάργηση του ανώτατου ορίου χρέους. Το πλαφόν χρέους δεν κάνει τίποτα για τον περιορισμό του και θέτει τακτικά σε κίνδυνο την πιστοληπτική ικανότητα των Ηνωμένων
Αεροδρόμια: Πώς αναβαθμίζεται το δίκτυο σε Ηπειρωτική Ελλάδα και νησιά – Οι «νέες» 2+22 υποδομές, ο ΔΑΑ και η Fraport
Από τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου Στόχο της κυβέρνησης αποτελεί τα ελληνικά αεροδρόμια σταδιακά να εκσυγχρονισθούν, να αναβαθμισθούν, ενώ πρόκειται να προστεθούν και νέες σύγχρονες υποδομές, ώστε να συνδράμουν στη βελτίωση των υπηρεσιών στις μεταφορές αλλά και στον τουρισμό. Μόνο στην παρούσα φάση, προχωρούν δράσεις, έργα και διαγωνισμοί για 2+22 νέους αερολιμένες στην χώρα, δηλαδή το αεροδρόμιο Καλαμάτας, τον νέο αερολιμένα στο Καστέλι Ηρακλείου (Κρήτης) αλλά και τα επιπλέον 22 περιφερειακά assets που επιθυμεί να αξιοποιήσει το ΥΠΟΙΚ μέσω του Υπερταμείου – Επενδυτικού Ταμείου. Αυτά, πέραν των κινήσεων εκσυγχρονισμού που έχουν γίνει σε υποδομές όπως της Πάρου, της Χίου, της Νάξου κ.α., και βέβαια, εκτός της «μεγάλης παρτίδας» αναβάθμισης των αεροδρομίων της χώρας (σύμβαση παραχώρησης) από τη Fraport, για τη λειτουργία, τη διαχείριση, την ανάπτυξη και τη συντήρηση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων στην Ελλάδα (τρία από τα δεκατέσσερα περιφερειακά αεροδρόμια βρίσκονται στην ηπειρωτική Ελλάδα, ειδικότερα σε Άκτιον, Καβάλα και Θεσσαλονίκη, ενώ τα υπόλοιπα έντεκα βρίσκονται στα νησιά Κέρκυρα, Κρήτη/Χανιά, Κεφαλονιά, Κω, Λέσβο/ Μυτιλήνη, Μύκονο, Ρόδο, Σάμο, Σαντορίνη, Σκιάθο και Ζάκυνθο). Από τις κινήσεις αυτές για τις 24 υποδομές στην κυβέρνηση αναμένουν ορατά οφέλη για μεταφορές – χρήστες, τον τουρισμό, την (κάθε) τοπική αλλά και ευρύτερη οικονομία και προφανώς για την περιφέρεια της Ελλάδας, καθώς πρόκειται για υποδομές στην ηπειρωτική Ελλάδα (7) και τα νησιά μας (17 αεροδρόμια). Προχωρά η νέα μεγάλη υποδομή στην ΚρήτηΣτο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής για το έτος 2025 που προ ημερών παρουσίασε ο Υπουργός Επικρατείας κ. Χρήστος-Γεώργιος Σκέρτσος, ψηλά στην ατζέντα βρίσκεται το Διεθνές Αεροδρόμιο στο Καστέλι Κρήτης, μια επένδυση 500 εκατ. ευρώ (σύμβαση παραχώρησης), με τη συμμετοχή των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και GMR (ινδικός όμιλος). O υπό κατασκευή Αεροσταθμός θα έχει έκταση 90.000 τ.μ. Το Οδικό Δίκτυο αφορά στη σύνδεση του Αεροδρομίου με τον ΒΟΑΚ με νέο κλειστό αυτοκινητόδρομο (μήκους 18 χλμ. περίπου), και τη σύνδεση του Αεροδρομίου με τον ΝΟΑΚ μήκους έξι χλμ. Μέχρι το τέλος του 2025 αναμένεται η ολοκλήρωση του 70% της κατασκευής του έργου. Για την ώρα, η πρόοδος του έργου ξεπερνά το 40%, ενώ αναμένεται η εμπορική του λειτουργία του στις αρχές 2027 (τα χρονοδιαγράμματα παραμένουν ως έχουν παρά τα προβλήματα, π.χ. αρχαιολογίες κ.α.), όπως και προ διμήνου είχε αναφέρει το insider.gr. Σύμφωνα με τη Σύμβαση Παραχώρησης (35 έτη από την Ημερομηνία Έναρξης Παραχώρησης), το έργο περιλαμβάνει όλα τα κτίριά του, λοιπές υποδομές, εξοπλισμό, εγκαταστάσεις, συστήματα, συμπεριλαμβανομένου του Οδικού Δικτύου Σύνδεσης. Ο Νέος Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης θα είναι το δεύτερο πιο πολυσύχναστο αεροδρόμιο στην Ελλάδα, ως επιχειρησιακή συνέχεια του υφιστάμενου Κρατικού Αερολιμένα Ηρακλείου «Νίκος Καζαντζάκης». Θα εξυπηρετεί 10.000.000 επιβάτες ετησίως κατά την έναρξη, ενώ κατά τη διάρκεια της περιόδου παραχώρησης αναμένεται να ξεπεράσει τους 18.000.000 σε ετήσια βάση. Ο Διεθνής Αερολιμένας θα περιλαμβάνει Εμπορική ζώνη προσβάσιμη από τον αστικό ιστό και κατάλληλα ενταγμένη στην ευρύτερη οικιστική και χωροταξική ανάπτυξη της περιοχής έκτασης 800 στρεμμάτων. Αναφορικά με την πρόσβαση στο Αεροδρόμιο, επιτυγχάνεται η πρώτη μεγάλη σύνδεση Βόρειας και Νότιας Κρήτης με το διαμήκη άξονα που ενώνει τη Χερσόνησο με τη Νότια Κρήτη, μήκους 25 χιλιομέτρων, ενώ με την ολοκλήρωση της κατασκευής του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) εκτιμάται ότι το αεροδρόμιο θα είναι προσβάσιμο από το Ηράκλειο σε λιγότερο από 25 λεπτά. Ο Αεροσταθμός θα διαθέτει 19 πύλες επιβίβασης, εκ των οποίων οι 8 θα είναι συνδυαστικής χρήσης για πτήσεις Εντός και Εκτός Σένγκεν. Ο Αεροσταθμός θα έχει έκταση 94.000 τ.μ. κατά την έναρξη λειτουργιών και θα διαθέτει 8 επίπεδα. Η αναβάθμιση του αεροδρομίου ΚαλαμάταςΜόλις στις αρχές Δεκεμβρίου, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας στο 2nd Growthfund Summit που διοργάνωσε το Υπερταμείο έκανε λόγο για την αποδοχή της προσφοράς των Fraport – ΔΕΛΤΑ (Κοπελούζος) – Πηλέας (όμιλος Κωνσταντακοπούλου) για την παραχώρηση του αεροδρομίου της Καλαμάτας. «Πρόκειται για μια προσφορά εξαιρετικά συμφέρουσα που θα φέρει 71,2 εκατ. ευρώ έσοδα για το Υπερταμείο, εκ των οποίων τα 45 εκατ. ευρώ αποτελούν προκαταβολή παραχώρησης», τόνισε ο υπουργός και πρόσθεσε πως η κοινοπραξία δεσμεύεται να πραγματοποιήσει επενδύσεις της τάξεων 28,3 εκατ. ευρώ την πρώτη τριετία, με άμεση προτεραιότητα την ανακαίνιση των υφιστάμενων υποδομών. Μελλοντικά, στο πλαίσιο της σύμβασης προβλέπεται και η δημιουργία νέου αεροσταθμού και επέκταση υποδομών που θα επιτρέψει και την αύξηση της επιβατικής κίνησης. Την εξέλιξη αυτή είχε «φωτογραφίσει» το insider.gr, καθώς η εν λόγω κοινοπραξία δεν είχε αντίπαλο στον σχετικό διαγωνισμό του Υπερταμείου. Άλλωστε, ο όμιλος Κωνσταντακόπουλου μέσω της ΤΕΜΕΣ έχει προωθήσει σημαντικές επενδύσεις σε τουρισμό/real estate, ενώ, σε συνεργασία με τη D Marinas Hellas έχει αναλάβει την παραχώρηση της Μαρίνας Πύλου για 40 έτη. Υπενθυμίζεται ότι η παραχώρηση για τη διαχείριση, λειτουργία, ανάπτυξη, επέκταση, συντήρηση και εκμετάλλευση του Διεθνούς Αερολιμένα θα έχει διάρκεια έως 40 ετών. Στο αεροδρόμιο της Καλαμάτας το Υπερταμείο (Εθνικό Επενδυτικό Ταμείο) θα διατηρήσει τη συμμετοχή του στο 10%, σύμφωνα με όσα έχει δηλώσει ο διευθύνων σύμβουλος του fund, Γρηγόρης Δ. Δημητριάδης, προκειμένου να εξασφαλισθεί τόσο η συνέχεια όσο και η επιστροφή αξίας στην κοινωνία. Όπως παλιότερα αλλά και πρόσφατα έχει αναδείξει το insider.gr, μέσα από επενδύσεις το αεροδρόμιο Καλαμάτας θα μπορέσει υποδεχθεί ένα συνεχώς αυξανόμενο αριθμό επιβατών που εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τους 500.000 πολύ νωρίτερα από το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας. Ο αυξημένος αυτός αριθμός επιβατών σε συνδυασμό με τις σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις στον τουριστικό κλάδο και βελτίωση των οδικών υποδομών στο νομό αναμένεται να έχει πολλαπλασιαστικές θετικές επιπτώσεις στο νομό Μεσσηνίας αλλά και την ευρύτερη ζώνη επιρροής του αεροδρομίου. Πώς θα αξιοποιηθούν οι επιπλέον 22 περιφερειακοί αερολιμένεςΝα αναφέρουμε επίσης ότι προωθούνται διαδικασίες και για την αξιοποίηση 22 επιπλέον περιφερειακών αεροδρομίων (Καρπάθου, Χίου, Αλεξανδρούπολης, Αράξου, Λήμνου, Ιωαννίνων, Μήλου, Νάξου, Πάρου, Ικαρίας, Κυθήρων, Λέρου, Σητείας, Νέας Αγχιάλου, Καλύμνου, Σκύρου, Σύρου, Αστυπάλαιας, Καστελόριζου, Καστοριάς, Κάσου και Κοζάνης), αν και για αυτό το «πακέτο» ίσως έχουμε περισσότερες και βασικότερες εξελίξεις αργότερα. Πρόσφατα, η διοίκηση του Υπερταμείου εκτίμησε ότι στο τέλος του 2027 θα έχει ολοκληρωθεί η παραχώρηση των 22 περιφερειακών αεροδρομίων. Ο κ. Δημητριάδης επανέλαβε επίσης ότι και τα 22 θα παραχωρηθούν «πακέτο» (καθώς κάποια θεωρούνται «φιλέτα» και άλλα όχι) με διαγωνισμό στα μέσα του 2025. ‘Ηδη έχουν γίνει αυτοψίες, ωστόσο, αναμένονται στοιχεία από την ΥΠΑ. Κατά τα φαινόμενα θα πάμε σε κάποιου είδους παραχώρηση όπου θα
Πώς η φέτα έγινε το νέο συστατικό του… Dirty Martini
Τι έδειξε το «κοντέρ» των εξαγωγών φέτας στο 9μηνο και σε ποιες χώρες καταγράφεται η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση. Ποιοι είναι οι top 10 προορισμοί και ποια τα new entries. Αλεξάνδρα Γκίτσηalexgkitsi@yahoo.gr Όταν σκεφτόμαστε τη φέτα, το μυαλό μας πηγαίνει αυτόματα στο παραδοσιακό ελληνικό τραπέζι. Χωριάτικη σαλάτα, σπανακόπιτα, καλοκαίρι, παρέα και ελληνική φιλοξενία. Λίγοι θα φαντάζονταν ότι αυτή η χαρακτηριστική γεύση της ελληνικής κουζίνας θα εξελισσόταν και θα γινόταν βασικό συστατικό σε ένα από τα πιο δημοφιλή ποτά. Το Dirty Martini. Όπως και η φέτα, έτσι και το Dirty Martini είναι από τα ποτά που «δεν χρειάζονται συστάσεις». Αλμυρό και γευστικό, το Dirty Martini αποτελεί έναν από τους πιο αγαπημένους συνδυασμούς για εκείνους που αναζητούν κάτι παραπάνω από την παραδοσιακή αίσθηση ενός τζιν ή βότκας. Μάλιστα σε μια παραλλαγή του Dirty Martini, αντί για την παραδοσιακή άλμη ελιάς, η άλμη φέτας προσφέρει έναν πιο ήπιο, φρέσκο και δροσερό χαρακτήρα. Αυτό από μόνο του είναι σίγουρα εντυπωσιακό. Εξίσου εντυπωσιακή είναι η πορεία των ελληνικών εξαγωγών και δη οι εξαγωγές φέτας σε χώρες που μέχρι και πριν από λίγο διάστημα κανείς δεν θα φανταζόταν. Στο εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου, οι εξαγωγές φέτας σημείωσαν άνοδο 12,4% σε όγκο και 8,3% σε αξία. Με τον συνολικό όγκο να έχει ξεπεράσει τους 78.000 τόνους και την αξία τα 632 εκατ. ευρώ, καταδεικνύοντας πως η φέτα δεν είναι απλώς το παραδοσιακό ελληνικό τυρί, αλλά ένα παγκόσμιο προϊόν. Όμως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι απλώς η αύξηση των πωλήσεων στις παραδοσιακές αγορές όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, ή το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά η ανάπτυξη σε χώρες που μέχρι πρότινος δεν φαντάζονταν ότι η φέτα θα είχε τη θέση που της αξίζει. Στο Μπαχρέιν, παραδείγματος χάριν, οι εξαγωγές φέτας αυξήθηκαν κατά 1.593%. Ναι, σωστά διαβάσατε: 1.593%. Στη Σενεγάλη οι εξαγωγές σε όγκο αυξήθηκαν 113,3% ενώ εξίσου σημαντική ήταν η αύξηση των εξαγωγών σε: Λουξεμβούργο (+154,2%), Ρουμανία (+44,4%), Παναμά (+305,6%), Μαλδίβες (+146%), Χιλή (+351,5%) και Ουρουγουάη (+132,9%). Στην πρώτη 10άδα, χώρες όπως οι Γερμανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, ΗΠΑ, Αυστρία, Σουηδία, Βέλγιο, Ολλανδία και Ισπανία, συνεχίζουν να αποτελούν τους βασικούς πελάτες του εθνικού προϊόντος. Μάλιστα το εξεταζόμενο διάστημα, οι πωλήσεις σε όγκο στους top 10 προορισμούς αυξήθηκαν 3,9%, 22%, 14,4%, 15,4%, 16,4%, 11,5%, 11,9%, 5,4%, 11,9% και 40,5% αντίστοιχα. Στα σημαντικά ευρήματα της φετινής χρονιάς, η υποχώρηση των εξαγωγών φέτας στη Δανία, με την οποία έχουμε βρεθεί κατά το παρελθόν ουκ ολίγες φορές στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για την προστασία του εθνικού μας προϊόντος. Εφέτος λοιπόν, στο εννεάμηνο, οι πωλήσεις στην κατά τα άλλα συμπαθή Δανία υποχώρησαν κατά 17,3% και για αυτό δεν βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα από άποψη όγκου εξαγωγών. Όμως ενδιαφέρον έχει να δούμε τι γίνεται στις επόμενες θέσεις και σε προορισμούς που μάλλον δεν φανταζόμασταν ότι αυτό το προϊόν θα κατέγραφε τέτοια ανάπτυξη. Καλές οι φετινές επιδόσεις στην Αυστραλία, με ανάπτυξη των κατ’ όγκων εξαγωγών κατά 12,1%, λόγω και της ισχυρής ελληνικής κοινότητας, ενώ στη Φινλανδία οι εξαγωγές αυξήθηκαν 25,3%. Χαμηλές μεν αλλά σημαντικές σε ποσοστιαία άνοδο εφέτος οι εξαγωγές στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (+17,5%), στη Σαουδική Αραβία (+19,4%), στην Κορέα (+71,3%), στον Λίβανο (+51,8%) και 81,2% στην Αλβανία. Πολύ πιο χαμηλά στην κατάταξη βάσει όγκου εξαγωγών αλλά με σημαντική ανάπτυξη βρίσκονται η Ταϊλάνδη (+46,3%), η Νέα Καληδονία (+119,5%) και η Χιλή (+351,5%). Στα new entries, η Ουγκάντα με 240 κιλά, η Γκάνα με 919 κιλά, η Κένυα με 190 κιλά, το Περού με 6.893 κιλά, τα νησιά Μάρσαλ με 490 κιλά, το Μακάο με 583 κιλά και η Ταϊπέι με 4.752 κιλά. Στις μεγάλες απώλειες, η χαμηλή διείσδυση σε χώρες με πολύ μεγάλο πληθυσμό, όπως παραδείγματος χάριν είναι η Κίνα. Εκεί οι εξαγωγές υποχώρησαν 13% στα 30.865 κιλά. Σημαντική υποχώρηση και στο Ισραήλ (-61,1%), στη Νότια Αφρική (-30,2%), στο Μαρόκο (-33,7%), στις Σεϋχέλλες (-41,9%), στην Ινδία (-29,2%), ενώ εξανεμίστηκαν σε Βιετνάμ, Νιγηρία, Αργεντινή και Βενεζουέλα. Βέβαια ο δρόμος των ελληνικών εξαγωγών φέτας, παρά τις καλές επιδόσεις που κατέγραψαν σε επίπεδο εννεαμήνου, δεν είναι αβρόχοις ποσί. Η φέτα έχει να ανταγωνιστεί τις φθηνές απομιμήσεις από το λευκό τυρί. Ένα μείζον πρόβλημα που δεν εντοπίζεται μόνο στις χώρες εκτός της ΕΕ. Λευκό τυρί, δυστυχώς, παρασκευάζουν και εταιρείες εντός της ΕΕ, που το ονομάζουν φέτα. Τα κρούσματα είναι πολλά, τα οποία, λόγω κυρίως των ελλιπών ελέγχων, αυξάνονται. Πηγή: euro2day.gr
Παγκόσμιο χρέος: Η θύελλα που έρχεται;
Αυτοί που σφυρίζουν αδιάφορα μπροστά στην πορεία του παγκόσμιου χρέους, είναι πολύ πιθανόν να βρεθούν μπροστά σε δραματικά αδιέξοδα… Από τον Αθανάσιο Χ. Παπανδρόπουλο Όταν έβλεπα κάποιους επώνυμους Έλληνες και ξένους οικονομολόγους να γελάνε ειρωνικά ακούγοντας σχόλια για τον κίνδυνο του παγκόσμιου διογκωμένου χρέους, αισθανόμουνα πολύ άσχημα. Και αναρωτιόμουνα, τι είναι αυτό που δεν καταλαβαίνω ή μου διαφεύγει και δεν μπορώ και εγώ να χαμογελάσω ειρωνικά. Σήμερα όμως, μετά την εκλογή Τράμπ στην προεδρία, τα χαμόγελα δεν είναι διόλου ειρωνικά. Σοβαροί και υπεύθυνοι οικονομολόγοι, όπως για παράδειγμα, ο Martin Wolf, βασικός αρθρογράφος των «Φαϊνανσιαλ Τάϊμς» διαπιστώνουν ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία κινδυνεύει από χρηματοπιστωτική ασφυξία. Πάσχει από τη νόσο του “καπιταλισμού της προσόδου», φαινόμενο που κάποιοι οικονομολόγοι, αλλά και ο υπογράφων, είχαν αρχίσει να επισημαίνουν από την αρχή του 21ου αιώνα. Τότε που οι παγκόσμιες ροές κεφαλαίων είχαν φθάσει το ένα τρις δολλάρια την ημέρα και αντιπροσώπευαν σε τζίρο τέσσερεις φορές το παγκόσμιο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών. Για τις κυβερνήσεις ήταν τότε η χρυσή εποχή του «λεφτά υπάρχουν» και οι τράπεζες έβγαζαν χρήμα δίνοντας δάνεια…. αέρα κοπανιστό! Ήταν τότε η εποχή της κατανάλωσης και αγοράς στέγης με δανεικά, την οποία ο Martin Wolf στο θαυμάσιο βιβλίο του «Η κρίση του δημοκρατικού καπιταλισμού», αποκαλεί «οικονομία της προσόδου». Αυτή η οικονομία, επισημαίνει, όπως παλαιότερα και ο Peter Drucker, έχει πολλές πτυχές: τη «χρηματιστικοποίηση», την εταιρική (κακο)διαχείριση, τις αγορές όπου «ο νικητής τα παίρνει όλα», τις προσόδους από την συγκέντρωση του πληθυσμού στις μεγαλουπόλεις, την αποδυνάμωση του ανταγωνισμού, τη φοροαποφυγή και τη φοροδιαφυγή, την προσοδοθηρία και τη διάβρωση της δεοντολογίας. Όλα αυτά είναι κατά κύριο λόγο αποτέλεσμα των προβλημάτων της φιλελευθεροποίησης – και πάνω απ’ όλα, της αποτυχίας να λάβουμε υπόψη το θεσμικό πλαίσιο των αγορών. Οι περισσότεροι εικάζαμε ότι η ελεύθερη επιδίωξη του προσωπικού μας συμφέροντος θα ήταν αρκετή από μόνη της: δεν είναι. Η χρηματιστικοποίηση – όρος απεχθής αλλά, όπως φαίνεται, αναπόφευκτος, που περιγράφει τον αυξανόμενο αντίκτυπο των χρηματοοικονομικών – αποτελεί χαρακτηριστικό της οικονομίας μας εδώ και τέσσερις δεκαετίες, ιδίως στις ΗΠΑ και τη Βρετανία. Πίσω της κρύβεται η θεώρηση της οικονομίας ως ενός απλού συνόλου, ανταλλάξιμων συμβολαίων. Η ταχεία απελευθέρωση των χρηματοοικονομικών, που ενισχύθηκε από την ανάπτυξη της τεχνολογίας των πληροφοριών και της επικοινωνίας, επιτάχυνε τη μεταμόρφωση της οικονομίας. Η χρηματιστικοποίηση επέφερε μια τεράστια διεύρυνση της κλίμακας των δραστηριοτήτων στον χρηματοπιστωτικό τομέα, μια αντίστοιχη άνοδο της πολυπλοκότητας των χρηματοπιστωτικών προϊόντων, μια παράλληλη διεύρυνση των κερδών από τις δραστηριότητες του χρηματοπιστωτικού τομέα και την άσκηση ελέγχου από τα χρηματοοικονομικά στη δραστηριότητα των εταιρειών. Τα πλεονεκτήματα που όλα αυτά απέφεραν στην οικονομική απόδοση ήταν μάλλον αμφίβολα. Όπως διαπιστώνουμε, η θεαματική αύξηση των χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων μοιάζει μέχρι στιγμής να αποτελεί περισσότερο όχημα για την απόσπαση προσόδων παρά για βελτίωση της παραγωγικότητας. Προκάλεσε επίσης άμεσα τη χρηματοοικονομική κρίση του 2007-2012 και ίσως να έπεται συνέχεια Τα χρόνια αμέσως πριν από την κρίση του 2008 είχε σημειωθεί μια τεράστια αύξηση του παγκόσμιου ιδιωτικού χρέους, και ειδικά του χρέους του χρηματοπιστωτικού τομέα – ένδειξη της εκτίναξης των ισοζυγίων και της μόχλευσης στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Η τάση αυτή δεν έχει αντιστραφεί έκτοτε – κάθε άλλο μάλιστα, αν και πλέον αφορά διαφορετικούς φορείς: το χρέος του χρηματοπιστωτικού τομέα σε σχέση με το παγκόσμιο ΑΕΠ μειώθηκε ελαφρά μέχρι την πανδημία Covid. Το χρέος των μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών αυξήθηκε σημαντικά, και ειδικά στη διάρκεια της πανδημίας. Το χρέος των νοικοκυριών παρέμεινε σταθερό μετά τη χρηματοοικονομική κρίση, αλλά εκτινάχτηκε απότομα κατά την πανδημία. Το χρέος είναι τόσο το παράγωγο όσο και το καύσιμο του χρηματοπιστωτικού τομέα. Η εκτίναξη αυτή του συνολικού χρέους συνοδεύτηκε από ανάλογη αύξηση στις διασυνοριακές χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Το 1995, ο συνολικός όγκος των παγκόσμιων διασυνοριακών ξένων άμεσων επενδύσεων, των επενδύσεων χαρτοφυλακίου, των χρεογράφων και άλλων μορφών δανεισμού ανερχόταν στα 15 τρισεκατομμύρια δολάρια (51% του παγκόσμιου ΑΕΠ). Το 2007, ο όγκος αυτός είχε φτάσει τα 103 τρισεκατομμύρια δολάρια (185% του παγκόσμιου ΑΕΠ). Κατόπιν, ο όγκος πάγωσε, τουλάχιστον μέχρι το 2016, στο 183% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Οι ονομαστικές αξίες εκτινάχτηκαν από 72 δισεκατομμύρια δολάρια τον Ιούνιο του 1998 σε 652 δισεκατομμύρια μια δεκαετία αργότερα, ενώ η ακαθάριστη αγοραία αξία ανήλθε από 2,6 σε 35 δισεκατομμύρια δολάρια στα τέλη του 2008. Στη συνέχεια, η παγκόσμια κρίση έπληξε το χρηματοοικονομικό σύστημα και την παγκόσμια οικονομία. Και τότε η αγορά των παραγώγων πάγωσε, όπως πρωτύτερα η διεύρυνση του χρέους. Αλλά η αγορά παραμένει τεράστια: η ακαθάριστη αγοραία αξία στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2024 έφτανε τα 13,6 τρισεκατομμύρια δολάρια. Επίσης σημαντικό ήταν το υψηλό μερίδιο του χρηματοπιστωτικού τομέα σε εταιρικά κέρδη. Μπορεί κανείς να αναρωτηθεί τι ποσοστό αυτών αντιστοιχεί σε προστιθέμενη αξία στην οικονομία ή σε μεταφορά πλούτου – δηλαδή απόσπαση προσόδου. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του τραπεζικού τομέα είναι ότι τα χρέη αυτών των ιδρυμάτων γίνονται αποδεκτά ως μέσο πληρωμής: είναι χρήμα. Αυτό σημαίνει ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας δημιουργεί το ίδιο του το «καύσιμο». Όταν παραχωρεί δάνεια, δημιουργεί ταυτόχρονα το χρήμα, με το οποίο πληρώνει τις αμοιβές και ακόμα και τα επιτόκιά του. Επομένως, σε εποχές ανάπτυξης τα κέρδη του χρηματοπιστωτικού κλάδου ενδέχεται να είναι τουλάχιστον εν μέρει πλασματικό προϊόν των συνολικών δανείων του. Στις μέρες μας, όλες αυτές οι αλλαγές, μεταμορφώνουν την πραγματική οικονομία, η οποία στις πλούσιες χώρες γίνεται όλο και λιγότερο παραγωγική, παράλληλα όμως τροφοδοτούν το παγκόσμιο δημόσιο και ιδιωτικό χρέος που πλησιάζει πλέον τα 360 τρισεκατομμύρια δολλάρια. Και άρα είναι σχεδόν τρεις φορές υψηλότερο από το παγκόσμιο ΑΕΠ. Και το ερώτημα είναι αν ο Τραμπ και η Κίνα αυξήσουν το χρέος αυτό κατά 10 τρισ. δολλάρια την προσεχή τετραετία, τι θα γίνει στο παγκόσμιο νομισματικό πεδίο; Ποιο μέλλον μπορεί να έχει ο «καπιταλισμός της προσόδου» υπό συνθήκες υψηλού πληθωρισμού και χαμηλής παραγωγικότητας; Μέχρι πότε ένα μικρό μέρος του πληθυσμού θα αποκτά προσόδους από την οικονομία και θα μεγαλώνει τον πολιτικό έλεγχό τους στις φιλελεύθερες δημοκρατίες; Πηγή: ot.gr
Morningstar DBRS: Οι 3 λόγοι για μια νέα αναβάθμιση της Ελλάδας και οι 2 για πιθανή… υποβάθμιση
Για την Ελλάδα, η πιστοληπτική ικανότητα υποστηρίχθηκε από βελτιώσεις στο τραπεζικό σύστημα της χώρας, σύμφωνα με τον Morningstar DBRS Επιμέλεια: Αλεξάνδρα Τόμπρα Το review του έτους που εκπνέει σε λίγες ημέρες δημοσιοποίησε ο οίκος αξιολόγησης Morningstar DBRS, διατηρώντας τη θετική στάση για πολλά κράτη τα οποία αξιολογεί, καθώς, όπως αναφέρει, οι παγκόσμιες οικονομικές συνθήκες παρέμειναν σε γενικές γραμμές ευνοϊκές κατά το 2024 παρά τους συνεχιζόμενους πολέμους στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τον Morningstar DBRS, για την Ελλάδα, η πιστοληπτική ικανότητα υποστηρίχθηκε από βελτιώσεις στο τραπεζικό σύστημα της χώρας, το οποίο παρουσίασε μεγαλύτερη κερδοφορία, μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και υποχώρηση των κινδύνων από ενδεχόμενες υποχρεώσεις. Τι θα μπορούσε να αλλάξει την αξιολόγηση της ΕλλάδαςΗ Morningstar DBRS θα μπορούσε να αναβαθμίσει τις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας εάν συμβεί ένα ή ένας συνδυασμός από τα ακόλουθα: (1) περαιτέρω βελτίωση της κατάστασης του τραπεζικού συστήματος (2) συνέχιση των υγιών δημοσιονομικών επιδόσεων, υποστηριζόμενων από διατηρούμενα πρωτογενή πλεονάσματα και σημαντική μείωση του λόγου του δημόσιου χρέους, ή (3) συνεχιζόμενη εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν τις επενδύσεις, βελτιώνοντας έτσι τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης. H Eλλάδα περιλαμβάνεται μεταξύ των 6 χωρών για τις οποίες παραμένουν οι θετικές τάσεις από τις 17 Δεκεμβρίου 2024 Η Morningstar DBRS θα μπορούσε να αλλάξει τις τάσεις στις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας και πάλι σε σταθερές, εάν ο τραπεζικός τομέας δεν καταφέρει να μειώσει τις ευπάθειές του, η προβλεπόμενη μείωση του δείκτη του δημόσιου χρέους υστερήσει σημαντικά ή εάν η βελτίωση των προοπτικών ανάπτυξης ανασταλεί. Οι πιθανοί παράγοντες ενεργοποίησης μιας υποβάθμισης περιλαμβάνουν ένα ή συνδυασμό των παρακάτω: (1) παρατεταμένη αποδυνάμωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας που να θέτει τον δείκτη του δημόσιου χρέους σε μια διαρκή ανοδική τάση (2) ανατροπή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ευνοϊκές οι παγκόσμιες συνθήκεςΣύμφωνα με την Morningstar DBRS οι παγκόσμιες οικονομικές συνθήκες παρέμειναν σε γενικές γραμμές ευνοϊκές κατά το 2024 παρά τους συνεχιζόμενους πολέμους στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εκτιμά ότι η παγκόσμια ανάπτυξη έχει επιβραδυνθεί οριακά στο 3,2% το 2024 από 3,3% το 2023. Οι προηγμένες οικονομίες εκτιμάται ότι έχουν αναπτυχθεί κατά 1,8% το 2024, από 1,7% το 2023, με τις αναθεωρήσεις προς τα πάνω στην ανάπτυξη στις ΗΠΑ (2,8%) να αντισταθμίζουν την αδύναμη ανάπτυξη στην Ευρώπη. Οι οικονομίες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου αναπτύχθηκαν κατά λιγότερο από 1,1% το 2024. Η ανάπτυξη στις αναπτυσσόμενες οικονομίες επιβραδύνθηκε στο 4,2% το 2024 από 4,4% το 2023. Ωστόσο, όπως και οι προηγμένες οικονομίες, υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις στην ανάπτυξη στις αναδυόμενες αγορές. Για παράδειγμα η αυξημένη ζήτηση για ημιαγωγούς και ηλεκτρονικά έχει οδηγήσει σε ανοδικές αναθεωρήσεις των προβλέψεων ανάπτυξης στην Ασία. Αυτό αντιστάθμισε τις διαταραχές λόγω συγκρούσεων και τις καθοδικές αναθεωρήσεις της ανάπτυξης στη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία. Οι πληθωριστικές πιέσεις μειώθηκαν και οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες στην Ευρώπη και την Αμερική έχουν αρχίσει να μειώνουν τα επιτόκια πολιτικής. Τα επιτόκια πολιτικής σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική παραμένουν ήπια περιοριστικά, ενώ οι κεντρικές τράπεζες στην Κίνα και την Ιαπωνία συνεχίζουν τις διευκολυντικές πολιτικές τους. Ενώ ο πληθωρισμός έχει βοηθήσει τη δυναμική του χρέους, με τα μακροπρόθεσμα πραγματικά επιτόκια πάνω από τα προ πανδημίας επίπεδα, το παγκόσμιο δημόσιο χρέος παρέμεινε υψηλό το 2024 με το ΔΝΤ να προβλέπει ότι θα ξεπεράσει τα 100 τρισ. δολάρια (93% του παγκόσμιου ΑΕΠ). Πολιτικές εξελίξειςΣχεδόν το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού σε περισσότερες από 65 χώρες πήγε στις κάλπες το 2024. Αν και οι συνολικές οικονομικές συνθήκες ήταν γενικά ευνοϊκές, οι ψηφοφόροι απέρριψαν τα κύρια κόμματα σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών ανησυχιών των ΗΠΑ που τροφοδοτήθηκαν από τον υψηλό (αν και με τάση επιβράδυνσης) πληθωρισμό και την ανησυχία για ασφάλεια εισοδήματος εν μέσω ραγδαίων τεχνολογικών αλλαγών, υψηλών επιπέδων διεθνούς μετανάστευσης και αυξανόμενης δυσπιστίας μεταξύ διαφορετικών ομάδων έχουν συμβάλει στη διάθεση κατά των status quo. Η συνεχιζόμενη άνοδος στην ανάπτυξη σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη βελτίωση των ισολογισμών του δημόσιου τομέα και της ικανότητας αποπληρωμής οδήγησαν σε αναβαθμίσεις σε τρία από τα αξιολογούμενα κράτη—Ιρλανδία, Ισπανία και Αργεντινή, υπενθυμίζει η Morningstar DBRS. Από τις 17 Δεκεμβρίου 2024, οι θετικές τάσεις παραμένουν σε έξι από τα κράτη—την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιταλία, την Πορτογαλία, τη Σλοβενία και την Ινδία. Η μόνη αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας στην κάλυψη του οίκου που έχει υποστεί πτωτική πίεση με αποτέλεσμα αρνητική τάση είναι αυτή της Σλοβακίας. Στην Ευρώπη, επτά χώρες παρουσίασαν ανοδικές τάσεις αξιολόγησης. Η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Σλοβενία τοποθετήθηκαν όλες σε θετική τάση. Η Ιρλανδία και η Ισπανία αναβαθμίστηκαν σε θετικό outlook και οι αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας τους αναβαθμίστηκαν στη συνέχεια το ίδιο ημερολογιακό έτος. Η θετική δυναμική που παρατηρήθηκε σε αυτές τις χώρες οφείλεται στην ισχυρή οικονομική ανάπτυξη και τη βελτίωση των μετρήσεων του χρέους. Οι επενδύσεις που υποστηρίζονταν από πόρους της ΕΕ, όπως το Next General EU και τα ταμεία συνοχής, ήταν καθοριστικής σημασίας για τη στήριξη της ανάπτυξης σε αρκετές χώρες της Νότιας Ευρώπης. Στην Ελλάδα, η πιστοληπτική ικανότητα υποστηρίχθηκε επίσης από βελτιώσεις στο τραπεζικό σύστημα της χώρας, το οποίο παρουσίασε μεγαλύτερη κερδοφορία, μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και υποχώρηση των κινδύνων από ενδεχόμενες υποχρεώσεις. Από την άλλη πλευρά, το outlook της Σλοβακίας άλλαξε σε αρνητικό λόγω του διαρθρωτικά μεγάλου δημοσιονομικού ελλείμματος της χώρας και της αβεβαιότητας που περιβάλλει τη δέσμευση της νέας κυβέρνησης συνασπισμού για δημοσιονομική βιωσιμότητα. Πηγή: ot.gr
Τη Fed περιμένουν και οι αγορές κρατικών ομολόγων
Ηπιες κινήσεις. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της Γερμανίας, που αποτελεί το σημείο αναφοράς για το μπλοκ της ευρωζώνης, διαμορφώνεται στο 2,25%. Του αντίστοιχου ελληνικού στο 3,08%. Λία Δεληγιάννηl.deligianni@euro2day.gr Σταθεροποιητικά κινούνται οι αποδόσεις των ομολόγων της ευρωζώνης, με τις αποδόσεις τους να κινούνται ανοδικά κατά δύο μονάδες βάσης, καθώς οι επενδυτές αναμένουν την απόφαση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ για τα επιτόκια αργότερα εντός της ημέρας. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της Γερμανίας, που αποτελεί το σημείο αναφοράς για το μπλοκ της ευρωζώνης, διαμορφώνεται στο 2,25%. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της Ιταλίας, στο 3,41% και η διαφορά μεταξύ των αποδόσεων των ιταλικών και των γερμανικών ομολόγων διαμορφώθηκε στις 116 bps. Του αντίστοιχου γαλλικού βρίσκεται στο 3,05% και του αντίστοιχου ελληνικού στο 3,08%. Η Fed αναμένεται να μειώσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης. Η κεντρική τράπεζα επηρεάζει έντονα την αγορά κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ, η οποία δίνει τον τόνο για το κόστος δανεισμού σε όλο τον κόσμο. Πηγή: euro2day.gr
Όχι πια Σιωπηλή Παραίτηση – To 2025 θα είναι η χρονιά της «Εκδικητικής Παραίτησης»
Η χρονιά της «Εκδικητικής Παραίτησης» εκτιμάται ότι θα είναι το 2025, καθώς πολλοί εργαζόμενοι αισθάνονται εξουθενωμένοι και υποτιμημένοι, με αποτέλεσμα η αγανάκτηση στην αγορά εργασίας να φουσκώνει. Μετά το κύμα της «Σιωπηλής Παραίτησης» (quiet quitting, όπως ονομάστηκε η τάση όπου πολλοί εργαζόμενοι δεν έκαναν παρά τα απολύτως απαραίτητα στη δουλειά τους), έρχεται η ώρα της πολύ ηχηρής παραίτησης. Στην «Εκδικητική Παραίτηση», ο εργαζόμενος δεν φεύγει απλά για να πάει σε μια άλλη δουλειά, αλλά και για να κάνει μία δήλωση προς τον προηγούμενο εργοδότη του. «Η αγορά εργασίας αρχίζει να χαλαρώνει και για εκείνους που βράζουν από αγανάκτηση, αυτή ίσως είναι η χρονιά που επιτέλους θα παραιτηθούν. Όχι σιωπηλά, αλλά με θόρυβο», λέει στο Business Insider η εργασιακή ψυχολόγος Edel Holliday-Quinn. Όπως εξηγεί, πολλοί εργαζόμενοι νιώθουν ότι έχουν πάθει burn out (εργασιακή εξουθένωση), λόγω του αυξημένου εργασιακού φόρτου και των νέων οδηγιών για τον περιορισμό της τηλεργασίας. Το 2025, πολλοί από αυτούς θα σκεφτούν: «Νέα χρονιά, νέα δουλειά». Οι έρευνες δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι αισθάνονται όλο και λιγότερη αφοσίωση και σύνδεση με τη δουλειά τους (πρόκειται για μια τάση που έχει ονομαστεί Great Detachment) και καθώς οι συνθήκες στην αγορά εργασίας εκτιμάται ότι θα διευκολύνουν τις μεταγραφές μέσα στο 2025, οι εργοδότες αναμένεται να δουν σύντομα τα καλύτερα ταλέντα τους να οδεύουν προς την πόρτα. Σύμφωνα με ειδικούς, οι εργοδότες σε όλους τους κλάδους βλέπουν όλο και περισσότερους εργαζόμενους να παίζουν ένα «θέατρο παραγωγικότητας» και να παριστάνουν τους πολύ απασχολημένους για να βγάλουν την μέρα, καθώς το ενδιαφέρον πολλών για το αντικείμενο της δουλειάς τους μειώνεται. Αυτή η δυσαρέσκεια των εργαζομένων εκφράστηκε το 2023 με τις λεγόμενες «αιτήσεις οργής», καθώς πολλοί έμπαιναν στις αγγελίες εργασίας και έκαναν αιτήσεις κάθε φορά που ένιωθαν ότι έπρεπε να εκτονώσουν την οργή τους. Όμως, με την «Εκδικητική Παραίτηση», αυτοί οι αγανακτισμένοι εργαζόμενοι πηγαίνουν ένα βήμα παρακάτω, με κίνητρο να δείξουν στον εργοδότη τους ότι τον εγκαταλείπουν για κάτι καλύτερο. Σύμφωνα με την Holliday-Quinn, το πρόβλημα είναι ότι οι εργαζόμενοι καλούνται να διαχειριστούν μεγαλύτερο εργασιακό φόρτο, την ώρα που το κενό επικοινωνίας ανάμεσα στην ηγεσία και το εργατικό δυναμικό μεγαλώνει. Η έρευνα Businessolver διαπίστωσε ότι ενώ το 55% των CEOs πιστεύει ότι διοικεί με ενσυναίσθηση, μόνο το 28% των υπαλλήλων συμφωνεί. Την κατάσταση δυσχεραίνουν και οι δημογραφικές τάσεις, καθώς τα μέλη της Generation Z δεν νιώθουν την ανάγκη να προωθήσουν την καριέρα τους, όταν βλέπουν ότι η ανταμοιβή είναι φτωχή. Οι νεότεροι εργαζόμενοι είναι «λιγότερο διατεθειμένοι να ανεχθούν ξεπερασμένες εργασιακές κουλτούρες και αυστηρές ιεραρχίες», εξηγεί η Holliday-Quinn. «Οι εταιρείες που δεν θα προσαρμοστούν σε αυτές τις προσδοκίες θα δυσκολευτούν να κρατήσουν το επόμενο κύμα των ταλέντων», προειδοποιεί η ψυχολόγος. «Το 2025 φαίνεται ότι θα είναι μια αφύπνιση προς τους εργοδότες. Αυτοί που εστίασαν στον έλεγχο έναντι της σύνδεσης, ή αγνόησαν την αυξανόμενη δυσαρέσκεια στις ομάδες τους θα αντιμετωπίσουν τις συνέπειες», καταλήγει η Holliday-Quinn. Πηγή: moneyreview.gr
H Συνθήκη Mercosur κατοχυρώνει τη φέτα και το λάδι μας, γιατί όμως μας αφορά ιδιαίτερα;
Από τον Δημήτρη Αντωνόπουλο Στις 20 Νοεμβρίου, ο επικεφαλής της γνωστής γαλλικής εταιρείας λιανικού εμπορίου Carrefour Alexander Bompare, ανακοίνωσε ότι η εταιρεία του σταματάει τις πωλήσεις βοδινού και χοιρινού κρέατος που προέρχεται από τις χώρες Μercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη και Βολιβία) σε ένδειξη συμπαράστασης στους Γάλλους αγρότες! Ο σκοπός του προφανής! Οι τελευταίοι, βγήκαν στους δρόμους, διαμαρτυρόμενοι για τους κινδύνους στη γαλλική παραγωγή κρέατος από τις επερχόμενες φθηνότερες εισαγωγές. Η εφημερίδα Le Monde, έσπευσε να επισημάνει με δηκτικό τρόπο, ότι οι εν λόγω πωλήσεις αντιπροσωπεύουν μόλις το 4% των πωλήσεων κρέατος της εταιρείας στην Γαλλία. Η δήλωση αυτή, δεν μπορούσε να μείνει αναπάντητη από τον άλλο μεγάλο Γάλλο λιανέμπορο, Ε. Lecrerc, ο οποίος σε πολιτικού περιεχομένου πάνελ, δηλαδή θεματικά άσχετου, έσπευσε να απαντήσει ότι «το κρέας που πουλάμε στα σούπερ μάρκετ είναι κατά 99% εκτός χωρών Μercosur», ρίχνοντας το μπαλάκι στους βιομηχάνους να αποκαλύψουν αυτοί από που προέρχονται οι πρώτες ύλες τους. Η γαλλική κυβέρνηση δήλωσε με νόημα ότι η συμφωνία έχει απλώς υπογραφεί δεν έχει ακόμη επικυρωθεί, τονίζοντας έτσι την διαφωνία της για την υπογραφή την προηγούμενη εβδομάδα από την Πρόεδρο της Επιτροπής κα φον ντερ Λάιεν. Η δραματική όμως απάντηση, ήλθε από τον Mauro Mendes, κυβερνήτη της επαρχίας Matto Grosso της Βραζιλίας, εκεί όπου το Carrefour είναι leader στην λιανική αγορά: «Εγώ σαν πολίτης, σταματάω από σήμερα να αγοράζω από τα Carrefour!» Να σημειωθεί ότι η εν λόγω επαρχία, είναι η μεγαλύτερη παραγωγός βοδινού κρέατος στην Βραζιλία. Κατά την επιστροφή της από το Μοντεβιδέο όπου υπεγράφη η Συμφωνία, ήταν προγραμματισμένο η κα φον ντερ Λάιεν να σταματήσει στο Παρίσι, προκειμένου να παραστεί στα θυρανοίξια της ανακαινισμένης Παναγίας των Παρισίων. Επικαλούμενη φόρτο εργασίας, συνέχισε κατευθείαν για Βρυξέλλες, επιβεβαιώνοντας το κακό κλίμα που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των δύο πλευρών. Μύλος… αν και μιλάμε για κρέας. Τι είναι επιτέλους αυτή η περίφημη συμφωνία ΕΕ – Mercosur που υπογράφηκε στις 6 Δεκεμβρίου μετά από 19 χρόνια διαπραγματεύσεων; Η υπογραφή αφορά ένα κείμενο που χρειάζεται να εγκριθεί είτε από το Ευρωκοινοβούλιο, είτε από τους Εθνικούς εκπροσώπους, με αυξημένη όμως πλειοψηφία που αντιστοιχεί στο 65% των πολιτών χωρών της ΕΕ. Τι είναι η συνθήκη MercosurΟι πέντε χώρες, έχουν ιδρύσει μια οικονομική συνομοσπονδία, με 280 εκατ. καταναλωτές και συνολικό ΑΕΠ που αντιπροσωπεύει περίπου το 3% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Οι χώρες της ΕΕ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός τους εταίρος, μετά την Κίνα, αλλά πριν τις ΗΠΑ. Επί συνόλου ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τις χώρες αυτές 55,7 δισ. ευρώ το 2023, η Γερμανία κατέχει μερίδιο 27%. Η Ισπανία με συνολικές εξαγωγές 7,1 εκατ. ευρώ, κόπτεται ιδιαίτερα για την εμβάθυνση των σχέσεων, λόγω προφανώς και της μακροχρόνιας σχέσης των δύο πλευρών. Οι χώρες Μercosur, εισάγουν κυρίως βιομηχανικά προϊόντα, με τα αυτοκίνητα να κατέχουν εξέχουσα θέση. Οι συνολικές εισαγωγές σε ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και ανταλλακτικά, φθάνουν τα 5 δισ. ετησίως. Οι ντόπιες μονάδες παραγωγής σε Βραζιλία και Αργεντινή , ικανοποιούν μόνο τις ανάγκες των χωρών αυτών, αλλά εξάγουν και σε άλλες χώρες, με το συνολικό έλλειμμα σε αυτοκίνητα της περιοχής να φθάνει το 30% της αγοράς! Μια πρώτης τάξεως αγορά για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες που εδώ και λίγο καιρό υποαπασχολούνται… Οι σημερινοί δασμοί για αυτοκίνητα, φθάνουν το 35% της αξίας εισαγωγής, ενώ για ανταλλακτικά είναι περίπου στο μισό 18%. Με βάση τη συμφωνία, οι δασμοί αυτοί θα υποχωρήσουν μέσα σε μια περίοδο 18 ετών, με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα για παράδειγμα να πέφτουν από 35% σε 25% άμεσα και το υπόλοιπο μέχρι το τέλος της περιόδου. Τα χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα, με σημερινούς δασμούς 18% καθώς και τα προϊόντα τεχνολογίας, θα ακολουθήσουν και αυτά αντίστοιχη πορεία, ενώ θα υπάρχουν διευκολύνσεις στα είδη ρουχισμού και υπόδησης. Το ισπανικό Υπουργείο Εμπορίου, σε μια μεγάλη μελέτη που έκανε για το θέμα, εκτιμά ότι ο κλάδος μεταποίησης στην Ευρώπη θα είναι ο μεγάλος κερδισμένος. Η ίδια η Ισπανία, εκτιμάται ότι θα είναι πολλαπλά κερδισμένη, όχι μόνο στο οικονομικό επίπεδο που θα δει αύξηση του κύκλου εργασιών και μισθών σε πολλές επιχειρήσεις και χαμηλό πληθωρισμό αλλά και αυξανόμενη πολιτική επιρροή σε μια περιοχή που στο παρελθόν ήταν κυρίαρχη κι έχει σε μεγάλο βαθμό υποκατασταθεί από την Κίνα. Οι Ευρωπαίοι αγρότες ανησυχούνΓιατί τώρα οι Γάλλοι και Πολωνοί πρωτίστως αλλά και Ιταλοί αγρότες βγήκαν στους δρόμους ενάντια στη συμφωνία; Οι Γάλλοι εκτιμούν ότι θίγονται στην αγορά κρέατος, βόειου, χοιρινού και κοτόπουλου. Βάσει της συμφωνίας θα υπάρξει μια μεταβατική περίοδος, όπου στα συγκεκριμένα είδη οι χώρες Mercosur, θα εξάγουν συγκεκριμένες επιπλέον ποσότητες στην Ευρωπαική αγορά: 90.000 επιπλέον τόνους βόειο κρέας, 190.000 τόννους πουλερικών. Οι ποσότητες δεν είναι μεγάλες, είναι όμως σημαντικές να επηρεάσουν τις τιμές που απολαμβάνουν οι Ευρωπαίοι παραγωγοί. Συγκεκριμένα και στα δύο είδη οι επιπλέον ποσότητες είναι 1,5% περίπου της συνολικής κατανάλωσης της ΕΕ, αλλά αντιστοιχούν σε 30% για το βόειο και 20% για τα πουλερικά επιπλέον εισαγόμενες ποσότητες. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, είναι αμφίβολο εάν θα υπάρξουν μειώσεις στις τιμές λιανικής, λόγω εμπλοκής μεγάλων εμπορικών εταιρειών που εύκολα μπορούν να διακρατήσουν για λογαριασμό τους το όποιο όφελος. Οι Ευρωπαίοι αγρότες, ισχυρίζονται ότι εκτός του κοστολογικού πλεονεκτήματος των χωρών αυτών, υπάρχουν δύο ακόμη προβλήματα: πρώτον ότι στις χώρες Mercosur, χρησιμοποιούνται εισροές – γενετικά τροποποιημένων οργανισμών περιλαμβανομένων – που έχουν εδώ και καιρό αφαιρεθεί από το οπλοστάσιο των Ευρωπαίων παραγωγών και δεύτερον η όλη αυτή προσπάθεια αντιτίθεται στην πρόθεση της ΕΕ να μην επιτρέψει στην μεγάλη εσωτερική αγορά της την κυκλοφορία προϊόντων που προέρχονται από αποψίλωση δασών. Η ΕΕ, απαντά ότι η πολιτική και για τα δύο αυτά θέματα είναι δεδομένη και αδιαπραγμάτευτη, επομένως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Τονίζει ότι το 2023,οι εξαγωγές ευρωπαϊκών διατροφικών προϊόντων στην περιοχή Mercosur έφτασε τα 2,3 δισ. ευρώ, εν μέσω δασμών από 10 έως 35%. Οι χώρες αυτές, έχουν αναγνωρίσει την αξία και μοναδικότητα 350 προϊόντων γεωγραφικής ένδειξης, όπως η δικιά μας φέτα, ελιές και ελαιόλαδο και αυτό θα ισχύσει στην σήμανσή τους και την απομίμησή τους, ότι δηλαδή ισχύει και στο ευρωπαϊκό έδαφος. Επιπλέον, θα μειωθούν οι δασμοί σε μια σειρά ευρωπαϊκών προϊόντων, όπως τα τυροκομικά (με μηδενικούς δασμούς για ποσότητα μέχρι 30.000 τόνους), η σκόνη γάλακτος, οι παιδικές τροφές, τα κρασιά (με σημερινό δασμό 20-35%), τα οινοπνευματώδη
Φυσικό αέριο: Η λήξη της ρωσο-ουκρανικής συμφωνίας είναι η επόμενη ενεργειακή πρόκληση για την Ευρώπη
Του Daniel Markind Αν και σε κατάσταση πολέμου εδώ και περίπου τρία χρόνια, η Ρωσία συνεχίζει να στέλνει φυσικό αέριο στην Ευρώπη μέσω αγωγών που διασχίζουν την Ουκρανία. Το γεγονός αυτό διατήρησε τη ροή εσόδων και για τα δύο “στρατόπεδα”, ενώ προσπαθούν να αλληλοεξοντωθούν. Ωστόσο, στις 31 Δεκεμβρίου λήγει η ισχύουσα πενταετής συμφωνία των δύο χωρών και ενδέχεται να μην ανανεωθεί. Το Κίεβο δηλώνει ότι δεν θα προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία για παράταση της συμφωνίας. Φαίνεται πως η κυβέρνηση Ζελένσκι έχει αποφασίσει ότι το οικονομικό κόστος για την ίδια από τη διακοπή της διαμετακόμισης φυσικού αερίου (θα χάσει τα τέλη που προβλέπει η συμφωνία) είναι μικρότερο από το πιθανό κόστος που θα είχε η Μόσχα χάνοντας αγορές και έσοδα εφόσον η συμφωνία δεν ανανεωθεί. Σε νούμερα, εκτιμάται πως η Ρωσία θα απωλέσει έως και 6,5 δισ. δολάρια τον χρόνο με τη διακοπή της συμφωνίας. Οι οικονομικές απώλειες της Ουκρανίας υπολογίζονται στα 800 εκατ. δολάρια: σημαντικά λιγότερες από της Ρωσίας. Επιπλέον, η Μόσχα θα βρεθεί αντιμέτωπη με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της απώλειας μεριδίου στην αγορά φυσικού αερίου και θα πληγεί η αξιοπιστία της. Μακροπρόθεσμα, η μη ανανέωση της συμφωνίας μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη γεωπολιτική εξίσωση στην περιοχή. Από το 2022, όταν τα ευρωπαϊκά κράτη δεσμεύτηκαν να αποσυνδεθούν από τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες μετά την εισβολή του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία, το μερίδιο της Ρωσίας στις εισαγωγές φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει μειωθεί σημαντικά από το 40% που κατείχε. Παράλληλα, το μερίδιο της Ουκρανίας στις εν λόγω εξαγωγές έχει υποχωρήσει στο 5% από 11%. Δεν κατάφεραν, όμως, όλες οι ευρωπαϊκές χώρες να απεξαρτηθούν ενεργειακά από τη Ρωσία. Οδεύοντας προς το 2025, η Αυστρία εξακολουθεί να εισάγει το μεγαλύτερο μέρος του φυσικού αερίου της από τη Ρωσία μέσω Ουκρανίας. Η Ουγγαρία εισάγει τα 2/3 του φυσικού της αερίου από τη Ρωσία και η Τσεχία ξανάρχισε τις εισαγωγές από τη Μόσχα. Η περίπλοκη σύνδεση πολιτικής και οικονομίας έχει μια ατράνταχτη απόδειξη: τον αγωγό Urengoy-Pomary-Uzhgorod. Κατάλοιπο της σοβιετικής εποχής, ο αγωγός μεταφέρει φυσικό αέριο από τη Σιβηρία μέσω της πόλης Sudzha -που σήμερα βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ουκρανικών στρατιωτικών δυνάμεων- στο Κουρσκ της Ρωσίας. Στη συνέχεια περνάει μέσω της Ουκρανίας στη Σλοβακία. Εκεί ο αγωγός διακλαδώνεται: ο ένας αγωγός συνεχίζει στην Αυστρία και ο δεύτερος στη γείτονα Ουγγαρία. Εάν η Ουκρανία υλοποιήσει την απειλή της και “μπλοκάρει” τη διαμετακόμιση φυσικού αερίου μέσω των εδαφών της, τα κράτη αυτά θα βρεθούν μπροστά σε οικονομική επισφάλεια, συν ότι θα πρέπει να βρουν εναλλακτικές λύσεις για τη θέρμανση των πολιτών τους τον φετινό χειμώνα. Μέχρι στιγμής οι ουκρανικές υποδομές φυσικού αερίου δεν έχουν μπει -επί της ουσίας- στο στόχαστρο της Μόσχας. Εάν όμως πάψουν να είναι αναγκαίες για τη Ρωσία, θα μπορούσαν να γίνουν ο Νο1 στόχος των ρωσικών επιθέσεων. Η παύση της συμφωνίας Ουκρανίας-Ρωσίας για το φυσικό αέριο καθιστά τις ΗΠΑ ακόμα πιο σημαντικό “παίχτη” στην αγορά ενέργειας. Η επανάσταση του σχιστόλιθου στις βορειοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες δίνει τη δυνατότητα στην Ουάσιγκτον να διαδεχθεί τη Μόσχα στη θέση του κύριου εξαγωγέα φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Επιπλέον, το ρωσικό πετρέλαιο αντλείται από την Αρκτική με χαμηλού επιπέδου περιβαλλοντικές διασφαλίσεις, γεγονός που ήδη λειτούργησε ευνοϊκά για τους Αμερικανούς πετρελαιοπαραγωγούς, την εθνική ασφάλεια της χώρας, αλλά και το περιβάλλον ευρύτερα. Εάν η Ουκρανία επιχειρήσει να απομονώσει περαιτέρω τη Ρωσία, το να συνεχίσουν οι ΗΠΑ σταθερά την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου θα έχει θετικό αντίκτυπο σε πολλούς τομείς: μέχρι και να τερματιστούν οι εμπόλεμες συρράξεις νωρίτερα από ό,τι αναμένεται. Απόδοση – επιμέλεια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος Πηγή: forbesgreece.gr