Η Ελλάδα δανείζεται για πρώτη φορά στην ιστορία φθηνότερα από τη Γαλλία
Ο Ιερός βράχος της Ακρόπολης / Φωτογραφία shutterstock ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΛΤΣΑ Η απόδοση των ομολόγων αναφοράς της Γαλλίας ξεπέρασε την απόδοση της Ελλάδας για πρώτη φορά στα χρονικά. Το επιτόκιο των 10ετών γαλλικών ομολόγων, που παραδοσιακά θεωρούνται από τα ασφαλέστερα της ευρωζώνης, βρίσκεται στο 3,01%, ενώ το ελληνικό δεκαετές στο 3%. Αυτό καταδεικνύει και την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας που κάποτε βρισκόταν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης δημόσιου χρέους. Σε ανοδική πορεία τα ελληνικά ομόλογαΣυγκριτικά, τα ελληνικά περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται σε ανοδική πορεία καθώς η χώρα ανακάμπτει από την κρίση χρέους της ευρωζώνης, έχοντας ανακτήσει πέρυσι το καθεστώς επενδυτικής βαθμίδας. Στο αποκορύφωμα των προβλημάτων της Ελλάδας το 2012, τα 10ετή ομόλογά της απέδιδαν πάνω από 30 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερο από το γαλλικό χρέος, σημειώνει το Bloomberg. Σίγουρα, το μικρό μέγεθος της ελληνικής αγοράς ομολόγων καθιστά δύσκολες τις ουσιαστικές συγκρίσεις. Το ελληνικό κρατικό χρέος που είναι επιλέξιμο σε έναν βασικό δείκτη ανέρχεται σε λίγο πάνω από 80 δισεκατομμύρια ευρώ, σε σύγκριση με πάνω από 1,8 τρισεκατομμύρια ευρώ για τη Γαλλία. Η ανάκαμψη των PIGSΩστόσο, το γεγονός ότι οι γαλλικές αποδόσεις έφτασαν ή ξεπέρασαν τρεις από τις τέσσερις λεγόμενες PIGS – το προσωνύμιο που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις πληγείσες από την κρίση οικονομίες της περιοχής, την Πορτογαλία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ισπανία – είναι μια προειδοποίηση. Ορισμένοι στην αγορά, όπως η Allianz Global Investors, βλέπουν τον κίνδυνο τα γαλλικά ομόλογα να έχουν σύντομα ακόμη και την ίδια απόδοση με την Ιταλία, όπου το 10ετές χρέος έχει πλέον μόλις 40 μονάδες βάσης premium έναντι της γείτονος. «Οι λεγόμενες χώρες των «PIGS» αναγκάστηκαν να προβούν σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις μετά την ευρωπαϊκή κρίση, οι οποίες τελικά απέδωσαν», δήλωσε η Sonia Renoult, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής επιτοκίων στην ABN Amro Bank NV στο Άμστερνταμ. «Η Γαλλία δεν ανέλαβε ποτέ τέτοιες μεταρρυθμίσεις και σήμερα πρέπει να πληρώσει το λογαριασμό γι’ αυτό». «Ανησυχία» στις αγορέςΕν τω μεταξύ, οι επενδυτές ανησυχούν ότι ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Μισέλ Μπαρνιέ μπορεί να δυσκολευτεί να περάσει τον προϋπολογισμό για το επόμενο έτος, με το ακροδεξιό κόμμα Εθνικός Συναγερμός να απειλεί με ψήφο εμπιστοσύνης για να ρίξει την κυβέρνηση αν δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά του. Ενώ τα γαλλικά ομόλογα ανέκαμψαν για λίγο μετά τη δήλωση του υπουργού Οικονομικών Antoine Armand ότι είναι έτοιμος να κάνει παραχωρήσεις για τον προϋπολογισμό του 2025, αυτό δεν βοήθησε αρκετά ώστε να μειώσει την υποαπόδοση μηνών. Ο Αρμάντ δεν διευκρίνισε τον βαθμό των αλλαγών που είναι διατεθειμένη να κάνει η κυβέρνηση, αλλά επιβεβαίωσε ότι ο Μπαρνιέ είναι έτοιμος να τροποποιήσει τα σχέδια για την αύξηση των φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια, τα οποία έχει καταγγείλει το κόμμα της Μαρίν Λεπέν. Η ίδια έχει επίσης ζητήσει την τροποποίηση των μέτρων για τον περιορισμό των δαπανών για συντάξεις και τη μείωση της κρατικής αποζημίωσης των φαρμάκων. «Θα μπορούσαμε να δούμε γεγονότα που θα προκαλούσαν πολύ πιο σημαντικές επιπτώσεις», δήλωσε ο Nicolas Simar, ανώτερος διαχειριστής μετοχικών κεφαλαίων στην Goldman Sachs Asset Management. «Είναι πολύ, πολύ δύσκολο να πούμε ότι έχουμε φτάσει σε πάτο». Τα γαλλικά ομόλογα υπέστησαν τις χειρότερες εβδομαδιαίες εκροές τους εδώ και περισσότερο από δύο χρόνια κατά τις πέντε ημέρες έως την Τρίτη, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε η BNY, ο μεγαλύτερος θεματοφύλακας στον κόσμο. Η έξοδος των επενδυτών οδήγησε επίσης σε πτώση τις μετοχές, με τον δείκτη αναφοράς μετοχών να βρίσκεται σε τροχιά για τη χειρότερη χρονιά σε σχέση με τις ευρωπαϊκές μετοχές από το 2010. Πηγή: economistas.gr
Σούπερ μάρκετ: Τα μνημόνια δεν άγγιξαν τις πωλήσεις – Στο +28% ο τζίρος μέσα σε 18 χρόνια
Οι δύο λόγοι που δεν πέφτει η κατανάλωση – Πώς θα κινηθούν οι τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ το 2025 Ρεπορτάζ: Ξανθή Γούναρη Αύξηση 28% σε αξία κατέγραψε μέσα στα τελευταία 18 χρόνια, δηλαδή από 2007 έως το 2024, το καλάθι των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών προϊόντων (Fast-moving consumer goods – FMCG) στα σούπερ μάρκετ, όταν το μέσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα σε πραγματικές τιμές ήταν στην Ελλάδα το 2023 χαμηλότερο κατά 28,38% σε σύγκριση με αυτό του 2010 (στοιχεία Eurostat)! Αυτό το παράδοξο όμως δεν φαίνεται να επηρέασε δραματικά τον όγκο πωλήσεων στις αλυσίδες, όπως προκύπτει με βάση τα στοιχεία που παρουσίασε από το βήμα του 15ου Συνεδρίου του ΙΕΛΚΑ ο Βάιος Δημοράγκας, διευθύνων σύμβουλος της NielsenIQ, αφού παρά τη μεγάλη αύξηση των τιμών οι καταναλωτές την εν λόγω περίοδο γέμισαν το καλάθι μόλις κατά 2% λιγότερο. Η υποχώρηση του όγκου σύμφωνα με τον κύριο Δημοράγκα εξηγείται στη βάση της τεράστιας οικονομικής κρίσης που όλοι βιώσαμε την προηγούμενη δεκαετία, ωστόσο κατά τον ίδιο αποτελεί και μια ευκαιρία για τον κλάδο των σούπερ μάρκετ, καθώς η κατανάλωση είναι το κλειδί για την αγορά τα επόμενα χρόνια. Γιατί η ζήτηση στα σούπερ μάρκετ παραμένει σταθερήΗ αντοχή που δείχνει η κατανάλωση, όπως προκύπτει και από την πορεία των πωλήσεων τα δύο τελευταία χρόνια εν μέσω σκληρής πληθωριστικής κρίσης, εξηγείται λόγω των αλλαγών στην αγοραστική συμπεριφορά. Από τη μια ο ρυθμός ανάπτυξης των κωδικών ιδιωτικής ετικέτας παραμένει θετικός, με τη κατηγορία να εμφανίζει μερίδιο αγοράς 24,7%, ενώ παράλληλα οι προσφορές και οι προωθητικές ενέργειες στα ράφια των σούπερ μάρκετ καταγράφουν νέα υψηλά στο 57,9%. Η πορεία της αγοράς εφέτοςΜε τα νοικοκυριά να πηγαίνουν σταδιακά από μια επιφυλακτική κατανάλωση σε μια στοχευμένη κατανάλωση, η αγορά, σύμφωνα με τα στοιχεία της NielsenIQ το 2024, από 1η Ιανουαρίου έως τις 3 Νοεμβρίου, καταγράφει αύξηση όγκου 3,7% με αύξηση στα έσοδα στο 3,9% και τον κλαδικό πληθωρισμό στο 0,2%. Ειδικότερα στο τρέχον, τελευταίο, τρίμηνο της φετινής χρονιάς (1 Οκτωβρίου έως 3 Νοεμβρίου) καταγράφεται αύξηση των πωλήσεων σε αξία 4,5%, σε όγκο 4,8% και αρνητικός πληθωρισμός στο 0,3%. Ανά κανάλι, από 1/1 έως τις 6/10 στα cash and carry το πρόσημο είναι αρνητικό καθώς καταγράφηκε μείωση κατά 2,4% σε αξία και κατά 3,6% σε όγκο, με τον κλαδικό πληθωρισμό να κρατιέται χαμηλά. Στη παραδοσιακή λιανική η αύξηση σε αξία είναι 4,3% και σε όγκο 0,3% και στην οργανωμένη λιανική τα έσοδα ενισχύθηκαν κατά 2,9% και ο όγκος κατά 3,2%. Τι θα γίνει με τις τιμές το 2025Σε ό,τι αφορά την πορεία των τιμών στα σούπερ μάρκετ το 2025, μεγάλο ενδιαφέρον είχε το ιδιότυπο poll που έκανε ο Παναγιώτης Μπορέτος, αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Circana κατά το χθεσινό συνέδριο του ΙΕΛΚΑ. Η εταιρεία μετρήσεων έχει δημιουργήσει τρία σενάρια: Το ένα σενάριο είναι μείωση τιμών 1,3% ανά τεμάχιο, καθώς οι τιμές από Μάιο και μετά έχουν υποχωρήσει σχετικά με το πρώτο εξάμηνο. Το δεύτερο σενάριο λέει ότι οι τιμές θα παραμείνουν σταθερές. Και το τρίτο σενάριο είναι αύξηση τιμών 2,9% ανά τεμάχιο. Ζήτησε λοιπόν ο κύριος Μπορέτος από τους συνέδρους, κυρίως στελέχη του λιανεμπορίου και της βιομηχανίας τροφίμων και προϊόντων καθημερινής χρήσης, να ψηφίσουν live το επικρατέστερο σενάριο. Το ενδεχόμενο για μείωση των τιμών του χρόνου είχε τους λιγότερους οπαδούς, με τους περισσότερους να επιλέγουν τη σταθερότητα των τιμών! Βάσει των στοιχείων που επεξεργάστηκε η Circana, με το σενάριο των σταθερών τιμών η αγορά θα παρουσιάσει αύξηση 3,2% σε αξία, όπως και εφέτος, ενώ ο όγκος πωλήσεων, σύμφωνα με τον κύριο Μπορέτο, αναμένεται να κινηθεί οριακά αυξητικά. Στο τρίτο σενάριο που αφορά αύξηση των τιμών κατά 2,9%, η αγορά θα πάει στο 3,8%. Πηγή: ot.gr
Πόσα θα χρωστάει η Ελλάδα στην Ευρώπη μετά την νέα πληρωμή τριών δόσεων
Επιμήκυνση της μέσης διάρκειας λήξης της αποπληρωμής – Όλα όσα αναφέρει η 5η έκθεση Μεταπρογραμματικής Εποπτείας της Κομισιόν Ραλλού Αλεξοπούλου • ralexopoulou@naftemporiki.gr Παρά τις αβεβαιότητες σε γεωπολιτικό επίπεδο, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να εξυπηρετεί το χρέος της ενώ η οικονομική, δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική της κατάσταση είναι γενικά άριστη. Σύμφωνα με την 5η έκθεση των θεσμών στο πλαίσιο της μεταπρογραμματικής εποπτείας, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δείξει η Ελλάδα στο σκέλος των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου αλλά και στην αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Ειδικά για το δημόσιο χρέος, η έκθεση σημειώνει ότι δεδομένου ότι η Ελλάδα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και έχει σταθερή πρόσβαση στις αγορές, οι δανειστές δεν έχουν αντιρρήσεις στο αίτημα της Ελλάδας για πρόωρη αποπληρωμή τριών δόσεων από το δάνειο του πρώτου μνημονίου, ύψους 7,9 δις. ευρώ. Η προπληρωμή αναμένεται να εκτελεστεί εντός του Δεκεμβρίου ενώ αυτές τις ημέρες το Διοικητικό Συμβούλιο του ESM αναμένεται να λάβει απόφαση με την οποία δίνεται η δυνατότητα στην χώρα μας να κάνει χρήση του λεγόμενου «μαξιλαριού» ύψους 15,7 δις. ευρώ για την αποπληρωμή χρέους. «Με αυτήν την προπληρωμή, η Ελλάδα θα έχει αποπληρώσει περίπου το 61% των ανεξόφλητων δανείων στο πλαίσιο του GLF (48,4 δισ. ευρώ επί αρχικού όγκου 80 δισ. ευρώ από το διμερές δάνειο της Ελλάδας με τις χώρες της Ευρωζώνης), επιμηκύνουν τη μέση διάρκεια λήξης ενώ μειώνουν και το κόστος χρηματοδότησης». Σύμφωνα με την έκθεση, το χρέος της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να συνεχίσει την πτωτική του τάση, υποχωρώντας από 163,9% του ΑΕΠ το 2023 στο 153,1% του ΑΕΠ το 2024 και περαιτέρω στο 146,8% το 2025 λόγω του σταθερού ονομαστικού ΑΕΠ, τα διατηρούμενα πρωτογενή πλεονάσματα και τα έσοδα από αποκρατικοποιήσεις. Αυτή η θετική τάση προβλέπεται να συνεχιστεί μεσοπρόθεσμα με το χρέος να εκτιμάται ότι θα μειωθεί στο 119,1% του ΑΕΠ έως το 2035. Όπως επισημαίνεται η καθοδική τροχιά του χρέους συνεχίζει να εξαρτάται από τη συνετή δημοσιονομική πολιτική και τις θετικές μακροοικονομικές προοπτικές. Την ίδια στιγμή σημειώνεται πως οι χρηματοδοτικές ανάγκες της κυβέρνησης την περίοδο 2024-2026 είναι χαμηλές, λόγω των αναμενόμενων υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων και των πρόωρων αποπληρωμών που μειώνουν τις ανάγκες των επόμενων ετών. «Λόγω των χαμηλών αναγκών χρηματοδότησης, του υψηλού μαξιλαριού διαθεσίμων και της χαμηλής εξάρτησης του υφιστάμενου χρέους από τα επιτόκια, η δυνατότητα εξυπηρέτησης του χρέους της Ελλάδας έχει περιορισμένη έκθεση σε πιθανή επιδείνωση των αγορών και αύξηση του κόστους χρηματοδότησης εν μέσω της αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας την περίοδο 2024-2026», τονίζεται στην έκθεση. Όσον αφορά την πορεία της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνεται ότι παρά τις πρόσφατες βελτιώσεις, η αύξηση της παραγωγικότητας παραμένει το κλειδί για την βελτίωση των μακροπρόθεσμων αναπτυξιακών προοπτικών και της αύξησης της ποιότητας ζωής με βιώσιμο τρόπο. Για τα δημοσιονομικά σημειώνουν πως αυτά πρόκειται να βελτιωθούν περαιτέρω με το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης να γυρνάει σε πλεόνασμα μέχρι το 2026, ενώ αυξάνονται τα πρωτογενή πλεονάσματα. Οι κίνδυνοιΟι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές της Ελλάδας τα επόμενα χρόνια σχετίζονται κυρίως με την εξωτερική ζήτηση και τις γεωπολιτικές εντάσεις καθώς τονίζεται ότι μια πιο αργή από την αναμενόμενη οικονομική ανάκαμψη στις χώρες της ζώνης του ευρώ μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του τουρισμού και των εξαγωγών. Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας μπορεί να εντείνει τις πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και αυξηθεί περαιτέρω η αβεβαιότητα. «Η υλοποίηση αυτών των κινδύνων μπορεί να επιδεινώσει το εξωτερικό ισοζύγιο, να προκαλέσει υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη αύξηση του ΑΕΠ». Ένας ακόμα κίνδυνος σχετίζεται με τη διαχείρισης του κινδύνου στη «μετά το Ταμείο Ανάκαμψης εποχή» καθώς μπορεί να επηρεάσει την οικονομική ανάπτυξη μετά το 2026. Τυχόν νέες φυσικές καταστροφές, οι εκκρεμείς νομικές υποθέσεις κατά δημοσίων φορέων, με κυριότερη τις δικαστικές υποθέσεις κατά της Εταιρείας Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ), αλλά και η υποαπόδοση ορισμένων τιτλοποιημένων μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελούν ορισμένοι ακόμα κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία. Στον αντίποδα, τα κυβερνητικά μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, τη βελτίωση της συμμόρφωσης αλλά και η ψηφιοποίηση των πληρωμών και των φορολογικών διαδικασιών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση των κρατικών εσόδων. Ανοικτές εκκρεμότητεςΣτην έκθεση γίνεται αναφορά στον τραπεζικό τομέα καθώς όπως σημειώνεται η κερδοφορία των τραπεζών ενισχύεται ενώ η αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων συνεχίζεται, αν και διαπιστώνονται δυσκολίες. Ειδικότερα τονίζεται ότι διάφορα χαρτοφυλάκια τιτλοποιημένων μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν ενταχθεί στον «Ηρακλή» υποαποδίδουν καθώς δεν προχωρά η ρευστοποίηση των υποθηκευμένων ακινήτων (σ.σ. μέσω πλειστηριασμών) καθώς οι servicers αντιμετωπίζουν δικαστικά εμπόδια. Η ολοκλήρωση των μέτρων για την αντιμετώπιση των παλαιών δανείων έχει μεταφερθεί για το 2025 και τα μετρά περιλαμβάνουν τη σύσταση του οργανισμού πώλησης και επαναμίσθωσης (sale & leaseback), την εκκαθάριση των παλαιών υποθέσεων πτωχεύσεων κ.α. Η πορεία των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου αποτελεί ένα σημείο που γίνεται αναφορά σε κάθε έκθεση. Αυτή τη φορά επισημαίνεται ότι το συνολικό ύψος έχει μειωθεί σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2024, ωστόσο η πρόοδος είναι άνιση. Μπορεί οι ληξιπρόθεσμες κύριες συντάξεις να πλησιάζουν το μηδέν ωστόσο τα εφάπαξ που εκκρεμούν αυξάνονται. Σημαντική αύξηση καταγράφεται στα ληξιπρόθεσμα χρέη των Δήμων. Όσον αφορά τα δημόσια νοσοκομεία, που είναι ο πιο προβληματικός τομέας σε αυτό το επίπεδο, τα ληξιπρόθεσμα χρέη μειώθηκαν σημαντικά τον Ιούλιο κι αυτό αποδίδεται εν μέρει στη λειτουργία της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) αλλά σίγουρα ένα μέρος οφείλεται σε εποχιακούς παράγοντες. Πηγή: naftemporiki.gr
Ο πραγματικός λόγος πίσω από την επικείμενη σύγκρουση Τραμπ – Fed
Tου Steve Forbes Η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ οδεύει προς μια κολοσσιαία σύγκρουση με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ. Σχεδόν όλα τα μέσα ενημέρωσης θα συνταχθούν με τον επικεφαλής της Fed Τζερόμ Πάουελ και τον θεσμό του. Θα “παπαγαλίσουν” τη γραμμή της κεντρικής τράπεζας (πως οποιαδήποτε επίθεση κατά της Fed θέτει σε κίνδυνο την ανεξαρτησία της) και τις προβλέψεις για την πορεία του πληθωρισμού. Μην αγοράσετε αυτήν τη “φούσκα”. Η διαφαινόμενη σύγκρουση δεν αφορά την ανεξαρτησία της Fed, αλλά τις επιδόσεις της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ. Ειδικότερα, αφορά τα μοντέλα πάνω στα οποία στηρίζει τις αποφάσεις της. Η βασική παραδοχή αυτών των μοντέλων είναι ότι η ευημερία δημιουργεί πληθωρισμό. Ο οικονομολόγος A.W. Phillips διατύπωσε την άποψη ότι υπάρχει διασύνδεση μεταξύ πληθωρισμού και ανεργίας. Αν θέλετε λιγότερη ανεργία, θα έχετε υψηλότερο πληθωρισμό. Και το αντίστροφο. Η λεγόμενη “καμπύλη Phillips” είναι “ιερό κείμενο” για τη Fed και τις περισσότερες κεντρικές τράπεζες. Και έχει δύο μεγάλα ελαττώματα, πέραν του ότι τη διαψεύδουν τα γεγονότα στον πραγματικό κόσμο. Η καμπύλη είναι λάθος. Τα τελευταία χρόνια, για παράδειγμα, η ανεργία στις ΗΠΑ παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα, ακόμη και όταν βιώσαμε τη χειρότερη αύξηση του κόστους ζωής εδώ και περισσότερα από 40 χρόνια. Η Fed έχει συγχυστεί, αλλά αρνείται να επανεξετάσει το βασικό της πιστεύω. Το να παραδεχτεί ότι η “θεολογία” της είναι εσφαλμένη είναι δύσκολο για κάθε θεσμό, οπότε η κεντρική τράπεζα προσκολλάται στην ψευδεπίγραφη κατήχησή της. Το πρώτο μεγάλο ελάττωμα είναι η άρνηση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας να κάνει τη βασική διάκριση μεταξύ των δύο ειδών πληθωρισμού. Ο μη νομισματικός πληθωρισμός προέρχεται από μεγάλες διαταραχές στην παραγωγή. Μια φυσική καταστροφή, όπως ένας σεισμός, θα ανεβάσει τις τιμές, όπως και οι διαταραχές που προκαλεί ο πόλεμος, για να μην αναφέρουμε τα lockdown τον καιρό της πανδημίας. Οι κανονισμοί και οι φόροι μπορούν επίσης να αυξήσουν το κόστος. Η Fed δεν μπορεί να κάνει τίποτα για τον μη νομισματικό πληθωρισμό. Η αύξηση των επιτοκίων δεν θα θεραπεύσει τις “εμπλοκές” στα λιμάνια. Ο νομισματικός πληθωρισμός προέρχεται από τη μείωση της αξίας ενός νομίσματος, συνήθως επειδή υπάρχει σε πλεόνασμα στην αγορά. Εν ολίγοις, η θεραπεία για τον νομισματικό πληθωρισμό δεν είναι η επιβράδυνση ή η ύφεση της οικονομίας, αλλά η σταθεροποίηση της αξίας ενός νομίσματος. Εξάλλου, το χρήμα μετράει την αξία όπως ένα ρολόι μετράει τον χρόνο ή ένας χάρακας το μήκος. Ωστόσο, ούτε η Fed ούτε άλλες κεντρικές τράπεζες κάνουν λόγο ποτέ για τη σταθερότητα του νομίσματος. Κι έτσι ερχόμαστε στο δεύτερο μεγάλο ελάττωμα: την παράλογη και καταστροφική πεποίθηση ότι μια “ζωντανή” οικονομία πρέπει να επιβραδύνεται. Παράλληλα με αυτή την αντίληψη “τρέχει” και η ιδέα ότι μια κεντρική τράπεζα μπορεί -πραγματικά και εποικοδομητικά- να κατευθύνει την οικονομική δραστηριότητα χειραγωγώντας τα επιτόκια. Αν το καλοσκεφτείτε, αυτό μοιάζει με τον έλεγχο των ενοικίων. Όμως, σε αυτή την περίπτωση, δεν νοικιάζεται ένα διαμέρισμα, αλλά χρήματα. Και φτάνουμε στο γιατί η επόμενη κυβέρνηση Τραμπ οδεύει προς μια τεράστια σύγκρουση με τη Fed. Ο Πάουελ και οι συνάδελφοί του θα προειδοποιούν ότι η ατζέντα του Τραμπ θα αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και ότι η κεντρική τράπεζα ίσως πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια. “Δημοσιονομική βιωσιμότητα”, διακηρύσσει τώρα ο Πάουελ. Μια γενναία δήλωση από έναν άνθρωπο που, επιθυμώντας τον επαναδιορισμό του από τον πρόεδρο Μπάιντεν, παρέμεινε σιωπηλός όσο ο Λευκός Οίκος και το Κογκρέσο ξόδευαν και ξόδευαν και ξόδευαν… εκτοξεύοντας το έλλειμμα. Για αρχή, το επιτελείο του Τραμπ θα πρέπει να τεκμηριώσει γιατί τα μοντέλα της Fed είναι λάθος και έπειτα να “σκοτώσει” διανοητικά τον δράκο που κρύβεται στην καμπύλη Phillips. Απόδοση – επιμέλεια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος Πηγή: forbesgreece.gr
Ο παγκόσμιος πόλεμος για τα εργοστάσια που φεύγουν από την Κίνα
Εφοδιαστικές αλυσίδες © EPA/KIMIMASA MAYAMA Από Γεωργία Σαμπαζιώτη Καθώς οι μεταποιητικές εφοδιαστικές αλυσίδες αναδιαμορφώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο, αναδεικνύεται όλο και πιο έντονα η ανάγκη των δυτικών χωρών για διαφοροποίηση της παραγωγής τους και απεξάρτησης από τις εισαγωγές από την Κίνα. Όπως παρατηρεί σε νέα της έκθεση η Citi, η διαδικασία αυτή κινείται με νωχελικούς ρυθμούς, όμως, παρά την ηγετική θέση που εξακολουθεί να κατέχει αυτή τη στιγμή το Πεκίνο, το παγκόσμιο μερίδιο της χώρας στην παραγωγή, θα υποχωρήσει σταδιακά από εδώ και πέρα και θα υπάρξει ευκαιρία να πάρουν σημαντικό κομμάτι της «πίτας» και νέες ή και υφιστάμενες αγορές. Οι τρεις παράγοντες που κάνουν ακόμα πιο κρίσιμη την απεξάρτηση από την Κίνα, σύμφωνα με τη Citi, είναι: 1) Η αυξανόμενη επιθυμία για την οικοδόμηση ανθεκτικότητας σε κλονισμούς με τη μείωση του κινδύνου συγκέντρωσης, 2) Ο αυξανόμενος προστατευτισμός και 3) Οι αυξανόμενοι γεωπολιτικοί κίνδυνοι που συνδέονται με τον στρατηγικό ανταγωνισμό ΗΠΑ-Κίνας. Παράλληλα, οι οικονομίες που αξιολογείται ότι μπορούν στο προσεχές μέλλον να κατακτήσουν μερίδιο αγοράς με εγκατάσταση παραγωγικών μονάδων, είναι ορισμένες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας, αφού είναι ιδιαίτερα καλά τοποθετημένες λόγω της εγγύτητάς τους είτε σε μια μεγάλη τελική αγορά (Λατινική Αμερική, Ινδία) είτε σε ένα ήδη μεγάλο οικοσύστημα εφοδιαστικής αλυσίδας (Ανατολική Ασία). Στην πραγματικότητα, αυτές οι δύο περιοχές – Λατινική Αμερική και Ασία – συνδέονται ήδη όλο και περισσότερο μεταξύ τους χάρη κυρίως στο διμερές εμπόριο Κίνας-Λατινικής Αμερικής που έχει «εκραγεί» τα τελευταία χρόνια. Κίνα: Καμπανάκι στη Δύση για ημιαγωγούς και ορυκτάΠέρα από την ευρεία μετεγκατάσταση της παραγωγής, μια άλλη σημαντική μετατόπιση στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, αφορά τους ημιαγωγούς. Αυτό οφείλεται σε πολιτικές παρεμβάσεις, κυρίως από τις ΗΠΑ, που υποκινούνται από ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια, τόσο για τη μείωση της συγκέντρωσης της κατασκευής ημιαγωγών υψηλής τεχνολογίας στην Ταϊβάν, όσο και για τον περιορισμό των τεχνολογικών φιλοδοξιών της Κίνας, με τη Δύση να επιβάλλει τιμωρητικούς ελέγχους των εξαγωγών. Μια ακόμα πιο δύσκολη πρόκληση για τη Δύση θα είναι να εξασφαλίσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες εκείνες που αφορούν κρίσιμα ορυκτά, που απαιτούνται για την τροφοδοσία καθαρών ενεργειακών λύσεων και σε διάφορες τεχνολογικές εφαρμογές, καθώς συνεχίζουν να κυριαρχούνται από την Κίνα. Παραμένει «ταύρος» στη μεταποίηση το Πεκίνο, αλλά…Σε γενικές γραμμές, η Citi παρατηρεί πως η Κίνα δεν εγκαταλείπει εύκολα την παγκόσμια κυριαρχία της στη μεταποίηση, καθώς επιδιώκει επίσης να απαλλάξει τη δική της εφοδιαστική αλυσίδα από «αναξιόπιστους» προμηθευτές και να υπερασπιστεί το μερίδιο αγοράς της μέσω της άσκησης βιομηχανικών πολιτικών και υποστηρικτικών φορολογικών πολιτικών για τις υποδομές και τη βιομηχανική αναβάθμιση. Η ανισόρροπη στήριξη της δημοσιονομικής πολιτικής (μέχρι στιγμής), η οποία είναι φιλική προς την προσφορά έναντι της ελλειμματικής ζήτησης, οδηγεί σε αποπληθωριστικούς κινδύνους, γεγονός που έχει ενισχύσει περαιτέρω την ανταγωνιστικότητά της ως προς το κόστος. © Citigroup Παράλληλα, η ανθεκτικότητα του μεταποιητικού τομέα της Κίνας, παρά το γεγονός ότι αποτελεί στόχο των προσπαθειών μείωσης του εμπορικού και επενδυτικού κινδύνου από το πιο εύπορο δυτικό μπλοκ που ηγείται της τεχνολογίας, εξακολουθεί να είναι «πονοκέφαλος» για τους δυτικούς. Το μερίδιο της Κίνας στην παγκόσμια μεταποιητική προστιθέμενη αξία κυμαίνεται κοντά στο 30% το 2023 και το μερίδιο της αγοράς εξαγωγών αγαθών της έχει παραμείνει σχετικά σταθερό τα τελευταία χρόνια στο 14,5-15% των παγκόσμιων εξαγωγών. Και τα δύο αυτά ποσοστά εξακολουθούν να είναι υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από την πανδημία και τον δασμολογικό πόλεμο των ΗΠΑ. Αυτό αποδεικνύει όχι μόνο την τεράστια σταθερότητα και αδράνεια που υπάρχει στις εφοδιαστικές αλυσίδες, αλλά και την επιτακτική ανταγωνιστικότητα του κόστους της Κίνας, που υποβοηθείται από τις φιλικές προς την προσφορά δημοσιονομικές πολιτικές και τις καθυστερημένες επιπτώσεις των βιομηχανικών πολιτικών της, ιδίως όσον αφορά τις καθαρές τεχνολογίες που αποφέρουν τώρα στην Κίνα σημαντικά κέρδη μεριδίου αγοράς. Παρόλα αυτά, η Citi επιμένει, στο ότι το μερίδιο της Κίνας στη μεταποίηση θα υποχωρήσει σταδιακά στο μέλλον για τρεις λόγους: 1) Πρώτον, θεωρεί ότι το κίνητρο για τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού από την Κίνα θα είναι πολύ ισχυρό και επίμονο για τους τρεις λόγους που αναφέρθηκαν στη δεύτερη παράγραφο. 2) Πιστεύει ότι οι ασθενέστερες, μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης της Κίνας και ο σκληρός εγχώριος ανταγωνισμός είναι ένας ακόμη λόγος για τις εταιρείες, μαζί και των κινεζικών, να θέλουν να διαφοροποιήσουν την παραγωγή εκτός Κίνας. 3) Η υποαπόδοση των ακαθάριστων εισροών Άμεσων Ξένων Επενδύσεων της Κίνας θα σημάνει πιθανότατα μειωμένες μεταφορές τεχνολογίας από τα κορυφαία σύνορα, οι οποίες θα έχουν κόστος ανταγωνιστικότητας με την πάροδο του χρόνου. Η χρυσή ευκαιρία των ΗΠΑΑν και η Citi δεν παρουσιάζεται ιδιαίτερα αισιόδοξη για την αναγέννηση της μεταποίησης στις ΗΠΑ, αφού όλο και μειώνεται ο ρόλος της στην αμερικανική οικονομία, θεωρείται ότι μπορεί να υπάρξουν παρεμβάσεις που θα καταφέρουν να δημιουργήσουν έναν πιο ανταγωνιστικό τομέα. Αυτές οι δυνάμεις περιλαμβάνουν την τρέχουσα στροφή στην παγκοσμιοποίηση μακριά από την Κίνα, την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI) και τη διαθεσιμότητα φθηνού και άφθονου φυσικού αερίου. Τα τελευταία χρόνια, το μερίδιο των ΗΠΑ στις παγκόσμιες ροές Άμεσων Ξένων Επενδύσεων έχει αυξηθεί από λιγότερο από 15% το 2019 σε σχεδόν 30% πέρυσι. Ταυτόχρονα, οι ροές προς την Κίνα έχουν μειωθεί σημαντικά, αν και παραμένουν θετικές. Αυτό υπογραμμίζει ότι η Κίνα δεν βιώνει μια μαζική αντιστροφή των προηγούμενων ροών, αλλά ότι οι ροές που κατευθύνονταν προς την Κίνα μεταφέρονται τώρα σε άλλες χώρες. Με την έκθεση Ντράγκι να έχει επισημάνει με τον πιο αποκαλυπτικό τρόπο, το πού υστερεί η Ευρωζώνη σε ανταγωνιστικότητα, αλλά και τον πόλεμο στην Ουκρανία να μαίνεται και να δημιουργεί αβεβαιότητες, η πτώση των ξένων άμεσων επενδύσεων των ΗΠΑ προς την Ευρωζώνη, που ήταν ακόμη πιο έντονη από ό,τι προς την Κίνα, δεν αποτέλεσε ιδιαίτερη έκπληξη. Οι προκλήσεις που περιγράφονται και στην έκθεση Ντράγκι, μειώνουν επίσης την ελκυστικότητα της Ευρώπης ως προορισμού για επενδύσεις. Τα στρατηγικά πλεονεκτήματα των ΗΠΑΤο σαφές συμπέρασμα που βγάζει η Citi από τα παραπάνω, είναι ότι οι ΗΠΑ φαίνεται να είναι ένας από τους νικητές, καθώς οι γραμμές της «Νέας Παγκοσμιοποίησης» αναδύονται. Και αυτές οι κερδοφόρες ευκαιρίες πιθανότατα θα συγκεντρωθούν κυρίως στον τομέα της μεταποίησης στις ΗΠΑ. Ιδιαίτερα η Citi ξεχωρίζει: Την Ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) Η αντίληψή της είναι ότι η επιταχυνόμενη εμφάνιση της GenAI είναι έτοιμη να μεταμορφώσει την παγκόσμια
Black Friday – Cyber Monday: 1 στους 2 Έλληνες σκοπεύει να κάνει αγορές
Οι αντιδράσεις των Ελλήνων καταναλωτών για τις επικείμενες εκπτώσεις των Black Friday και Cyber Monday είναι ανάμεικτες σύμφωνα με στοιχεία. Συγκεκριμένα αυτό προκύπτει από τα αρχικά αποτελέσματα της έρευνας Future Consumer Index Ελλάδα 2024 της ΕΥ, που θα δημοσιευθεί τον Δεκέμβριο. Ειδικότερα, σε σχετική ερώτηση, το 50%, δηλαδή μόλις ένας στους δύο των συμμετεχόντων στην έρευνα ανέφερε ότι σχεδιάζει να κάνει αγορές αξιοποιώντας τις εκπτώσεις της Black Friday και της Cyber Monday. Η έρευνα, που διεξάγεται κάθε χρόνο στην Ελλάδα από το 2021 σε συνεργασία με την MRB και είναι μέρος της παγκόσμιας σειράς ερευνών της ΕΥ, εξετάζει τις τάσεις, τις προτιμήσεις και τις ανησυχίες των καταναλωτών, εν μέσω του αβέβαιου οικονομικού κλίματος και του υψηλού πληθωρισμού που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια. Η διάθεση των καταναλωτών για αγορές σχετίζεται με το εισόδημα και τις τιμές των προϊόντων. Από τις πέντε κατηγορίες καταναλωτών που αναλύει η έρευνα, το 62% εκείνων που θεωρούν την τιμή και την προσιτότητα ως κύρια κριτήρια (Affordability First) αναφέρουν πως δεν σκοπεύουν να αγοράσουν τίποτα. Οι νέοι ηλικίας 18-29 ετών δείχνουν τη μεγαλύτερη διάθεση για αγορές, με ποσοστό 65%, και ειδικά οι φοιτητές φτάνουν το 69%. Ακολουθεί η ομάδα ηλικίας 40-49 ετών με ποσοστό 54%. Επιπλέον, η παρουσία παιδιών στην οικογένεια φαίνεται να επηρεάζει θετικά τις προθέσεις για αγορές, καθώς το 60% των γονέων με ανήλικα παιδιά σκοπεύει να πραγματοποιήσει αγορές. Αν και οι καταναλωτές δείχνουν διστακτικότητα να πραγματοποιήσουν αγορές, είναι προφανές ότι εκτιμούν τις προσφορές που ισχύουν αυτή την περίοδο. Συγκεκριμένα, από αυτούς που σκοπεύουν να αγοράσουν, σχεδόν το 79% των συμμετεχόντων στην έρευνα δήλωσαν ότι θα αναβάλουν κάποιες αγορές τους μέχρι την Black Friday και την Cyber Monday. Αυτά τα ευρήματα ενισχύουν τη διαπίστωση των διεθνών ερευνών της ΕΥ, ότι η οικονομική επιβράδυνση και ο πληθωρισμός έχουν προκαλέσει αβεβαιότητα στους καταναλωτές, οδηγώντας τους να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις αγορές τους, ενώ σημειώνεται ότι πολλοί από αυτούς επιλέγουν να ζουν μόνο με τα πιο στοιχειώδη αγαθά. “Παρότι το καταναλωτικό κοινό στην Ελλάδα έχει πλέον εξοικειωθεί με τα μεγάλα εκπτωτικά γεγονότα, όπως η Black Friday και η Cyber Monday, η οικονομική αβεβαιότητα και οι υψηλές τιμές καθιστούν τους καταναλωτές επιφυλακτικούς, όπως, εξάλλου, και στον υπόλοιπο κόσμο. Οι επιχειρήσεις του λιανεμπορίου και των καταναλωτικών ειδών, θα πρέπει να προσαρμόσουν τις στρατηγικές τους κινήσεις στα νέα δεδομένα. Υπάρχουν πολλά παγκόσμια best practices από όπου θα μπορούσαν να αντλήσουν εμπειρία οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα – μεταξύ άλλων, η αξιοποίηση δεδομένων καταναλωτών σε ζωντανό χρόνο με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης για την πρόβλεψη της ζήτησης (demand sensing) και τη διαμόρφωση προσωποποιημένων προσφορών βάσει προτιμήσεων, καθώς και η χρήση αλγόριθμων dynamic pricing για την εποπτεία της πορείας των τιμών του ανταγωνισμού και την επαναπροσαρμογή τους σε ζωντανό χρόνο” αναφέρει ο Εταίρος της EY Ελλάδος και Επικεφαλής Τομέα Λιανεμπορίου της EY στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, Θάνος Μαύρος αξιολογώντας τις προθέσεις των καταναλωτών σχετικά με τις αγορές την περίοδο των Black Friday και Cyber Monday.
Σούπερ μάρκετ: Δεν ωφελεί τον καταναλωτή η παράταση του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους
Από τη Μαρίνα Φούντα Δυσαρέσκεια επικρατεί στους κόλπους του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων μετά την προαναγγελία, δια στόματος του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, πως το μέτρο που αφορά στην επιβολή πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους στα προϊόντα των σούπερ μάρκετ θα παραταθεί και το 2025. Πρόκειται άλλωστε για ένα μέτρο που έχει επιβληθεί από το 2021, μετρά ήδη τέσσερα χρόνια κι ενώ είχε ορίζοντα λήξης τον Δεκέμβριο του 2024, τελικά θα παραταθεί και την επόμενη χρονιά. Το μέτρο δε αφορά σε όλα τα είδη που κρίνονται απαραίτητα για τη διατροφή και την αξιοπρεπή διαβίωση των καταναλωτών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Υπενθυμίζεται εδώ ότι, βάσει του εν λόγω μέτρου, οδηγός για το περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων είναι, κατ’ ανώτατη τιμή, το περιθώριο κέρδους του Σεπτεμβρίου του 2021. «Εμμέσως πλην σαφώς γνωρίζαμε ότι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους θα διατηρηθεί, παρά το γεγονός ότι εμείς, ως φορείς της αγοράς, έχουμε από καιρό επισημάνει ότι αυτός ο νόμος έχει μεγάλη αρνητική επίδραση στον ανταγωνισμό και άρα στον καταναλωτή», δηλώνει στο insider.gr ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολος Πεταλάς. «Με την επιβολή πλαφόν σε όλα τα προϊόντα, ο ανταγωνισμός δεν δουλεύει και άρα χάνει ο καταναλωτής», σημειώνει, τονίζοντας το πλαφόν πλήττει ταυτόχρονα και τις επενδύσεις και την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας. «Η δημόσια διοίκηση πρέπει να διαμορφώσει πλαίσιο και να θέσει κανόνες. Πολλές φορές όμως βλέπουμε μια παρεμβατικότητα που αντί να δώσει λύση στα μεγάλα προβλήματα, τελικά δημιουργεί άλλα. Εμείς σαν Ένωση έχουμε ζητήσει να μετριαστεί αυτή η παρεμβατικότητα», δήλωνε ο κ. Πεταλάς πριν από μερικούς μήνες από το βήμα της γενικής συνέλευσης της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος. «Μας είχαν πει ότι όταν αρχίσει η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, κάποια μέτρα θα αρθούν. Αδιαμφισβήτητα έχουμε αποπληθωρισμό στα τρόφιμα, όμως αδιαμφισβήτητα τα μέτρα είναι ακόμη εδώ», σχολίαζε στο ίδιο μήκος κύματος τον περασμένο μήνα ο επικεφαλής της ΑΒ Βασιλόπουλος, Νίκος Λαβίδας, στο πλαίσιο ενημερωτικής εκδήλωσης για την παρουσίαση των οικονομικών μεγεθών της αλυσίδας. «Κινούμαστε σε ένα περιβάλλον με ‘κλειδωμένο’ περιθώριο κέρδους ενώ οι συνθήκες στην αγορά έχουν αλλάξει πλήρως από την εφαρμογή του», δήλωνε την περασμένη άνοιξη και ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της METRO ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, ο οποίος κατέχει και τη θέση του προέδρου της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος. Ο ίδιος έχει από καιρό επισημάνει πως τα έκτακτα μέτρα που έχουν ληφθεί στη μάχη κατά της ακρίβειας είναι ιδιαιτέρως παρεμβατικά, καθώς πολλά από αυτά κάνουν τελικά κάνουν κακό, αφού περιορίζουν τον ανταγωνισμό και δη την ανταγωνιστική λειτουργία της αγοράς. «Δεν είμαι αρνητικός στο χρόνο που ελήφθησαν τα μέτρα, αλλά είμαι σκεπτικός ως προς τα οφέλη που προσδίδουν μεσοπρόθεσμα», είχε σημειώσει τότε ο κ. Παντελιάδης. «Το πλαφόν θα αποσυρθεί όταν φτάσουμε σε μηδενικά επίπεδα πληθωρισμού»Μιλώντας νωρίτερα σήμερα στον Real FM, ο κ. Θεοδωρικάκος και αναφερόμενος, εκ νέου, στη ρύθμιση για το πλαφόν κέρδους εξήγησε πως αφορά αποκλειστικά σε βασικά είδη διαβίωσης, ενώ δήλωσε ότι αν φτάσουμε σε μηδενικά επίπεδα πληθωρισμού τότε θα μπορεί να αποσυρθεί. «Αν διατηρηθεί ο πληθωρισμός των καλοκαιρινών μηνών, που ήταν μειωμένος σε σχέση με πέρυσι, τότε μπορεί να αποσυρθεί. Με τα δεδομένα που έχουμε θα διατηρηθεί και μετά την 31η Δεκεμβρίου», τόνισε ο υπουργός Ανάπτυξης, σπεύδοντας να συμπληρώσει πως «στον πληθωρισμό τροφίμων τα πάμε σχετικά καλά και θα το παλεύουμε συνέχεια». Πηγή: insider.gr
«Σπίτι Μου»: Κλειδί για τη ζήτηση στεγαστικών δανείων – Ποιοι βλέπουν κύμα αιτήσεων
Άμεσα συνδεδεμένη με το πρόγραμμα «Σπίτι Μου» είναι η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια – Τι δείχνουν έρευνες της ΤτΕ – Γιατί αναμένεται ρεκόρ χορηγήσεων Ρεπορτάζ: Αγης Μάρκου Ευθέως συνδεδεμένη με την κρατική δράση «Σπίτι Μου», μέσω της οποίας παρέχεται επιδότηση επιτοκίου για την απόκτηση κύριας κατοικίας με τραπεζική χρηματοδότηση, είναι την τελευταία διετία η αγορά της στεγαστικής πίστης. Αυτό προκύπτει από τις τακτικές έρευνες της Τράπεζας της Ελλάδος, τα αποτελέσματα των οποίων δείχνουν πως η ζήτηση για νέα δάνεια της κατηγορίας αυξομειώνεται, ανάλογα με την πορεία του συγκεκριμένου προγράμματος. Ο πρώτος κύκλος «Σπίτι Μου»Ο πρώτος κύκλος του ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2023, εξέλιξη που επέδρασε καταλυτικά στον αριθμό των αιτήσεων που υποβλήθηκαν στις τράπεζες. Σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα, την περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου της περυσινής χρονιάς είχε καταγραφεί κάμψη της ζήτησης, εν αναμονή της εκκίνησης της δράσης. Οι τάσεις αυτές ωστόσο αντιστράφηκαν πλήρως στο αμέσως επόμενο τρίμηνο, κατά τη διάρκεια του οποίου το ενδιαφέρον για νέα στεγαστικά δάνεια, όπως αυτό εκδηλώνεται από τα αιτήματα που υποβάλλονται, αυξήθηκε. Από την άνοδο στην κάμψηΜετά ωστόσο το πρώτο κύμα των σχετικών αιτήσεων, ακολούθησε κάμψη της ζήτησης, την οποία και ανέφεραν τα πιστωτικά ιδρύματα στην Τράπεζα της Ελλάδος. Έτσι, για δύο συναπτά τρίμηνα, στο τρίτο και το τέταρτο του 2023, καταγράφηκε υποχώρηση του αριθμού τους. Αυτή συνδέεται και με την αύξηση του κόστους χρήματος, καθώς η αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ, οδήγησε σε υψηλότερα επίπεδα τα επιτόκια στα στεγαστικά δάνεια. Μπορεί οι τράπεζες να απορρόφησαν ένα μεγάλο μέρος της επιβάρυνσης και να συνέχισαν να διαθέτουν προϊόντα με σταθερά επιτόκια κάτω από το 4%, ωστόσο η αβεβαιότητα για την πορεία των ευρωπαϊκών παρεμβατικών δεικτών, εν μέσω πληθωριστικών πιέσεων, επιβάρυνε την ψυχολογία των νοικοκυριών. Ακολούθησε ένα εξάμηνο σταθεροποίησης των αιτήσεων (α΄ και β΄ τρίμηνο 2024), ενώ την περίοδο Ιουλίου – Σεπτεμβρίου ο αριθμός τους μειώθηκε εκ νέου σε τριμηνιαία βάση. Οι δικαιούχοι της δράσης «Σπίτι Μου»Όπως επισημαίνουν τραπεζικές πηγές, η εξέλιξη αυτή συνδέεται τόσο με την εποχικότητα, λόγω του Αυγούστου που είναι παραδοσιακά ένας υποτονικός μήνας, όσο και με την εξαγγελία ενεργοποίησης ενός δεύτερου κύκλου της δράσης «Σπίτι Μου». Όπως έγινε γνωστό, στις αρχές της νέας χρονιάς το επιτυχημένο πρόγραμμα θα επανεκκινήσει, με διευρυμένο μάλιστα αριθμό δικαιούχων, εξασφαλίζοντας άτοκη χρηματοδότηση κατά 50% για την αγορά κατοικίας. «Η είδηση αναμφίβολα ανέκοψε τη ζήτηση για στεγαστικά δάνεια. Κι αυτό διότι πολλοί από όσους πληρούν τα κριτήρια του προγράμματος, ανέβαλαν για μερικούς μήνες την υποβολή αίτησης», τονίζει γενικός διευθυντής συστημικού ομίλου. Τα νούμερα του 2024Παρά το δύσκολο περιβάλλον για την ανάπτυξη της στεγαστικής πίστης, οι επιδόσεις των τραπεζών κινήθηκαν εντός των προβλέψεών τους κατά την εφετινή χρονιά, η οποία εκτιμάται ότι θα κλείσει με νέες εκταμιεύσεις περί τα 1,2 δισ. ευρώ, στα ίδια δηλαδή επίπεδα με το 2023. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, στο οκτάμηνο Ιανουάριος – Αύγουστος 2024 η αξία των νέων συμβάσεων ανήλθε σε 880 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας ετήσια άνοδο της τάξης του 25%. Τραπεζική πηγή σημειώνει ότι η ενίσχυση αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι μεταξύ της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης και της συμβασιοποίησης ενός δανείου, μεσολαβούν αρκετοί μήνες, ειδικά στην περίπτωση του προγράμματος «Σπίτι Μου». Έτσι, ένα μεγάλος μέρος της εφετινής παραγωγής αποτελεί δουλειά που είχε ξεκινήσει το 2023. Ως εκ τούτου, η άνοδος των μεγεθών εφέτος δεν είναι ενδεικτική των τάσεων που επικρατούν. Η πλειονότητα των συναλλαγών στην κτηματαγορά εξακολουθεί σε ποσοστό τουλάχιστον 70% να χρηματοδοτείται από ίδια κεφάλαια των αγοραστών. Οι εκτιμήσεις για το 2025Η ίδια πηγή θεωρεί ωστόσο ότι από το ξεκίνημα της νέας χρονιάς θα δοθεί η δυνατότητα στις τράπεζες να αναπτύξουν σημαντικά τις εργασίες τους. Κι αυτό για δύο λόγους: – Πρώτον, θα ξεκινήσει το νέο πρόγραμμα κρατικής επιχορήγησης, οδηγώντας σε ένα μεγάλο κύμα αιτήσεων από τους ενδιαφερόμενους που πληρούν τα διευρυμένα σε σχέση με την περυσινή δράση κριτήρια – Δεύτερον, η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη, θα επιτρέψει στις τράπεζες να προχωρήσουν σε σημαντικές περικοπές στα επιτόκιά τους, συνθήκη αναγκαία για την ενίσχυση της ζήτησης. Ρεκόρ 10ετίας στις χορηγήσειςΟι σχετικές κινήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει, με την αποκλιμάκωση του ετήσιου κόστους δανεισμού ακόμη και κάτω από το 3% μέσω προϊόντων σταθερών δόσεων για μία αρχική περίοδο έως και 3 έτη και θα συνεχιστούν τα επόμενα τρίμηνα, καθώς θα μειώνονται οι ευρωπαϊκοί παρεμβατικοί δείκτες. Με αυτά τα δεδομένα, εκτιμά ότι το 2025 θα σημειωθεί ρεκόρ 10ετίας στις νέες χορηγήσεις στεγαστικών δανείων, οι οποίες θα μπορούσαν να κινηθούν κοντά στη ζώνη των 2 δισ. ευρώ, εφόσον το μακροοικονομικό περιβάλλον είναι ευνοϊκό. Πηγή: ot.gr
Ακρίβεια: Τα οπωροκηπευτικά φθηναίνουν στο χωράφι, ακριβαίνουν στο ράφι
Ενώ ο πληθωρισμός στα τρόφιμα τραβά ξανά την ανηφόρα, στα αγροτικά προϊόντα παρατηρείται το παράδοξο oι τιμές παραγωγού να μειώνονται ενώ στη λιανική να αυξάνονται Ρεπορτάζ: Αφροδίτη Τζιαντζή Συνήθως όσοι διαμαρτύρονται για την ακρίβεια στα τρόφιμα εστιάζουν στην ψαλίδα ανάμεσα στις τιμές παραγωγού και τις τιμές καταναλωτή. Είναι ένα φαινόμενο που το έχουν επισημάνει επανειλημμένα καταναλωτικές ενώσεις και αγροτικοί συνεταιρισμοί, κάνοντας λόγο για κερδοσκοπικές στρεβλώσεις σε κρίκους της αλυσίδας των τροφίμων. Το έχει ερευνήσει η Επιτροπή Ανταγωνισμού –εκδίδοντας σχετικές οδηγίες για τους αγρότες, ενώ έχει μπει στο μικροσκόπιο και των ελεγκτικών μηχανισμών του υπουργείου Ανάπτυξης. Μέχρι στιγμής πάντως οι έλεγχοι για καρτέλ στα τρόφιμα δεν έχουν αποφέρει εντυπωσιακούς καρπούς. Πλην κάποιων ηχηρών μεν αλλά μεμονωμένων περιπτώσεων επιβολής προστίμων σε επιχειρήσεις για αθέμιτη κερδοσκοπία, που λειτουργούν κυρίως ως επικοινωνιακο πυροτέχνημα, για να ξεχαστούν σε λίγες ημέρες. Μπορεί η αίσθηση της «καρτελοποίησης» να είναι διάχυτη, αλλά αν δεν υπάρχουν ατράνταχτες αποδείξεις παραμένει στο επίπεδο της γενικόλογης καταγγελίας. Υπάρχουν όμως αποχρώσες ενδείξεις, και αυτές δεν είναι αμελητέες. Το πιο συνηθισμένο επιχείρημα των παραγωγών, όταν θέλουν να μιλήσουν για καρτέλ, είναι ότι εκείνοι πουλάνε τα προϊόντα τους φθηνά και οι καταναλωτές τα αγοράζουν με καπέλο που φτάνει ως και 300%. Μίλα μου για μήλαΟ αντίλογος, από την πλευρά των προμηθευτών (μεταποίηση, χονδρέμποροι), είναι ότι μεσολαβούν πολλαπλά κόστη που δεν μπορούν να απαλειφθούν. Χαρακτηριστική και κατατοπιστική ήταν η απάντηση που έδωσε ο Σύνδεσμος Εμπόρων Κεντρικής Λαχαναγοράς Αθηνών, για το πώς τα μήλα στάρκιν φεύγουν από τον παραγωγό με 70 λεπτά και φτάνουν στο ράφι με τιμή (κατ’ελάχιστον) 1,70 το κιλό. Ενώ οι τιμές παραγωγού σε λαχανικά και κηπευτικά μειώθηκαν τον Αύγουστο κατά -14,4%, στη λιανική ακρίβυναν 3% Η ανάλυση των εξόδων στην πορεία της διαμόρφωσης της τιμής από την παραγωγή ως τη λιανική δίνει μια πειστική εικόνα: 0,70€/κιλό παραγωγός, 0,10€/κιλό εργάτες συγκομιδής, 0,20€/κιλό αποθήκευση, ψυγεία, 0,15€/κιλό εργαζόμενοι για μεταφορά από ψυγείο στο τελάρο, 0,07€/κιλό μεταφορικά (ανάλογα με το ύψος των καυσίμων), 0,35€/κιλό έξοδα συσκευασίας, 0,13€/κιλό ΦΠΑ, φορτωτικά, διαλογή, φύρα, κέρδος εμπόρων. Φθηνότερα τρόφιμα στο χωράφιΤο παραπάνω παράδειγμα εξηγεί τη διαφορά στην τιμή από το χωράφι στο ράφι, κάποιες απορίες παραμένουν. Μία από αυτές είναι το πώς γίνεται να μειώνεται η τιμή παραγωγού και να αυξάνεται η τιμή λιανικής. Αυτό το παράδοξο φαινόμενο παρατηρείται με βάση τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τις τιμές των αγροτικών προϊόντων. Συγκεκριμένα ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εκροών στη Γεωργία–Κτηνοτροφία τον Αύγουστο, παρουσίασε μείωση -4,1% (-4,6% στη φυτική παραγωγή) σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Αυγούστου 2023. Αντιθέτως, οι δείκτες τιμών λιανικής σε νωπά τρόφιμα – που διατίθενται σχετικά γρήγορα στην κατανάλωση- αυξήθηκαν τόσο τον Αύγουστο όσο και τον Σεπτέμβριο, από 3% ως 7,7%. Η αντίθεση είναι πιο έντονη στα αγροτικά προϊόντα. Ενώ οι τιμές παραγωγού σε λαχανικά και κηπευτικά μειώθηκαν τον Αύγουστο κατά -14,4%, στη λιανική τα λαχανικά ακρίβυναν τον Αύγουστο 3%, σε ετήσια βάση. Τον Σεπτέμβριο του 2024 οι τιμές λιανικής στα λαχανικά παρέμειναν στα ίδια επίπεδα με πέρυσι, ενώ η μηνιαία αύξηση ήταν 7%. Στα φρούτα η μείωση στις τιμές παραγωγού κατά -1,1% μεταφέρεται στη λιανική τον Αύγουστο. Τον Σεπτέμβριο, αποτέλεσμα της μειωμένης παραγωγής λόγω ξηρασίας, ακολουθεί ετήσια αύξηση 7,7% και 9,1% σε μηνιαία βάση. Η ψαλίδα στα τρόφιμαΌπως επισημαίνει η έκθεση της Οικονομικής Κοινωνικής Επιτροπής για την ακρίβεια, ειδικά στα αγροδιατροφικά προϊόντα η κατανομή του πληθωρισμού στην Ελλάδα έχει διαφορετικά χαρακτηριστκά από ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη Ενώ στην ΕΕ οι οι τιμές παραγωγού τα τελευταία χρόνια αυξήθηκαν γρηγορότερα από τις τιμές καταναλωτή, στην Ελλάδα συνέβη το αντίθετο: οι τιμές στο χωράφι δεν ακολούθησαν τις τιμές καταναλωτή, έχοντας ως αποτέλεσμα το άνοιγμα της ψαλίδας που ήδη υπήρχε. Αλλά και πριν το 2022, η αύξηση των τιμών καταναλωτή στην Ελλάδα ήταν υψηλότερη από την αύξηση των τιμών παραγωγού – κάτι που μέχρι τότε συνέβαινε και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Οι τιμές λιανικής των τροφίμων στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί κατά 25,4% σε σχέση με το 2015. Οι τιμές παραγωγού αυξήθηκαν το ίδιο διάστημα κατά 18,2%. Η αύξηση και των δύο δεικτών είχε ξεκινήσει πριν την πανδημία του 2019 και συνεχίστηκε με ακόμα πιο ραγδαίους ρυθμούς μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022 Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι θα πρέπει να εξεταστεί και κατά πόσο το άνοιγμα της ψαλίδας εις βάρος του παραγωγού μπορεί να οφείλεται σε δυσανάλογη αύξηση των συντελεστών κόστους των επιχειρήσεων της εφοδιαστικής αλυσίδας της Ελλάδας σε σχέση με αυτών της υπόλοιπης ΕΕ. Υστέρηση σε υποδομέςΗ υστέρηση της χώρας σε υποδομές εφοδιαστικής αλυσίδας (βλ. κέντρα αποθήκευσης, διασύνδεση με σιδηρόδρομο για εμπορευματικές μεταφορές με συνέπεια την εξάρτηση από τις ακριβότερες συγκριτικά οδικές μεταφορές κλπ) είναι δυνατόν να ασκεί επίδραση, τόσο στο επίπεδο κοστολογίων, όσο και στην μεταβολή τους, όταν αυξάνονται οι τιμές καυσίμων. Η διαφοροποίηση κόστους μεταξύ των ελληνικών και των άλλων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων της εφοδιαστικής αλυσίδας αυξάνει το χάσμα ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων στον πρωτογενή τομέα, και πιθανόν εν μέρει εξηγεί τη δυσανάλογη ψαλίδα των τιμών από το χωράφι στο ράφι. Πηγή: in.gr & ot.gr
Δείκτης Οικονομικής Ελευθερίας: Στην 70η θέση η Ελλάδα – Πρώτη από το τέλος στην ΕΕ [γράφημα]
Ο Δείκτης Οικονομικής Ελευθερίας μετρά τον τρόπο με τον οποίο οι πολιτικές και οι θεσμοί 165 χωρών υποστηρίζουν την οικονομική ελευθερία Η Ελλάδα έχει να διανύσει πολύ δρόμο ακόμα για να αποκτήσει μεγαλύτερη οικονομική ελευθερία, και να βελτιώσει τη θέση της σε μείζονα ζητήματα όπως το μέγεθος του κράτους, την επιχειρηματικότητα, τα εισοδήματα και το εμπόριο. Σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) – η οποία έγινε σε συνεργασία με το Καναδικό Ινστιτούτο Fraser – η χώρα μας βρίσκεται στο τελευταίο «σκαλί» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με την Πολωνία, με βάση τον δείκτη οικονομικής ελευθερίας. Στην παγκόσμια κατάταξη τοποθετείται ανάμεσα στη Μογγολία και την Κένυα. Με στοιχεία του 2022, καταλαμβάνει την 70η θέση ανάμεσα σε 165 χώρες και την 16η χειρότερη ως προς το μέγεθος του κράτους. Η Ελλάδα στα βασικά πεδίαΗ κατάταξη της Ελλάδας στα πέντε βασικά πεδία του δείκτη είναι: – 150η θέση ως προς το μέγεθος του κράτους – 50η θέση με κριτήριο το κράτος δικαίου και τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα – 68η θέση ως προς τη πρόσβαση σε ισχυρό νόμισμα – 36η θέση όσον αφορά στην Ελευθερία στο διεθνές εμπόριο – 75η θέση ως προς το ρυθμιστικό περιβάλλον, την τραπεζική πίστη, τα εργασιακά και την επιχειρηματικότητα Στη κορυφή της «λίστας» φιγουράρουν για ακόμα μία χρονιά το Χονγκ Κονγκ και η Σιγκαπούρη, καταλαμβάνοντας την 1η και τη 2η θέση αντίστοιχα. Την πρώτη πεντάδα των χωρών με τις καλύτερες επιδόσεις ανάμεσα σε 165 χώρες στο Δείκτη Οικονομικής Ελευθερίας συμπληρώνουν η Ελβετία, η Νέα Ζηλανδία και οι ΗΠΑ. Από την Ε.Ε ξεχωρίζουν η Δανία που καταλαμβάνει την 6η θέση στη παγκόσμια κατάταξη, η Γερμανία την 16η θέση, η Γαλλία την 36η θέση και η Ιταλία την 51η θέση ενώ η Ρωσία βρίσκεται στην 94η θέση, η Ιαπωνία στην 11η θέση, η Κίνα στην 104η θέση, η Ινδία στην 84η θέση και η Βραζιλία καταλαμβάνει την 119η θέση. Οι 5 χώρες με τη χαμηλότερη βαθμολογία είναι η Αλγερία, η Συρία, το Σουδάν, η Ζιμπάμπουε, και τελευταία η Βενεζουέλα ενώ χώρες όπως η Βόρεια Κορέα και η Κούβα δεν ταξινομούνται λόγω έλλειψης δεδομένων. Ο ΔείκτηςΟ Δείκτης Οικονομικής Ελευθερίας μετρά τον τρόπο με τον οποίο οι πολιτικές και οι θεσμοί 165 χωρών υποστηρίζουν την οικονομική ελευθερία. Το Ινστιτούτο Fraser εκπονεί την ετήσια μελέτη για την Οικονομική Ελευθερία στον Κόσμο σε συνεργασία με ένα δίκτυο ανεξάρτητων ερευνητικών και εκπαιδευτικών ινστιτούτων από περίπου 100 χώρες, μεταξύ των οποίων είναι το ΚΕΦΙΜ. Πρόκειται για μια πρωτότυπη μέτρηση της οικονομικής ελευθερίας, που υπολογίζεται βάσει των θεσμών και των πολιτικών που εφαρμόζει κάθε χώρα σε πέντε πεδία: το μέγεθος του κράτους· το κράτος δικαίου και τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα · την πρόσβαση σε ισχυρό νόμισμα· την ελευθερία στο διεθνές εμπόριο· και το ρυθμιστικό περιβάλλον στην τραπεζική πίστη, τα εργασιακά και την επιχειρηματικότητα. Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της μελέτης ο Γενικός Διευθυντής του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας επισημαίνει ότι «η Ελλάδα συνεχίζει και φέτος να καταλαμβάνει την τελευταία θέση στην ΕΕ ως προς την οικονομική ελευθερία. Ταυτόχρονα, είμαστε στην προτελευταία θέση στην ΕΕ ως προς το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Τα δύο αυτά δεδομένα συνδέονται απόλυτα. Η ελληνική οικονομία δεν πάσχει από υπερβολική ελευθερία, όπως συνεχίζεται να λέγεται, αλλά ακριβώς από το αντίθετο. Και η κατάσταση δεν θα διορθωθεί ουσιαστικά με αναιμικές βελτιώσεις. Χρειάζεται πολλή περισσότερη προσπάθεια τόσο από την κυβέρνηση, όσο και από την κοινωνία». Πηγή: ot.gr