Η αποδυνάμωση του δολαρίου δεν είναι τυχαία – και θα έχει συνέπειες
Της Carrie McCabe Είμαι αισιόδοξη και επενδύω αναλόγως – μακροπρόθεσμα. Αλλά έχω μάθει ότι το να παραμένω αισιόδοξη δεν σημαίνει ότι αγνοώ τους μακροοικονομικούς “αντίθετους ανέμους”. Ένας από αυτούς είναι η αποδυνάμωση του δολαρίου. Όχι μόνο στη τεχνική της διάσταση, αλλά ως μήνυμα για πολιτικές φιλοδοξίες, μεταβολή του παγκόσμιου κλίματος και διόγκωση του συστημικού κινδύνου. Από την αρχή του έτους, το δολάριο έχει διολισθήσει άνω του 8% έναντι ενός καλαθιού σημαντικών νομισμάτων: το χειρότερο ξεκίνημα έτους στην ιστορία τεσσάρων δεκαετιών του ICE U.S. Dollar Index. Ο δείκτης “αναβοσβήνει” στο κόκκινο, όχι μόνο λόγω των μακροοικονομικών παρεκκλίσεων, αλλά από κάτι πιο δομικό: μια σκόπιμη πολιτική που εγείρει ανησυχίες για τον ρόλο του δολαρίου παγκοσμίως. Ο Λευκός Οίκος έχει αρχίσει να προωθεί τη “Συμφωνία Mar-a-Lago”, μια προσπάθεια να επαναπροσδιορίσει την αξία του δολαρίου σε χαμηλότερα επίπεδα, δήθεν για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του αμερικανικού μεταποιητικού κλάδου. Όπως έχουν διευκρινίσει ο υπουργός Οικονομικών Μπέσεντ και ο πρόεδρος της CEA Στίβεν Μίραν, στόχος -μεταξύ άλλων- είναι να πιεστούν οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων μακράς διαρκείας και να αποδυναμωθεί το δολάριο. Αλλά υπάρχει ένα πρόβλημα. Η αποδυνάμωση του δολαρίου ενώ συγχρόνως θα διατηρείται το παγκόσμιο αποθεματικό καθεστώς του δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το δολάριο αποτελεί τη ραχοκοκαλιά των παγκόσμιων κεφαλαιαγορών ακριβώς επειδή ήταν ισχυρό, σταθερό και μη ευάλωτο σε πολιτικές “ιδιοτροπίες”. Πλέον, με την ασταθή εμπορική πολιτική και τα διφορούμενα μηνύματα από την Ουάσινγκτον, βλέπουμε το κόστος από το να χρησιμοποιείται η νομισματική κυριαρχία ως μέσο διαπραγμάτευσης. Όπως ανέφερε πρόσφατα σε σημείωμά της η Goldman Sachs, το “premium αξίας” που επί χρόνια στήριζε το δολάριο υπονομεύεται. Οι δασμοί δεν επηρεάζουν μόνο τις εμπορικές ροές – συμπιέζουν και τα περιθώρια κέρδους, τα πραγματικά εισοδήματα των καταναλωτών και “διαβρώνουν” την εμπιστοσύνη στους αμερικανικούς θεσμούς. Η αγορά ομολόγων το βλέπει αυτό. Τα επιτόκια υποχωρούν – όχι λόγω της αισιοδοξίας για την ανάπτυξη, αλλά επειδή οι ξένοι κάτοχοι κρατικών ομολόγων επανεκτιμούν την κατάσταση. Τον Φεβρουάριο του 2025, σύμφωνα με την Perplexity, οι επενδυτές από το εξωτερικό κατείχαν 8,8 τρισ. δολάρια σε αμερικανικό χρέος. Εάν αυτή η αγοραστική βάση παραπαίει, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων πρέπει να ενισχυθούν ως αντιστάθμισμα. Αυτό σημαίνει ότι αυξάνεται το κόστος δανεισμού των ΗΠΑ και υπονομεύεται η ιδιότητα του δολαρίου ως ασφαλούς επενδυτικού καταφυγίου. Η αποδυνάμωση του δολαρίου φέρνει σε δύσκολη θέση και τις κεντρικές τράπεζες στον κόσμο. “Φουσκώνει” τα νομίσματά τους, βλάπτει την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών τους και τις αναγκάζει να σκέφτονται πρόωρες μειώσεις των επιτοκίων τους. Βρισκόμαστε σε αχαρτογράφητα νερά, όπου το παραδοσιακό αντανακλαστικό της “φυγής στην ποιότητα” -ισχυρό δολάριο, πτώση της απόδοση των αμερικανικών ομολόγων- δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Και επιπλέον, οι επενδυτές ανά τον κόσμο μάλλον είναι επιφυλακτικοί να επιλέξουν τις ΗΠΑ ως καταφύγιο. Οι αγορές παρατηρούν αυτό που πολλοί δεν θα πουν φωναχτά: ότι η χρηματαγορά των ΗΠΑ φέρει πλέον ασφάλιστρο πολιτικού κινδύνου. Όπως παρατήρησαν οι Financial Times, τα αμερικανικά ομόλογα συμπεριφέρονται λιγότερο ως περιουσιακά στοιχεία χωρίς ρίσκο και περισσότερο ως “εργαλεία” των αναδυόμενων αγορών. Για να είμαστε σαφείς, υπάρχουν σενάρια -όπως ο φόβος μιας παγκόσμιας ύφεσης- όπου το δολάριο θα μπορούσε να σημειώσει ράλι σε μια σύντομη “φυγή προς την ασφάλεια”. Δεν είναι ένα στοίχημα που θέλουν να βάλουν οι περισσότεροι. Το μακροπρόθεσμο στοίχημα το καθορίζει η εμπιστοσύνη. Η υπονόμευση του δολαρίου για βραχυπρόθεσμα στρατηγικά οφέλη ενέχει τον κίνδυνο να καταρρεύσει η εμπιστοσύνη που οικοδομήθηκε σταδιακά επί δεκαετίες. Και όταν κλονιστεί η εμπιστοσύνη, δύσκολα αποκαθίσταται. Η αμερικανική κυβέρνηση μπορεί να δει την υποτίμηση του νομίσματος ως εργαλείο για την επαναβιομηχανοποίηση. Ωστόσο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καλό θα ήταν να κινηθούν προσεκτικά. Το δολάριο δεν είναι ένας ακόμη μακροοικονομικός μοχλός – είναι ακρογωνιαίος λίθος της αμερικανικής οικονομικής κυριαρχίας. Αν το υπονομεύσουν, μπορεί όλοι μας να ανακαλύψουμε πόσο εύθραυστη μπορεί να είναι αυτή η κυριαρχία. Απόδοση – επιμέλεια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος Πηγή: forbesgreece.gr
Πότε θα φτάσει ο ασφαλιστικός μας βίος στην οθόνη του κινητού
Το χρονοδιάγραμμα για πλήρη εφαρμογή του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του Ταμείου. Ποιες υπηρεσίες θα προσφέρει στους πολίτες. Πώς θα βοηθήσει την έκδοση συντάξεων. Ρούλα Σαλούρουsalourou@euro2day.gr Προσωποποιημένη πληροφορία, στην οθόνη του υπολογιστή ή ακόμη και στο κινητό, θα μπορούν να έχουν οι ασφαλισμένοι του ΕΦΚΑ, το αργότερο σε ένα χρόνο από σήμερα. Βάσει του σχεδιασμού, στο τέλος του 2025, θα έχει ολοκληρωθεί από τον ΕΦΚΑ το μεγαλύτερο μέρος ενός σχεδίου που είναι ίσως από τα πλέον φιλόδοξα σχέδια της διοίκησης και το οποίο εάν υλοποιηθεί θα αλλάξει άρδην την εικόνα του ενιαίου ασφαλιστικού φορέα της χώρας. Πρόκειται για το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ) του ΕΦΚΑ, με προϋπολογισμό 35 εκατ. ευρώ και χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Κεντρικό ρόλο σε αυτό, αναμένεται να διαδραματίσει η νέα ψηφιακή υπηρεσία που σχεδιάστηκε για να προσφέρει, κεντρική, προσωποποιημένη και εύκολα προσβάσιμη πληροφόρηση στους ασφαλισμένους και τους συνταξιούχους, το «Dashboard του Πολίτη». Πρόκειται για μια σύγχρονη ψηφιακή υπηρεσία, η υλοποίηση της οποίας «τρέχει» και μάλιστα σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, γρηγορότερα από το αναμενόμενο. Στόχος είναι στο τέλους του 2025 να έχει ολοκληρωθεί το μεγαλύτερο μέρος αυτής, ενώ έως το τέλος Μαρτίου του 2026 εκτιμάται ότι θα παραδοθεί το σύνολο του έργου για το ΟΠΣ του e-ΕΦΚΑ. Το 2024, ήταν μια ακόμη χρονιά, κατά την οποία τα ζητήματα κοινωνικής ασφάλισης και πρόνοιας ήταν πρώτα στις καταγγελίες των πολιτών, σύμφωνα με την πρόσφατη ετήσια έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη, με συνολικά 2.395 αναφορές. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, συνεχίστηκε και η «πρωτοκαθεδρία» του ΕΦΚΑ ως φορέα του δημοσίου προς τον οποίο αναφέρεται η μεγάλη πλειονότητα των υποθέσεων που διερεύνησε η ανεξάρτητη αρχή. Τα δύο αυτά γεγονότα, επιβεβαιώνουν από μόνα τους, τη σπουδαιότητα του εγχειρήματος και καταδεικνύουν την ανάγκη ολοκλήρωσής του, ώστε ο ΕΦΚΑ να μετατραπεί σε μια σύγχρονη ψηφιακή Δημόσια Υπηρεσία, που θα προσφέρει κεντρική, προσωποποιημένη και εύκολα προσβάσιμη πληροφόρηση στους ασφαλισμένους και τους συνταξιούχους. Για το λόγο αυτό άλλωστε, η διοίκηση του ΕΦΚΑ στηρίζει όλες της τις προσπάθειες προκειμένου μέχρι το τέλος του 2025, να λειτουργεί ο «πίνακας ελέγχου» (dashboard) του Ταμείου, που θα παρέχει άμεση και συγκεντρωτική ενημέρωση του πολίτη για όλα τα θέματα κοινωνικής ασφάλισης που τον αφορούν. «Αν και ψηφιοποιούμε ασταμάτητα τους τελευταίους μήνες, η δουλειά που κάνουμε δεν φαίνεται τώρα» δηλώνει χαρακτηριστικά ο διοικητής του ΕΦΚΑ Αλέξανδρος Bαρβέρης για να συμπληρώσει πως «όταν περάσουμε στη φάση που θα μπορούν οι πολίτες να βλέπουν το αποτέλεσμα, να έχουν ολόκληρο τον ΕΦΚΑ κυριολεκτικά σε μια οθόνη, ακόμη και μέσα στην τσέπη τους, στο κινητό τους, ο ΕΦΚΑ θα έχει περάσει πραγματικά, σε μια νέα εποχή, σε σχέση με την εξυπηρέτηση των πολιτών και την επιτάχυνση κρίσιμων διαδικασιών, όπως είναι για παράδειγμα η έκδοση των συντάξεων, που είναι άλλωστε και το βασικό μας ζητούμενο». Να σημειωθεί ότι το ΟΠΣ ΕΦΚΑ ξεκίνησε στις 28/04/2023, οπότε και υπεγράφη η σχετική σύμβαση. Και σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία έχει ολοκληρωθεί το μεγαλύτερο μέρος των μελετών του έργου και έχει ωριμάσει η υλοποίηση ώστε σταδιακά να τίθεται μέρος του συστήματος σε παραγωγική λειτουργία. Έτσι, βάσει του σχεδιασμού, τον ερχόμενο Αύγουστο, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία ο νέος ανασχεδιασμένος ιστότοπος του Φορέα, ενώ θα έχει τεθεί σε λειτουργία το Μητρώο με νέες ηλεκτρονικές υπηρεσίες για τους πολίτες. Στο τέλος του έτους θα τεθεί σε λειτουργία το μεγαλύτερο μέρος του συστήματος, ώστε το πρώτο τρίμηνο του 2026 να έχει ολοκληρωθεί η υλοποίηση του νέου ΟΠΣ. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; 1. Δημιουργία μιας «δεξαμενής» δεδομένων που θα είναι άμεσα διαθέσιμα, σε πραγματικό χρόνο, τόσο για τους εργαζόμενους του ΕΦΚΑ όσο κυρίως, για τους πολίτες. 2. Σε συνδυασμό με τα έργα της ψηφιοποίησης τα οποία είναι σε εξέλιξη, θα είναι εφικτή για τον ΕΦΚΑ η πολυπόθητη αυτοματοποίηση διαδικασιών. 3. Ο απαιτούμενος χρόνος απονομής των συντάξεων θα μειωθεί περαιτέρω. 4. Θα αυξηθεί η εισπραξιμότητα του ΕΦΚΑ, καθώς όλοι θα ενημερώνονται άμεσα και αυτόματα για τις υποχρεώσεις τους προς τον Φορέα και τους τρόπους καταβολής των εισφορών. 5. Θα έχουμε ενίσχυση της ηλεκτρονικής εξυπηρέτησης των πολιτών και μείωση της ανάγκης φυσικής παρουσίας σε υποκαταστήματα. 6. Δίνεται η δυνατότητα αναλυτικής παρακολούθησης της πορείας των υποθέσεων των πολιτών και της απόδοσης του προσωπικού από τη Διοίκηση του Φορέα. 7. Θα επιτευχθεί η διαλειτουργικότητα μεταξύ των Φορέων του Δημοσίου, με αποτέλεσμα τη μείωση του χρόνου αναμονής και την βέλτιστη εξυπηρέτηση των πολιτών. Πηγή: euro2day.gr
Οι 3+1 σκοτεινές πλευρές της αγοράς φωτοβολταϊκών
Οι αρνητικές τιμές στην αγορά ηλεκτρισμού για όλο και περισσότερες ώρες. Η άποψη ότι φταίνε τα δίκτυα και όχι η καθηλωμένη ζήτηση. Το αφήγημα της Ελλάδας ως εξαγωγέα καθαρής ενέργειας. Το ΕΤΜΕΑΡ και το έλλειμμα του ΕΛΑΠΕ. Γιώργος Φιντικάκηςg.fintikakis@euro2day.gr Την πόρτα των ευρωπαϊκών αγορών χτυπούν ξανά, λόγω άνοιξης, οι κίνδυνοι από την υπερπαραγωγή φωτοβολταϊκών, με το φαινόμενο των αρνητικών τιμών, που φέτος ακόμη δεν έχει εμφανιστεί στην Ελλάδα, να αποτελεί καθημερινότητα από τη Σκανδιναβία και την Ολλανδία, μέχρι τη Γαλλία, την Ισπανία και τη Πορτογαλία. Το «κοντέρ» γράφει ότι κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους η Σουηδία με τα πολλά νερά και αιολικά βίωσε 195 ώρες με αρνητικές τιμές, μακράν τη μεγαλύτερη επίδοση πανευρωπαϊκά. Η Φινλανδία έζησε 85 ώρες με negative prices, η πλούσια σε ήλιο Ισπανία 69, η γειτονική Πορτογαλία 53, ενώ στη γειτονιά μας, οι αγορές χονδρικής σε Ρουμανία και Βουλγαρία «βούτηξαν» προ ημερών στα -10 και -20 €/ΜWh. Τα στοιχεία του εξιδεικευμένου οίκου Montel Analytics δείχνουν ότι οι ώρες με αρνητικές τιμές αυξάνονται παντού στην Ευρώπη, λόγω της υπερπαραγωγής φωτοβολταϊκών, και ότι εκτός από τις περιόδους χαμηλής ζήτησης (άνοιξη, φθινόπωρο) παρατηρούνται όλο και συχνότερα πλέον και το χειμώνα. Τη σκοτεινή αυτή πλευρά της πράσινης μετάβασης, που στην Ελλάδα δεν έχουμε ζήσει όσο αλλού, ξεχνούν όσοι εσχάτως γκρινιάζουν επειδή για λόγους ασφάλειας του συστήματος, λόγω του επικίνδυνου συνδυασμού χαμηλής ζήτησης και υπερπλεονάσματος ηλιακής ενέργειας, αναγκάζονται να «κατεβάζουν τον διακόπτη» στα έργα τους. Αν τις τελευταίες εβδομάδες είχαμε και στην Ελλάδα αρνητικές τιμές χονδρικής, όπως στη Βουλγαρία, οι επενδυτές θα έπρεπε να βάλουν το χέρι στην τσέπη – αντί να πληρωθούν – προκειμένου να πουλήσουν την παραγωγή τους στο σύστημα. Το πιθανότερο είναι ότι θα είχαν δώσει οι ίδιοι εντολή στις εταιρείες που τους εκπροσωπούν, τους Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ), να μην τους βάλουν καν στην αγορά. Τα παραπάνω σχόλια είναι του προέδρου του Συνδέσμου Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταικά (ΣΠΕΦ) Στέλιου Λουμάκη και δείχνουν ότι η νέα κανονικότητα της πράσινης αγοράς δεν έχει γίνει κατανοητή από πολλές χιλιάδες παραγωγούς. Διότι αρνητικές τιμές σημαίνουν -βάσει των ευρωπαϊκών κανόνων- ότι οι επενδυτές πρέπει να πληρώσουν για να πουληθεί η ενέργεια των πάρκων τους. Αν πάλι η τιμή χονδρικής είναι για πάνω από 2 συνεχόμενες ώρες μηδενική, τότε δεν λαμβάνουν την «ταρίφα» τους. Αμφότερα τα μέτρα αποτελούν αντικίνητρα για να προστατεύονται τα συστήματα ηλεκτρισμού από την υπερπαραγωγή των ΑΠΕ. Αν όμως κάποιος δεν πρόκειται να πληρωθεί, πόσο μάλλον καλείται από πάνω και να πληρώσει, μικρή σημασία έχει αν θα περικοπεί η παραγωγή του, αφού ούτως ή άλλως υπάρχει θέμα βιωσιμότητας για την επένδυσή του. Αν πάλι δεν την έχει ξεκινήσει, τα παραπάνω θα έπρεπε λογικά να τον αποθαρρύνουν. Δεν έχει ακόμη χωνέψει το επενδυτικό κοινό τις ανατροπές που φέρνουν οι αρνητικές και μηδενικές τιμές και όλοι πιστεύουν ότι από τη στιγμή που έκαναν ένα φωτοβολταϊκό είναι αυτονόητο ότι θα πληρώνονται. Ακόμη κι όταν το σύστημα δεν έχει ανάγκη την παραγωγή τους, θεωρούν ότι με κάποιο «μαγικό» τρόπο θα αποζημιωθούν. Αν καταλάβουν τι πραγματικά συμβαίνει, τότε θα μετριαστεί κι άλλο το υπερβολικό επενδυτικό ενδιαφέρον για όρους σύνδεσης στον ΑΔΜΗΕ, που έχει πάντως αρχίσει να κάνει ένα slowdown, το οποίο μένει να φανεί αν είναι μόνιμο ή συγκυριακό. Οι «μηδέν κόμμα κάτι» τιμέςΤη περασμένη Κυριακή 13 Απριλίου, για παράδειγμα, η χονδρεμπορική τιμή στη Βουλγαρία ήταν αρνητική για αρκετές ώρες. Την ίδια στιγμή στην Ελλάδα είχαμε τις γνωστές «μηδέν κόμμα κάτι» τιμές στο χρηματιστήριο, ώστε να μην αναστέλλονται οι πληρωμές των έργων ή αυτά να καλούνται να πληρώσουν κιόλας. Το «μηδέν κόμμα κάτι» είναι η πολιτική που ακολουθούν εδώ και καιρό οι ΦοΣΕ για τα χιλιάδες πάρκα που εκπροσωπούν, δηλαδή να κρατούν τη χονδρεμπορική τιμή στο 0,01 €/MWh και πάνω, έτσι ώστε να πληρώνονται οι πελάτες τους. Ή να παίρνουν την ταρίφα που έχουν «κλειδώσει» με διαγωνισμούς ή άλλους τρόπους. Αυτό που έχει σημασία είναι να μη μηδενίζει ή να μη γίνεται αρνητική. Την ιδιότυπη όμως αυτή γραμμή άμυνας θα αναγκαστεί η ελληνική αγορά αργά ή γρήγορα να την εγκαταλείψει. Τα trends δείχνουν ότι είναι θέμα χρόνου να κινηθεί όπως και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές σε βαθιά αρνητικό έδαφος. Το πρώτο βήμα θα γίνει με την πρόταση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας για ενεργοποίηση των αρνητικών τιμών στην αγορά εξισορρόπησης (σ.σ. εκεί όπου «ματσάρονται» οι προβλέψεις για την παραγωγή των ΑΠΕ με την πραγματική παραγωγή), πιθανότατα προς τα τέλη Μαΐου. Η κίνηση θεωρείται ότι θα εξορθολογίσει την αγορά που θα προσεγγίσει τα ευρωπαϊκά δεδομένα, ωστόσο, από την άλλη, αν η τιμή γυρίζει όλο και περισσότερες ώρες σε αρνητικό έδαφος, οι επενδυτές θα πρέπει να πληρώνουν για τις μεγαβατώρες που «περνούν» στο σύστημα. Τότε θα γίνει και το μεγάλο ξεκαθάρισμα στον χώρο. Οι αρκετές χιλιάδες μικροί και μεσαίοι παραγωγοί που παραμένουν σήμερα στο παιχνίδι θα αναγκάζονται να δουλεύουν όλο και πιο συχνά με ζημιά και θα φτάσουν να λησμονούν το τωρινό καθεστώς για το οποίο σήμερα γκρινιάζουν. Ο μύθος ότι φταίνε τα δίκτυαΤρίτος μύθος στον δημόσιο διάλογο είναι ότι το πρόβλημα των ΑΠΕ αφορά τα δίκτυα και όχι τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια. Καταρρίπτεται καθημερινά από την πραγματικότητα, αφού η εστία του προβλήματος βρίσκεται στην κατανάλωση, η οποία τα τελευταία χρόνια διατηρείται σταθερή. Σε μια χώρα όπου η ετήσια ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια μετά βίας αγγίζει τα 7-8 GW, η Ελλάδα φτάνει να παράγει έως και 17-18 GW όταν ο ήλιος λάμπει και ταυτόχρονα φυσάει. Συνεχίζουμε να παράγουμε περισσότερη πράσινη ενέργεια απ’ όση χρειαζόμαστε. Αυτός είναι και ο λόγος που κερδίζει έδαφος στην αγορά η πρόταση για πρόσκαιρη αναστολή στη χορήγηση όρων σύνδεσης σε καινούργιες ΑΠΕ, είτε με οριστικό «στοπ» είτε με προσωρινή παύση σε νέες προσφορές και στην υποβολή νέων αιτημάτων. Με ενδιαφέρον αναμένεται η στάση της νέας ηγεσίας του ΥΠΕΝ υπό τον Στ. Παπασταύρου και κατά πόσο θα δώσει τη σχετική εντολή στον ΑΔΜΗΕ. Η Ελλάδα ως εξαγωγέας ενέργειαςΤo τέταρτο θέμα είναι το αφήγημα ότι η Ελλάδα έχει γίνει εξαγωγέας καθαρής ενέργειας. Η μετατροπή του ελληνικού συστήματος το 2024 σε εξαγωγικό οδήγησε σε αύξηση της παραγωγής από φυσικό αέριο περισσότερο από αυτή των ΑΠΕ. Η παραγωγή από φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά 35,9% ή 5.461
Οι δημοφιλέστεροι προορισμοί για το Πάσχα σε Ελλάδα και εξωτερικό
Με κομμένη την ανάσα, τουριστικοί πράκτορες και ξενοδόχοι παρακολουθούν τις κρατήσεις στους ελληνικούς προορισμούς για την περίοδο του Πάσχα Photo: Πάσχα στην Κέρκυρα © Intime Από Βίκη Τρύφωνα Με κομμένη την ανάσα, τουριστικοί πράκτορες και ξενοδόχοι παρακολουθούν τις κρατήσεις στους ελληνικούς προορισμούς για την περίοδο του Πάσχα. Μέχρι στιγμής, τα ταξιδιωτικά γραφεία καταγράφουν μια μικρή μείωση σε σχέση με την περσινή πασχαλινή περίοδο, αλλά όλες οι ενδείξεις συνηγορούν ότι φέτος θα κυριαρχήσει η λογική των last minute κρατήσεων, καθώς οι αναζητήσεις για ελληνικούς προορισμούς εμφανίζονται αυξημένες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ομοσπονδία Ελληνικών Συνδέσμων Γραφείων Ταξιδίων & Τουρισμού (FedHATTA), η ελληνική αγορά χαρακτηρίζεται από συγκρατημένη αισιοδοξία. Παρότι οι πρώτες κρατήσεις δεν έφτασαν τα επίπεδα του 2024, οι αναζητήσεις δείχνουν ότι οι ταξιδιώτες καθυστερούν να κλείσουν τις διακοπές τους, πιθανώς λόγω οικονομικών παραμέτρων και της αβεβαιότητας που δημιουργεί το γενικότερο οικονομικό περιβάλλον. Η ζήτηση από το εξωτερικόΣύμφωνα με την μέχρι στιγμής εικόνα της ζήτησης που καταγράφει η FedHATTA στον εισερχόμενο τουρισμό, οι περισσότερες κρατήσεις προέρχονται τόσο από την Ευρώπη (Ισπανία, Ιταλία) όσο και από μακρινές αγορές (Λ. Αμερική, ΗΠΑ, Ιαπωνία). Οι δημοφιλέστεροι προορισμοί των αγορών αυτών για την περίοδο του Πάσχα είναι η Αθήνα, τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, η Κρήτη, η Πελοπόννησος, η Χαλκιδική, ενώ και η κρουαζιέρα απορροφά σημαντικό μέρος της ζήτησης. Παρ’ όλο που οι ταξιδιωτικοί πράκτορες καταγράφουν κάμψη στη ζήτηση από διεθνείς ταξιδιώτες, τα στοιχεία της εταιρείας ερευνών ForwardKeys δείχνουν ότι οι αναζητήσεις πτήσεων για την περίοδο του Πάσχα (7-21 Απριλίου 2025) έχουν αυξηθεί κατά 36% σε σχέση με το 2024. Μάλιστα, οι παραθαλάσσιοι προορισμοί της Ευρώπης προσελκύουν ακόμα περισσότερο το ενδιαφέρον των ταξιδιωτών, μια και το φετινό Πάσχα είναι αρκετά αργότερα από το περσινό (31 Μαρτίου 2024) και ο καιρός αναμένεται πιο ζεστός. Έτσι οι αναζητήσεις πτήσεων για προορισμούς της Μεσογείου έχουν αυξηθεί κατά 59% σε σχέση με πέρυσι. Την πρωτοκαθεδρία στις αναζητήσεις φέτος έχει η Κωνσταντινούπολη, ή τουλάχιστον αυτό ίσχυε μέχρι πριν το ξέσπασμα των διαδηλώσεων και της πολιτικής αναταραχής που έφερε η σύλληψη του Δημάρχου, Εκρέμ Ιμάμογλου, στις 19 Μαρτίου. Πάντως τα στοιχεία της ForwardKeys δείχνουν ότι η Κωνσταντινούπολη κατέχει μερίδιο αγοράς στις αναζητήσεις για το Πάσχα της τάξης του 3,7%, αυξημένο κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με πέρυσι. Η συνέχιση των κινητοποιήσεων θα κρίνει την εξέλιξη της φετινής πασχαλινής περιόδου για τον δημοφιλή προορισμό της Τουρκίας. Ψηλά στη λίστα των αναζητήσεων βρίσκεται και η Ισπανία με τις Βαλεαρίδες Νήσους της, με την Πάλμα ντε Μαγιόρκα να βλέπει μια εντυπωσιακή άνοδο στις αναζητήσεις της τάξης του 79%, με συνολικό μερίδιο αγοράς 3,1%. Σε ό,τι αφορά τους ελληνικούς προορισμούς, το Ηράκλειο, η μεγάλη αεροπορική πύλη εισόδου για την Κρήτη, καταλαμβάνει μερίδιο 1% των αναζητήσεων των Ευρωπαίων (αυξημένο κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες) και η Θεσσαλονίκη, η αεροπορική πύλη εισόδου της Χαλκιδικής, καταλαμβάνει μερίδιο 0,8% των αναζητήσεων (αυξημένο κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες). Πού θα πάνε οι Έλληνες το ΠάσχαΣτο εσωτερικό της χώρας, οι Έλληνες ταξιδιώτες εμφανίζουν μόλις οριακή μείωση όσον αφορά τα ταξίδια τους τόσο εντός της Ελλάδας όσο και εκτός. Όπως αναφέρει η FedHATTA, στις οργανωμένες διακοπές σε μακρινούς προορισμούς κυριαρχούν η Νέα Υόρκη, με δεκαήμερα πακέτα από 1.675 €, η Κίνα με πακέτα 11 ημερών από 1.350 €, η Ιαπωνία με δώδεκα ημέρες από 3.950 € και η Κούβα με τα πακέτα 10 ημερών να ξεκινούν από 1.490 €. Άλλες δημοφιλείς επιλογές είναι τα πακέτα 11 ημερών για Ουζμπεκιστάν, που ξεκινούν από 990 €, οι πενθήμερες αποδράσεις στο Κάιρο, από 670 €, και τα ταξίδια 6 ημερών στο εξωτικό Μπαλί, από 670 €. Μεγάλη ζήτηση καταγράφεται και για κοντινούς Ευρωπαϊκούς προορισμούς. Τα πενθήμερα πακέτα για Άμστερνταμ ξεκινούν από 895 €, για Βαρκελώνη από 765 €, για Πολωνία και Ρώμη από 795 ευρώ για καθεμία, για Βερολίνο από 745 ευρώ και για Κύπρο από 645 ευρώ. Ταυτόχρονα, τα εξαήμερα πακέτα για Λισαβόνα ξεκινούν από 745€ και για συνδυαστική εμπειρία στην Ελβετία και Γαλλία από 995€. Η Κωνσταντινούπολη και το Παρίσι, επίσης με διάρκεια πέντε και έξι ημερών αντίστοιχα, προσφέρονται σε τιμές που κυμαίνονται από 625 € και 629 € αντίστοιχα. Οι δημοφιλέστεροι προορισμοί των Ελλήνων στο εσωτερικόΤαυτόχρονα, κινητικότητα παρουσιάζουν προορισμοί σε όλη την Ελλάδα, οι οποίοι προσφέρονται σε πακέτα τεσσάρων έως πέντε ημερών με διαμονή σε τετράστερα και πεντάστερα ξενοδοχεία και με ΙΧ. Έμφαση δίνεται στους τόπους όπου πραγματοποιούνται ιδιαίτεροι εορτασμοί για το Πάσχα, όπως η Κρήτη (Ρέθυμνο και Χανιά), η Κέρκυρα και Ζάκυνθος, η Χίος, η Σύρος, η Μονεμβασιά, το Λεωνίδιο, η Χαλκιδική, η Άνδρος, η Ύδρα, η Αράχωβα, το Αγρίνιο, η Καλαμάτα κ.α. Στη Β. Ελλάδα, οι αποδράσεις στη Βέροια ξεκινούν από 600 ευρώ, στη Ξάνθη από 462, στην Αλεξανδρούπολη από 180 €, στη Θεσπρωτία από 187 ευρώ και στα Ιωάννινα από 285 ευρώ. Στην κεντρική και νότια Ελλάδα, τα πακέτα για Καλαμάτα ξεκινούν από 228 €, στο Ναύπλιο από 208€, στην Ολυμπία από 189 ευρώ και στη Καλαμπάκα από 204€. Στους νησιωτικούς και παραθαλάσσιους προορισμούς, οι οργανωμένες Πασχαλινές διακοπές στη Ζάκυνθο ξεκινούν από 576€, στο Πόρτο Χέλι από 648€, στην Κέρκυρα από 204€ και στη Χαλκιδική από 558 ευρώ. Επιπλέον, στη βάση των τετραήμερων γκρουπ, η μεγαλύτερη κινητικότητα καταγράφεται στους ακόλουθους προορισμούς: λίμνη Πλαστήρα από 259€, λίμνη Κερκίνη από 375€, Λευκάδα από 395€, Μάνη από 415€, Σύρος από 469€ και Ζαγοροχώρια από 599€. Τέλος, τα πακέτα για Πάτμο, 6 ημερών, ξεκινούν από 619€. Πηγή: powergame.gr
Στο φουλ οι κρατήσεις σε μικρά ξενοδοχεία στην Αθήνα, αναμονή για τις Κυκλάδες
Αύξηση 10% στις πληρότητες, αλλά και ανατιμήσεις, για τα ξενοδοχεία στην Αθήνα. Χαμηλή κίνηση, αλλά αισιοδοξία στις Κυκλάδες Photo: Ο ιδρυτής της Square Lime, Βασίλης Λαπαναΐτης © PowerGame.gr Από Βίκη Τρύφωνα Η τουριστική περίοδος στην Αθήνα ξεκίνησε δυναμικά, με τα μικρά ξενοδοχεία να καταγράφουν υψηλές πληρότητες, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Square Lime Hospitality Management. Παρ’ ότι η θερινή σεζόν είναι ακόμα σε πρώιμο στάδιο για τις Κυκλάδες, η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τους επόμενους μήνες. Αθήνα: Αύξηση 10% σε πληρότητα και τιμέςΤα boutique ξενοδοχεία στην Αθήνα εμφανίζουν εξαιρετικές επιδόσεις, με σταθερά ανοδική πορεία σε ό,τι αφορά την πληρότητά τους. Έτσι, με βάση τα στοιχεία της Square Lime, τα οποία προέρχονται από τις βάσεις δεδομένων και τα εσωτερικά reports των συστημάτων της και αφορούν αποκλειστικά boutique ξενοδοχεία, οι πληρότητες μέχρι στιγμής παρουσιάζουν μια αύξηση της τάξης του 10%. Η αυξημένη ζήτηση έχει επιτρέψει και την ανατίμηση των τιμών, με μέση αύξηση της τάξεως του 5%-10% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Αλλά και για τη Μάνη υπάρχει δυναμική άνοδος της ζήτησης, ιδιαίτερα από τα τέλη Μαΐου έως και τον Οκτώβριο, με έμφαση στον μήνα Αύγουστο, καθώς μεγαλώνει συνεχώς το ενδιαφέρον από Ευρωπαίους που αναζητούν δροσερότερους και πιο ήσυχους προορισμούς εντός καλοκαιριού. Έτσι, στην περιοχή η αύξηση της συνολικής πληρότητας φτάνει το 20%, κάτι στο οποίο βοηθά και η ενισχυμένη αεροπορική συνδεσιμότητα μέσω του Αεροδρομίου Καλαμάτας. Κυκλάδες: Χαμηλή κίνηση, αλλά αισιοδοξία για το καλοκαίριΣε αντίθεση με την Αθήνα, οι Κυκλάδες δεν έχουν ακόμα φτάσει στα επιθυμητά επίπεδα κρατήσεων. Παρά το γεγονός ότι η σεζόν ανοίγει σταδιακά, οι πληρότητες παραμένουν μέτριες, με τους ξενοδόχους να εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία για το προσεχές καλοκαίρι. Σύμφωνα με τη Square Lime Hospitality Management, η καθυστερημένη έναρξη των κρατήσεων οφείλεται στην οικονομική αβεβαιότητα και στις μεταβολές στις ταξιδιωτικές συνήθειες των τουριστών. Τα στοιχεία έως τον Μάρτιο 2025 αποτυπώνουν τη δυναμική σημαντικών περιοχών για τον ελληνικό τουρισμό: • Η Μύκονος προς το παρόν για το 2025 δεν παρουσιάζει απτές ενδείξεις ανάκαμψης, ενώ χαρακτηριστική είναι η μείωση της μέσης τιμής πώλησης και η επανεξέταση της εποχικότητας με στόχο την προσαρμογή τιμολόγησης. Αυτήν τη στιγμή η μέση τιμή είναι μειωμένη κατά 30% σε σύγκριση με πριν από δύο χρόνια και κατά περίπου 10% σε σύγκριση με πέρυσι, ενώ η συνολική πληρότητα εμφανίζεται μειωμένη κατά 10%. Ωστόσο, εκτιμάται ότι σταδιακά το ενδιαφέρον αναθερμαίνεται και με σωστή τιμολογιακή πολιτική υπάρχουν περιθώρια ο προορισμός να ισορροπήσει στα περσινά επίπεδα. • Για την Ίο, η παραδοσιακή high season δεν έχει προς το παρόν επιδείξει τη δυναμική προηγούμενων ετών, παρ’ όλα αυτά η μέση τιμή παραμένει σταθερή. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Ιούλιος και ο Αύγουστος εμφανίζουν μειωμένες πληρότητες κατά 10%, ενώ αντίθετα ο Σεπτέμβριος κινείται ανοδικά κατά 15%. H πληρότητα του νησιού επηρεάζεται σημαντικά από την αντίστοιχη της Σαντορίνης, όπου οι κρατήσεις «πάγωσαν» κατά την περίοδο της αυξημένης σεισμικής δραστηριότητας. • Στην Πάρο, ο Μάιος και ο Ιούνιος 2025 έχουν φτάσει ήδη στο 75% της συνολικής ζήτησης, συγκριτικά με το αντίστοιχο δίμηνο του 2024, ενώ σημειώνεται αύξηση κρατήσεων σε low season μήνες, όπου τα αεροπορικά εισιτήρια είναι πιο οικονομικά. Η Πάρος ωφελείται από την επιλογή ταξιδιωτών να ταξιδεύουν σε περιόδους value for money και η σταδιακή ανακατανομή της ζήτησης οδηγεί σε μεγαλύτερη διάρκεια της σεζόν. • Τέλος, η Νάξος, που αποτελεί το πιο ώριμο μοντέλο ανάπτυξης προορισμού στο χαρτοφυλάκιο της Square Lime, παρουσιάζει και το 2025 αύξηση 10%-15% στις πληρότητες, χωρίς απώλεια ταυτότητας και με έλεγχο στη διανομή, διαμορφώνοντας ένα πραγματικό παράδειγμα σταδιακής και βιώσιμης ανάπτυξης. Η αύξηση της μέσης τιμής πώλησης κυμαίνεται από 5% έως 10%. Οι διεθνείς αγορέςΣε ό,τι αφορά τις διεθνείς τάσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε το τμήμα αναλύσεων της Square Lime έως τον Μάρτιο φέτος, η ζήτηση στην Ευρώπη παραμένει σταθερή, αλλά με «αυξημένη ευαισθησία» στις τιμές και έμφαση στην αυθεντικότητα και την ανάδειξη της τοπικής κουλτούρας. Για παράδειγμα, οι Βρετανοί εμφανίζουν σημαντικό άνοδο στη ζήτηση, με τις κρατήσεις μέχρι στιγμής να είναι αυξημένες κατά 10% σε σύγκριση με πέρυσι, αλλά η επιλογή προορισμού επηρεάζεται από Low-cost carriers και charters. Οι Γερμανοί συνεχίζουν να ταξιδεύουν (οι κρατήσεις κυμαίνονται στα ίδια επίπεδα με πέρυσι), αλλά με αυξημένη προσοχή στο κόστος, κάτι που αντικατοπτρίζεται στην ελαφρώς μειωμένη μέση δαπάνη σε σχέση με το 2024. Σε γενικές γραμμές, η οικονομική αστάθεια που καταγράφεται συνολικά στην Ευρώπη επηρεάζει και τον προγραμματισμό των ταξιδιωτών. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και για τις ΗΠΑ, όπου οι ανησυχίες για ύφεση και η αστάθεια του δολαρίου έναντι του ευρώ επηρεάζουν τις αποφάσεις για ταξίδια στην Ευρώπη και την Ελλάδα, παρ’ ότι η ζήτηση εμφανίζεται αυξημένη έως και κατά 20%. Τα βασικότερα συμπεράσματα είναι ότι η μείωση του χρόνου μεταξύ κράτησης και άφιξης καθιστά την ευελιξία σε τιμές, όρους και προσφορές κρίσιμη, ενώ και οι επιθετικές στρατηγικές των OTAs (Online Travel Agencies) επηρεάζουν τις τιμές και μειώνουν τα περιθώρια κέρδους. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι οι επισκέπτες αποφεύγουν πλέον τον συνδυασμό υψηλής θερμοκρασίας, κοσμοσυρροής και κόστους, επομένως η στρατηγική ανάπτυξη σε Μάιο, Ιούνιο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο γίνεται προτεραιότητα. Square Lime Hospitality Management: 10 χρόνια στην ελληνική αγοράΗ Square Lime Hospitality Management γιορτάζει φέτος 10 χρόνια δραστηριοποίησης στην ελληνική αγορά. Η εταιρεία έχει εδραιώσει τη θέση της στον χώρο της διαχείρισης μικρών ξενοδοχείων και boutique καταλυμάτων, προσφέροντας υπηρεσίες που αυξάνουν την αποδοτικότητα και την πληρότητα των συνεργαζόμενων μονάδων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 62% των κρατήσεων στα καταλύματά της γίνεται απευθείας ή μέσω luxury travel advisors. «Σε μια βιομηχανία όπως ο τουρισμός, που μεταβάλλεται δυναμικά, τόσο διεθνώς, όσο και στην Ελλάδα, προκειμένου να προσαρμοστεί στις διαρκώς αυξανόμενες προκλήσεις, το βασικό ζητούμενο σήμερα είναι η φιλοξενία με νόημα, που μετριέται σε συναισθήματα και εμπειρίες», σχολιάζει ο ιδρυτής της Square Lime, κ. Βασίλης Λαπαναΐτης. Από την ίδρυσή της το 2015, με 4 ξενοδοχεία σε Νάξο και Ίο, έως σήμερα, που διαχειρίζεται ένα χαρτοφυλάκιο περισσότερων από 40 επιλεγμένων μονάδων σε 10 προορισμούς, από τις Κυκλάδες έως τη Μάνη, η Square Lime δεν παρακολουθεί απλώς τις νέες τάσεις, αλλά τις συνδιαμορφώνει, επαναπροσδιορίζοντας τι σημαίνει boutique φιλοξενία στην Ελλάδα του σήμερα και του αύριο. Πηγή: powergame.gr
Πέντε χρόνια μετά το κραχ της πανδημίας οι αγορές “βλέπουν” μια νέα κρίση
Του Dan Irvine Την προηγούμενη εβδομάδα συμπληρώθηκαν πέντε χρόνια από το κραχ της πανδημίας, με τις αγορές να κατρακυλούν στο χαμηλότερό τους επίπεδο στις 23 Μαρτίου 2020, και έπειτα να παίρνουν φόρα για ένα από τα μεγαλύτερα ράλι στην Ιστορία τους. Με ώθηση από την κρατική στήριξη και τη διευκολυντική δημοσιονομική πολιτική που ακολουθήθηκε, ο S&P 500 εκτινάχθηκε με ένα θηριώδες 155% έως τις 26 Μαρτίου 2025, σύμφωνα με στοιχεία του Yahoo Finance. Κινητήριες δυνάμεις: οι εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη, η αύξηση της τηλεργασίας και τα μέτρα τόνωσης της οικονομίας. Οι επενδυτές που αγόραζαν με συνέπεια κατά τη διάρκεια της ύφεσης -ιδίως όσοι επέλεγαν τίτλους της αμερικανικής τεχνολογίας- έχουν επιβραβευθεί πλουσιοπάροχα. Σπάνια οι κάτοχοι περιουσιακών στοιχείων έχουν βιώσει μια τόσο ευνοϊκή περίοδο. Ωστόσο, οι επιπτώσεις από την πανδημία του covid δεν έφεραν μόνο ευημερία. Ο πληθωρισμός, ο οποίος εκτινάχθηκε στο 9,1% το 2022 στο υψηλότερο του επίπεδο τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, έχει αυξήσει το κόστος διαβίωσης, έχει επιδεινώσει τις οικονομικές ανισότητες και έχει συμβάλει στην ενίσχυση του πολιτικού λαϊκισμού και στην κλιμάκωση των γεωπολιτικών αναταραχών παγκοσμίως. Πέντε χρόνια μετά, η οικονομία των ΗΠΑ βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Η προσέγγιση για τόνωση της οικονομίας (2020) έχει δώσει τη θέση της στον προστατευτισμό της δεύτερης διακυβέρνησης Τραμπ: δασμοί 25% σε συγκεκριμένα προϊόντα που εισάγονται από συγκεκριμένα κράτη, αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική, “μικρότερο” ομοσπονδιακό κράτος και απορρύθμιση – μια πολιτική στροφή που μπορεί να υπονομεύσει το μοντέλο ανάπτυξης που κυριάρχησε την τελευταία πενταετία. Από την υπερβολή στη λιτότηταΟι αντιδράσεις της αγοράς είναι εμφανείς. Από τις 26 Μαρτίου 2025, ο S&P 500 έχει υποχωρήσει κατά 7,3% από το ιστορικό υψηλό του στις 6.147,43 μονάδες στις 19 Φεβρουαρίου 2025, με τις ανησυχίες για την εφοδιαστική αλυσίδα που αναζωπύρωσε η δασμολογική πολιτική Τραμπ να “φρενάρουν” το ράλι της τεχνολογίας. Ο πανικός δεν έχει εμφανιστεί στις χρηματιστηριακές συναλλαγές, αλλά η διάθεση των επενδυτών έχει “βαρύνει” ξαφνικά. Η καταναλωτική εμπιστοσύνη έχει υποχωρήσει σε χαμηλότερα επίπεδα απ’ ότι στις χειρότερες μέρες της κρίσης από την πανδημία πριν πέντε χρόνια, ενώ οι προσδοκίες των επενδυτών έχουν επιδεινωθεί, με το 60% να είναι bearish απέναντι στις μετοχές, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα της American Association of Individual Investors. Ιστορικά, μια τέτοια απαισιοδοξία έχει δώσει ευκαιρίες για αγορά. Σε αντίθεση, όμως, με προηγούμενους κύκλους, οι μετοχές δεν έχουν φτάσει σε μακροπρόθεσμα χαμηλά παράλληλα με αυτό το επενδυτικό αίσθημα – γεγονός που υποδηλώνει μια βαθύτερη ανησυχία στις αγορές. Τι κρύβεται πίσω από αυτή την ανησυχία; Πέρα από την επενδυτική διάθεση, οι οικονομικοί δείκτες παρουσιάζουν μεικτή εικόνα. Η ανεργία παραμένει σταθερή στο 4,1%, σύμφωνα με το Γραφείο Στατιστικής Εργασίας, και οι καταναλωτικές δαπάνες δείχνουν ανθεκτικότητα. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις από το μοντέλο GDPNow της Atlanta Fed που ανακοινώθηκαν στις 26 Μαρτίου δείχνουν συρρίκνωση του ΑΕΠ, με την πραγματική αύξηση του ΑΕΠ για το α’ τρίμηνο του 2025 να εκτιμάται σε αρνητικό 1,8% – γεγονός που αποτυπώνει σημαντική οικονομική επιβράδυνση σε σχέση με τα προηγούμενα τρίμηνα και υποδηλώνει εν δυνάμει “κόντρα ανέμους” για την οικονομική ανάπτυξη. Παγκόσμια μετατόπισηΟι ροές κεφαλαίων δείχνουν ακόμα πιο ξεκάθαρα ότι το τοπίο μεταβάλλεται. Τα κεφάλαια κατευθύνονται όλο και περισσότερο προς την Ευρώπη και την Κίνα, αντιστρέφοντας μια δεκαετία κυριαρχίας των αμερικανικών μετοχών, όπως αναφέρει το Yahoo Finance. Αυτή η μετατόπιση κινδυνεύει να στερήσει από τις αμερικανικές μετοχές τις εισροές που στήριξαν την άνοδό τους μετά την πανδημία. Δικαιολογημένα, οι επενδυτές είναι επιφυλακτικοί. Το κραχ της πανδημίας έδειξε ότι οι οικονομίες εξελίσσονται σταδιακά μέχρι κάποιος καταλύτης να προκαλέσει μια ραγδαία αλλαγή. Πριν από πέντε χρόνια, ο καταλύτης αυτός πυροδότησε μια ευημερία που τροφοδοτήθηκε από την αφθονία. Σήμερα, μια πολιτική προστατευτισμού θα μπορούσε να φέρει τις αμερικανικές μετοχές αντιμέτωπες με προκλήσεις που δεν έχουν παρατηρηθεί από τον Μάρτιο του 2020. Θα προσαρμοστούν οι επενδυτές σε αυτή την πραγματικότητα ή θα στρέψουν την προσοχή τους στις πιο ελπιδοφόρες αγορές του εξωτερικού; Η πορεία των επόμενων πέντε ετών κάλλιστα μπορεί να εξαρτηθεί από αυτή την απόφασή τους. Απόδοση – επιμέλεια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος Πηγή: forbesgreece.gr
Στα 880 ο νέος κατώτατος μισθός: Ποια επιδόματα αυξάνονται – Αυξάνεται και το κόστος πλασματικών ετών
O εισαγωγικός μισθός των δημοσίων υπαλλήλων θα ευθυγραμμιστεί με τον κατώτατο μισθό του ιδιωτικού τομέα από τα 850 στα 880 ευρώ Από την Αργυρώ Μαυρούλη Η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 6% από 830 στα 880 ευρώ από την 1η Απριλίου αναμένεται να συμπαρασύρει σειρά επιδομάτων που καταβάλλει η Δημόσια Υπηρεσίας Απασχόλησης, τα οποία έχουν ως βάση υπολογισμού τον εκάστοτε κατώτατο μισθό και το εκάστοτε βασικό ημερομίσθιο. Ο νέος κατώτατος μισθός επηρεάζει άμεσα και τον δημόσιο τομέα, καθώς από την 1η Απριλίου 2025 ο εισαγωγικός μισθός των δημοσίων υπαλλήλων θα ευθυγραμμιστεί με τον κατώτατο μισθό του ιδιωτικού τομέα από τα 850 στα 880 ευρώ. Με την αύξηση του κατώτατου μισθού από τα 830 ευρώ στα 880 ευρώ, το βασικό ημερομίσθιο ανειδίκευτου εργάτη θα ανέλθει στα 39,4 ευρώ από 37,10 ευρώ που είναι σήμερα ενώ το μηνιαίο επίδομα ανεργίας θα ανέλθει στα 540,32 από 509 ευρώ που είναι τώρα. Παράλληλα, αυξάνονται το δώρο Πάσχα, το δώρο Χριστουγέννων και το επίδομα αδείας. Ειδικότερα το επίδομα αδείας από 556,05 ευρώ θα φτάσει στα 589,41 ευρώ. Το Δώρο Πάσχα (15 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με μισθό και 13 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο, ήτοι από 556,05 σε 589,41 ευρώ και από 481,91ευρώ, σε 510,82 ευρώ αντίστοιχα). Το Δώρο Χριστουγέννων θα διαμορφωθεί από 830 σε 880 ευρώ. Τα επιδόματα που αυξάνονται λόγω της αύξησης του κατώτατου είναι τα εξής: 1.Ανεργίας (55% του βασικού ημερομισθίου, ή 61,4% του κατώτατου μισθού). Θα φτάσει στα 540 από 509 ευρώ 2.Γάμου (10% του κατώτατου μισθού) από 83 ευρώ στα 88 ευρώ 3.Τριετιών (10%-30% στον βασικό μισθό). 4.Επίδομα εργασίας (50% του επιδόματος ανεργίας μέχρι τη λήξη). Θα ανέλθει στα 270 ευρώ. 5.Οικοδόμων (70% του 37πλάσιου του βασικού ημερομισθίου). 6.Δασεργατών ρητινοσυλλεκτών, αγγειοπλαστών, εργαζομένων ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης (70% του 35πλάσιου του βασικού ημερομισθίου). 7.Σμυριδεργάτων (70% του 50πλάσιου του βασικού ημερομισθίου). 8.Καλλιτεχνών, ηθοποιών θεάτρου, εργαζομένων στον τουρισμό (70% του 25πλάσιου του βασικού ημερομισθίου). 9.Ειδικό εφάπαξ επίδομα στη θέση των καταργηθέντων επιδομάτων 3μηνης εγγραφής, λήξης ανεργίας, επίσχεσης εργασίας (37,5 ημερήσια επιδόματα ανεργίας). 10.Μητρότητας (ίσο με κατώτατο μισθό για 9 μήνες). 11.Αφερεγγυότητας εργοδότη (από 1 έως 3 κατώτατοι μισθοί). 12.Γονικής άδειας (Κατώτατος μισθός για 2 μήνες). 13.Φοιτητικό επίδομα εξετάσεων (30 ημερομίσθια για προπτυχιακούς, 10 για μεταπτυχιακούς). 14.Μαθητευόμενων στις Σχολές ΔΥΠΑ (75% του βασικού ημερομισθίου, ανά ημέρα). 15.Μαθητείας ΕΠΑΣ-ΔΥΠΑ (50% του βασικού ημερομισθίου ανά ημέρα). 16.Ασκησης φοιτητών ΤΕΙ και ΙΕΚ ΔΥΠΑ (80% του βασικού ημερομισθίου ανά ημέρα). 17.Επιδότηση εργοδοτών για άσκηση φοιτητών ΤΕΙ (50% του βασικού ημερομισθίου ανά ημέρα). 18.Επίδομα πρακτικής άσκησης τουριστικών σχολών (60% του βασικού ημερομισθίου ανά ημέρα). Για εργαζόμενους φοιτητές που συμμετέχουν σε εξετάσεις: 30 κατώτατα ημερομίσθια για τους προπτυχιακούς / 10 κατώτατα ημερομίσθια για τους μεταπτυχιακούς. Κόστος εξαγοράς πλασματικώνΗ αύξηση του κατώτατου μισθού θα συμπαρασύρει και το κόστος εξαγορά των πλασματικών ετών, καθώς το ελάχιστο ποσό εξαγοράς συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και ανέρχεται στο 20% του εκάστοτε βασικού μισθού. Με τον κατώτατο μισθό στα 880 ευρώ, το ελάχιστο κόστος εξαγοράς πλασματικών ετών για ασφαλισμένο που έμεινε άνεργος, ή είναι περιστασιακά απασχολούμενος, θα ανέρχεται πλέον στα 176 από 166 ευρώ που ισχύει σήμερα για κάθε μήνα και στα 4.224 ευρώ από 3.984 ευρώ που είναι σήμερα για τα 2 χρόνια που χρειάζεται για να βγει στη σύνταξη. Οι ασφαλισμένοι που επηρεάζονται από την αύξηση του κόστους εξαγοράς πλασματικών ετών προλαβαίνουν να αποφύγουν την επιβάρυνση αρκεί να υποβάλουν αίτηση πριν την 1η Απριλίου 2025 που θα ισχύσει η αύξηση του κατώτατου μισθού. Πηγή: mononews.gr
Ωρολογιακή βόμβα το παγκόσμιο χρέος
Η μεγάλη παγίδα του χρέους. Οι χώρες αντιμέτωπες με αυξημένα κόστη δανεισμού, την ώρα που οι επενδύσεις γίνονται επιτακτικές Photo: Δημόσιο χρέος © Pixabay Από Μάριος Βελέντζας Δεσμώτης του χρέους ο πλανήτης, με τα χρέη των κρατών να αυξάνονται και νέα δάνεια μαμούθ να έρχονται την επόμενη εξαετία, καθώς η Ευρώπη προωθεί τον επανεξοπλισμό της, ο οποίος θα πληρωθεί από την έκδοση νέου χρέους. Ακόμα και οι (μέχρι πρότινος) σφιχτοί Γερμανοί, σηκώνουν το πόδι από το φρένο και ετοιμάζονται να χρεωθούν δισ. ευρώ για την αγορά οπλικών συστημάτων, καθώς ο κίνδυνος «εξ Ανατολάς» παραμονεύει. Το παγκόσμιο χρέος υπερέβη τα 100 τρισ. δολάρια το 2024, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, ο οποίος προειδοποιεί ότι ο συνδυασμός των υψηλότερων επιτοκίων και του αυξημένου χρέους ενδέχεται να περιορίσει τις δυνατότητες δανεισμού στο μέλλον για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα προκαλούσε σοβαρό δημοσιονομικό πρόβλημα, καθιστώντας πολύ δύσκολη την έξοδο στις αγορές για νέα δανεικά. Όπως ανακοινώθηκε, τα ανεξόφλητα κρατικά και εταιρικά χρέη ξεπέρασαν το όριο των 100 τρισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024, με τους δανειολήπτες σε δυσμενή θέση λόγω του αυξημένου κόστους επιτοκίων (παρά τις μειώσεις των Κεντρικών Τραπεζών), την ώρα που καθίστανται επιτακτικές οι στρατηγικές επενδύσεις που θα ενισχύουν την παραγωγικότητα και όχι την παροχή υπηρεσιών. Αν και οι Κεντρικές Τράπεζες, όπως η Fed και η ΕΚΤ μειώνουν τα επιτόκια, το κόστος δανεισμού παραμένει πολύ υψηλότερο απ’ ό,τι πριν από τις αυξήσεις του 2022, με το χρέος με χαμηλά επιτόκια να αντικαθίσταται, αυξάνοντας έτσι το κόστος των τόκων μελλοντικά. Αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο όπου οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένες δαπάνες. Το γερμανικό κοινοβούλιο ενέκρινε πρόσφατα ένα μεγάλο σχέδιο για την ενίσχυση των υποδομών και την υποστήριξη των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών, ενώ οι μεγάλες οικονομίες πλήττονται από τα μακροχρόνια κόστη της πράσινης μετάβασης και της γήρανσης του πληθυσμού. Ακριβό μου χρέος«Αυτός ο συνδυασμός αυξημένων δαπανών και χρέους ενδέχεται να περιορίσει την ικανότητα για μελλοντικό δανεισμό σε μια εποχή που οι επενδυτικές ανάγκες είναι μεγαλύτερες από ποτέ», επισημαίνεται στην ετήσια έκθεση του ΟΟΣΑ για το χρέος. Και εξηγεί ότι από το 2021 έως το 2024, το κόστος των τόκων ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκε από το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 ετών στο υψηλότερο. Ωστόσο, το κόστος δανεισμού παραμένει χαμηλότερο από τα τρέχοντα επιτόκια της αγοράς για πάνω από το ήμισυ του δημόσιου χρέους των χωρών του ΟΟΣΑ και σχεδόν το ένα τρίτο του δημόσιου χρέους των αναδυόμενων αγορών. Παράλληλα, το ποσοστό του εταιρικού χρέους υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης και του χρέους «σκουπίδια» είναι πολύ υψηλό. Ενδεικτικό της ασφυκτικής κατάστασης που διαμορφώνεται, αποτελεί το γεγονός ότι κοντά στο 50% του δημόσιου χρέους των χωρών του ΟΟΣΑ και των αναδυόμενων αγορών, καθώς και 1/3 του εταιρικού χρέους, αναμένεται να λήξει μέχρι το 2027. Ποιες χώρες κινδυνεύουν περισσότεροΟι χώρες με χαμηλό εισόδημα κατά κεφαλήν αντιμετωπίζουν τους μεγαλύτερους κινδύνους αναχρηματοδότησης, καθώς πάνω από το ήμισυ του χρέους τους λήγει εντός των επόμενων τριών ετών και πάνω από το 20% του χρέους αυτού λήγει φέτος. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, από τη στιγμή που το κόστος δανεισμού αυξάνεται, οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα δάνεια τους θα υποστηρίξουν τη μακροχρόνια ανάπτυξη και την παραγωγικότητα. Διαφορετικά το να προστεθεί ακριβό χρέος χωρίς ενίσχυση της παραγωγής, θα είναι καταστροφικό. Ως αντίμετρο, οι αναδυόμενες αγορές που εξαρτώνται από τον δανεισμό σε ξένο νόμισμα καλούνται να αναπτύξουν τις τοπικές αγορές κεφαλαίων τους. Η έκθεση επισημαίνει ότι το κόστος δανεισμού μέσω ομολόγων σε δολάρια έχει αυξηθεί από περίπου 4% το 2020 σε πάνω από 6% το 2024, με τα επιτόκια για τις χώρες με χαμηλή πιστοληπτική διαβάθμιση να φτάνουν το 8%. Οι χώρες αυτές δυσκολεύονται να αντλήσουν κεφάλαια από εγχώριες πηγές λόγω των χαμηλών ποσοστών αποταμίευσης και των περιορισμένων τοπικών αγορών. Οι 10 χώρες με το μεγαλύτερο χρέος στον κόσμο 1. ΗΠΑ: Ακαθάριστο χρέος 35.293 δισεκατομμυρίων δολαρίων (34,6% του παγκόσμιου συνόλου) και λόγο χρέους προς ΑΕΠ στο 121%. 2. Κίνα: Ακαθάριστο χρέος 16.464,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων (16,1% του παγκόσμιου συνόλου) και λόγο χρέους προς ΑΕΠ στο 90,1%. 3. Ιαπωνία: Ακαθάριστο χρέος ύψους 10.224,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων (10% του παγκόσμιου συνόλου) και λόγο χρέους προς ΑΕΠ 251,2%. 4. Ηνωμένο Βασίλειο: Ακαθάριστο χρέος ύψους 3.652,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων (3,6% του παγκόσμιου συνόλου) και λόγο χρέους προς ΑΕΠ 101,8%. 5. Γαλλία: Ακαθάριστο χρέος ύψους 3.564,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων (3,5% του παγκόσμιου συνόλου) και λόγο χρέους προς ΑΕΠ 112,3%. 6. Ιταλία: Ακαθάριστο χρέος ύψους 3.253,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων (3,2% του παγκόσμιου συνόλου) και λόγο χρέους προς ΑΕΠ 136,9%. 7. Ινδία: Ακαθάριστο χρέος 3.231,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων (3,2% του παγκόσμιου συνόλου) και λόγο χρέους προς ΑΕΠ 83,1%. 8. Γερμανία: Ακαθάριστο χρέος ύψους 2.953,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων (2,9% του παγκόσμιου συνόλου) και λόγο χρέους προς ΑΕΠ 62,7%. 9. Καναδάς: Ακαθάριστο χρέος ύψους 2.349,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων (2,3% του παγκόσμιου συνόλου) και λόγο χρέους προς ΑΕΠ 106,1% 10. Βραζιλία: Ακαθάριστο χρέος 1.917,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων (1,9% του παγκόσμιου συνόλου) και λόγο χρέους προς ΑΕΠ 87,6%. Πηγή: powergame.gr
Συνέπειες μη ρύθμισης οφειλών: Τι μπορεί να συμβεί αν δεν κάνετε κάτι έγκαιρα
Οι οφειλές μπορεί να συσσωρευτούν για πολλούς λόγους, από προσωρινές οικονομικές δυσκολίες μέχρι απρόβλεπτα έξοδα. Ωστόσο, η καθυστέρηση ή η αδράνεια στη ρύθμιση των χρεών μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, τόσο οικονομικές όσο και νομικές. Από προσαυξήσεις και τόκους μέχρι κατασχέσεις και πλειστηριασμούς, η μη έγκαιρη αντιμετώπιση του προβλήματος μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση. Ας δούμε τις βασικές επιπτώσεις της μη ρύθμισης οφειλών και πώς μπορείτε να προστατευτείτε μέσω διαθέσιμων λύσεων. 1. Τόκοι Υπερημερίας και Προσαυξήσεις Η πρώτη και πιο άμεση συνέπεια της μη αποπληρωμής μιας οφειλής είναι η επιβολή τόκων υπερημερίας και προσαυξήσεων. Οι τράπεζες, η εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία προσθέτουν προσαυξήσεις στα χρέη που δεν εξοφλούνται έγκαιρα. Αυτό σημαίνει ότι το αρχικό ποσό της οφειλής μπορεί να αυξηθεί σημαντικά μέσα σε λίγους μήνες, καθιστώντας την αποπληρωμή ακόμα πιο δύσκολη. 2. Δεσμεύσεις Τραπεζικών Λογαριασμών και Κατασχέσεις Αν οι οφειλές αφορούν την εφορία, τον ΕΦΚΑ ή κάποια άλλη δημόσια υπηρεσία, οι αρχές μπορούν να προχωρήσουν σε κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών. Εάν ο οφειλέτης δεν έχει προβεί σε κάποια ρύθμιση, το Δημόσιο μπορεί να δεσμεύσει μέρος των καταθέσεών του. Σε περιπτώσεις μεγάλων οφειλών, μπορεί να γίνει ακόμα και κατάσχεση μισθών ή ενοικίων. 3. Δεσμεύσεις Ακινήτων και Κίνδυνος Πλειστηριασμού Αν έχετε ακίνητη περιουσία και δεν έχετε ρυθμίσει τα χρέη σας, οι πιστωτές (ιδιώτες ή Δημόσιο) έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε αναγκαστική εκτέλεση. Αρχικά, μπορεί να γίνει εγγραφή προσημείωσης υποθήκης στο ακίνητό σας. Αν η οφειλή δεν εξοφληθεί ή δεν μπει σε ρύθμιση, μπορεί να ακολουθήσει πλειστηριασμός του ακινήτου. 4. Νομικές Ενέργειες από Πιστωτές Αν έχετε δάνεια ή άλλες οφειλές προς ιδιώτες, εταιρείες ή τράπεζες και δεν ανταποκριθείτε στις υποχρεώσεις σας, οι πιστωτές έχουν τη δυνατότητα να κινηθούν νομικά. Μπορεί να εκδοθεί διαταγή πληρωμής, που σημαίνει ότι θα χρειαστεί να αποπληρώσετε το χρέος ή να κινηθείτε νομικά για την αναστολή της διαδικασίας. Αν δεν αντιδράσετε, οι πιστωτές μπορούν να προχωρήσουν σε αναγκαστική εκτέλεση περιουσιακών στοιχείων. 5. Δυσκολία Λήψης Δανείων και Χρηματοδοτήσεων Η μη ρύθμιση οφειλών επηρεάζει και τη χρηματοπιστωτική σας εικόνα, δηλαδή τη δυνατότητά σας να λάβετε δάνειο ή πίστωση στο μέλλον. Αν έχετε ληξιπρόθεσμες οφειλές, οι τράπεζες σας καταγράφουν ως επισφαλή οφειλέτη. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και αν χρειαστείτε χρηματοδότηση για κάποια ανάγκη (π.χ. επιχειρηματικό δάνειο ή στεγαστικό), πιθανότατα δεν θα εγκριθεί. Πώς να Αποφύγετε τις Αρνητικές Συνέπειες Για όσους έχουν χρέη προς δημόσιο και ιδιώτες, μια από τις καλύτερες λύσεις είναι ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών. Πρόκειται για μια επίσημη διαδικασία διακανονισμού μέσω της οποίας οι οφειλέτες μπορούν: • Να ρυθμίσουν τις οφειλές τους σε πολλές δόσεις, μειώνοντας τη μηνιαία επιβάρυνση. • Να διαπραγματευτούν κούρεμα χρέους σε ορισμένες περιπτώσεις. • Να αποτρέψουν νομικές ενέργειες, πλειστηριασμούς και κατασχέσεις. Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός δίνει μια δεύτερη ευκαιρία σε όσους δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, διασφαλίζοντας μια βιώσιμη λύση.
Γιατί τα ελληνικά assets έγιναν μαγνήτης για τους ξένους επενδυτές
Κλεισμένα deals άνω των 3 δισ. ευρώ από την αρχή του έτους, Οι ξένοι επενδυτές, η επενδυτική βαθμίδα, η πολιτική σταθερότητα και οι πλεονασματικοί προϋπολογισμοί. Η ποιότητα των αγοραστών εκτινάσσει τις αποτιμήσεις. Από τον Βασίλη Κώτση Έξαρση των επιχειρηματικών συμφωνιών καταγράφεται στις αρχές του 2025 στην Ελλάδα, σε συνέχεια των τριών τελευταίων ετών με κύρια χαρακτηριστικά τις υψηλές αποτιμήσεις των συναλλαγών αλλά και την ποιότητα των επενδυτών. Παρά το ακριβό κόστος χρήματος -το οποίο πλέον σταδιακά αποκλιμακώνεται- τα τελευταία τρία χρόνια η Ελλάδα προσελκύει επενδυτικά κεφάλαια από το εξωτερικό, αλλά και οι εγχώριοι «παίκτες» είναι ιδιαίτερα δραστήριοι. Το 2022 είχαμε ρεκόρ προσέλκυσης κεφαλαίων 12 δισ. ευρώ και το 2023 ρεκόρ στον αριθμό των συναλλαγών με 116 εξαγορές και συγχωνεύσεις (αθροιστικά 8,4 δισ.). Ακόμη τα στοιχεία του 2024 δεν είναι γνωστά αλλά μόνο η συμβολή από το τίμημα της Αττικής Οδού ύψους 3,3 δισ. ευρώ και τα κεφάλαια που άντλησαν οι εισηγμένες από το ΧΑ ύψους 5 δισ. ευρώ (αυξήσεις κεφαλαίου, placement και ομόλογα) προϊδεάζουν για μια ακόμη αποδοτική χρονιά. Γιατί οι ελληνικές επιχειρήσεις προσελκύουν ξένα κεφάλαιαΤρεις είναι οι παράγοντες που συντηρούν το ενδιαφέρον για ελληνικά assets: α) Η τακτοποίηση των δημοσιονομικών της χώρας. Το χρέος βρίσκεται σε σταθερή πτωτική πορεία, οι δαπάνες συγκρατούνται και τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται. β) Οι αλλεπάλληλες αναβαθμίσεις των οίκων αξιολόγησης που επιτρέπουν πλέον και σε παθητικά επενδυτικά κεφάλαια να «βλέπουν» Ελλάδα, ενώ μέχρι πρόσφατα το καταστατικό τους απαγόρευε τις τοποθετήσεις σε χώρα που δεν είχε επενδυτική βαθμίδα. γ) Η πολιτική σταθερότητα. Ένα σημαντικό κεκτημένο που βαρύνει ιδιαίτερα τις αποφάσεις των επενδυτών και μάλιστα καλύπτει και τις χρόνιες αδυναμίες της γραφειοκρατίας και τις καθυστερήσεις στην απονομή της δικαιοσύνης. Οι υψηλές αποτιμήσεις και ο ρόλος των στρατηγικών επενδυτών Επίσης, όπως προαναφέρθηκε, οι συναλλαγές γίνονται σε υψηλές αποτιμήσεις, καθώς οι υποψήφιοι επενδυτές δεν διστάζουν να πληρώσουν premium για να αποκτήσουν τον στόχο τους. Οι πολλαπλασιαστές EBITDA που γίνονται οι εξαγορές δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα τους πολλαπλασιαστές που γίνονται αντίστοιχα deals στο εξωτερικό. Εδώ το μυστικό είναι ότι οι αγοραστές είναι στρατηγικοί επενδυτές. Δηλαδή έχουν εκλείψει οι ευκαιριακοί επενδυτές και έχουν επανακάμψει οι επενδυτές που γνωρίζουν το αντικείμενο και έχουν στρατηγικό αναπτυξιακό πλάνο. Kλεισμένα deals αξίας 3 δισ. ευρώ από την αρχή του έτουςΣτα μεγαλύτερα deals από την αρχή του 2025 έως τώρα πρωταγωνιστεί το CVC το οποίο αποεπενδύει με μεγάλα κέρδη. Ξεχωρίζει η πώληση του 60% της θυγατρικής HHG στην PureHealth Holding του Άμπου Ντάμπι. Το ΗΗG σήμερα διαθέτει έξι κλινικές στην Ελλάδα και δύο στην Κύπρο (Θεραπευτήριο Υγεία, Μητέρα, Λητώ, Metropolitan, Μetropolitan General, Creta Interclinic, Απολλώνειο και Αρεταίειο) με δυναμικότητα άνω των 1.600 κλινών και 16 διαγνωστικά κέντρα. Η αποτίμηση για το 100% ορίστηκε στα 2,2 δισ. ευρώ (μαζί με δάνεια 600 εκατ. ευρώ). Μέτοχοι του HHG είναι το CVC με 90% και ο κ. Δημήτρης Σπυρίδης με 10%. Οι Άραβες θα αποκτήσουν το 55% από το CVC και το 5% από τον κ. Σπυρίδη, σημερινό διευθύνοντα σύμβουλο του ΗΗG. Το CVC θα παραμείνει μέτοχος με ποσοστό 35% και ο κ. Σπυρίδης με 5%. Το CVC για να «στήσει» αυτόν τον όμιλο είχε δαπανήσει περί τα 500 εκατ. ευρώ, ενώ για το 55% που πουλήσει θα εισπράξει 880 εκατ. ευρώ. Δηλαδή θα καταγράψει υπεραξίες 380 εκατ. ευρώ, ενώ αν προστεθούν και οι επιστροφές κεφαλαίου τα τελευταία χρόνια από τον όμιλο Υγεία που ξεπερνούν τα 150 εκατ. ευρώ συνολικά θα έχει καθαρό κέρδος 530 εκατ. ευρώ παραμένοντας μάλιστα μέτοχος με 35%. Το δεύτερο deal που έκανε αίσθηση είναι η εξαγορά του 90% της Εθνικής Ασφαλιστικής από την Πειραιώς με πωλητή πάλι το CVC. H αποτίμηση για το 100% της ασφαλιστικής καθορίστηκε στα 600 εκατ. ευρώ και η Πειραιώς θα καταβάλει για το 90% το ποσό των 540 εκατ. ευρώ, όταν τα ίδια κεφάλαια της Εθνικής Ασφαλιστικής είναι λίγο πάνω από τα 400 εκατ. ευρώ. Εκτιμάται ότι το CVC έχει ξοδέψει περί τα 350 εκατ. ευρώ για να αποκτήσει το 90% της Εθνικής Ασφαλιστικής, ενώ έχει εισπράξει 130 εκατ. ευρώ ως επιστροφή κεφαλαίου. Το τρίτο deal που θα ολοκληρωθεί το δεύτερο τρίμηνο του 2025 με πρωταγωνιστή και πάλι το CVC είναι η πώληση του κλάδου των κατεψυγμένων της Μπάρμπα Στάθης στην Ideal Holdings. H τελευταία θα καταβάλει τίμημα 130 εκατ. ευρώ, όταν για όλη τη Vivartia (Δέλτα, Μπαρμπα Στάθης, Goody΄s κ.α) το CVC είχε πληρώσει equity 170 εκατ. ευρώ. Πώς η Ideal έφερε την ΟΑΚ Ηill Advisors στην ΕλλάδαΗ Ideal Ηoldings με τη σειρά της κατάφερε να φέρει στην Ελλάδα την ΟΑΚ Hill Advisors έναν παγκοσμίου φήμης διαχειριστή με κεφάλαια υπό διαχείριση ύψους 88 δισ. δολάρια. Πρόκειται για ένα deal 300 εκατ. ευρώ. Η ΟΗΑ θα καταβάλει στην αρχή 100 εκατ ευρώ για να αποκτήσει το 25% των θυγατρικών της Ideal και άλλα 200 εκατ ευρώ σε νέες εξαγορές σε συνεργασία με την Ideal. Το ενδιαφέρον σε αυτό το deal είναι ότι η ΟHA αποτίμησε τις επενδύσεις της Ideal Holdings στα 8,54 ανά μετοχή, σημαντικά υψηλότερα από την τρέχουσα χρηματιστηριακή τιμή, και καταβάλλει premium 31% για την απόκτηση μειοψηφικού πακέτου. Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος των ξένων για την Ελλάδα είναι και το γεγονός πως η προβληματική Avramar προσέλκυσε της Aqua Bridge από τα ΗΑΕ η οποία ήρθε σε συμφωνία με τις τράπεζες για το κούρεμα των δανείων αλλά θα επενδύσει άμεσα 80 εκατ. ευρώ για την ανάταξη της εταιρείας ιχθυοκαλλιεργειών. Οι συμφωνίες με ελληνικό «άρωμα»Στα deals με αμιγώς ελληνικό ενδιαφέρον ξεχωρίζουν εντός του 2025 τα 700 εκατ. ευρώ που κατέβαλε ο εφοπλιστής Γιώργος Προκοπίου για να αποκτήσει το 70% του Αστέρα Βουλιαγμένης από τους Άραβες της Jermyn Street ενώ μέσα στο 2024 είχε αποκτήσει το 30% έναντι 300 εκατ. ευρώ. Η τελευταία μεγάλη συμφωνία που βρίσκεται προ των πυλών είναι η απόκτηση του τομέα παραχωρήσεων της Ελλάκτωρ από το Aktor Group, καθώς τα δύο μέρη βρίσκονται σε αποκλειστικές διαπραγματεύσεις. Η προσφορά του Aktor Group ξεπερνά τα 350 εκατ. ευρώ. χωρίς όμως να περιλαμβάνει τα δάνεια της εταιρείας παραχωρήσεων. Κινητικότητα καταγράφεται και στον τραπεζικό κλάδο με την Alpha Bank να αποκτά την Astrobank στην Κύπρο έναντι 205 εκατ. ευρώ και τον Αμερικανό επενδυτή Τζον Πόλσον να εισπράττει από placement