Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters Ρωσία και Ουκρανία διαπραγματεύονταν επί δύο μήνες με την Τουρκία, προκειμένου να καταλήξουν σε συμφωνία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα. Το κείμενο της συμφωνίας επρόκειτο να ανακοινωθεί από την Άγκυρα, αλλά το Κίεβο αιφνιδιαστικά αποχώρησε.
Σύμφωνα με τις πηγές οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν με τη μεσολάβηση της Τουρκίας, και κατά παράκληση των Ηνωμένων Εθνών, υπό την προϋπόθεση να κρατηθεί η ανωνυμία τους. Ας σημειωθεί ότι τον περασμένο Μάρτιο επιτεύχθηκε συμφωνία αναφορικά με την ασφάλεια των εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, με την Ουκρανία να συγκατατίθεται, παρότι δεν θέλησε να την υπογράψει επισήμως, έτσι ώστε για ευνόητους λόγους να την ανακοινώσει ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις 30 Μαρτίου, πριν δηλαδή από τις κρίσιμες δημοτικές εκλογές.
«Την τελευταία στιγμή, η Ουκρανία αιφνιδιαστικά αποχώρησε και η συμφωνία ναυάγησε.»
Αυτή η εκδοχή των γεγονότων επιβεβαιώθηκε, αν και Ρωσία, Ουκρανία και Τουρκία απέφυγαν να σχολιάσουν. Μέχρι στιγμής δεν έχει καταστεί σαφές για ποιον λόγο υπαναχώρησε, τι την οδήγησε σε αυτήν την απόφαση.
Σημειώνουμε ότι ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ισχυρίστηκε τον περασμένο Φεβρουάριο ότι χωρίς μια νέα αμερικανική στρατιωτική βοήθεια η χώρα του δεν θα μπορούσε να υπερασπιστεί τον «διάδρομο» της Μαύρης Θάλασσας που περνά κοντά από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία.
Από την άλλη, ο εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών Στεφάν Ντουζαρίτς τόνισε: «Εξακολουθούμε να ελπίζουμε ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα θα επικρατήσει».
Στο κείμενο της συμφωνίας, αναφέρει το Reuters, η Τουρκία συμφώνησε με την Ουκρανία και τη Ρωσία για ελεύθερη και ασφαλή πλεύση των εμπορικών σκαφών στη Μαύρη Θάλασσα, με βάση τη Σύμβαση του Μοντρέ για το καθεστώς των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελλίων. Η Μόσχα και το Κίεβο θα εξασφάλιζαν την ασφάλεια των εμπορικών πλοίων, δεσμευόμενες ότι τα πλοία δεν θα πλήττονται, ούτε θα κατάσχονται ή θα ερευνώνται, εφόσον θα πλέουν χωρίς φορτίο ή θα έχουν δηλώσει μη στρατιωτικό φορτίο. Υπογραμμίζεται ότι εγγυήσεις δεν μπορεί να ισχύουν για τα πολεμικά πλοία και τα εμπορικά που μεταφέρουν στρατιωτικό υλικό, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων.
Ας υπενθυμήσουμε ότι η Τουρκία και ο ΟΗΕ είχαν διαμεσολαβήσει για την Πρωτοβουλία των Σιτηρών της Μαύρης Θάλασσας, τον Ιούλιο του 2022, ενώ η προκύπτουσα συμφωνία επέτρεψε την ασφαλή εξαγωγή σχεδόν 33 εκατομμυρίων μετρικών τόνων σιτηρών από την Ουκρανία. Η Ρωσία αποσύρθηκε από την εν λόγω συμφωνία ένα χρόνο μετά, προβάλλοντας τις ενστάσεις της για τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι δικές της εξαγωγές.