Η πρόσφατη έκθεση του World Weather Attribution καταδεικνύει ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή αύξησε 40 φορές την πιθανότητα των καυσώνων που συνέβαλαν στις καταστροφικές πυρκαγιές στην Ισπανία και την Πορτογαλία τον Αύγουστο.
Καθ’ όλο τον Αύγουστο, η Ιβηρική χερσόνησος, στο νοτιοδυτικό άκρο της Ευρώπης, αντιμετώπισε ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες, με αρκετές περιοχές να ξεπερνούν τους 40°C.
Τα παρατεταμένα κύματα καύσωνα προώθησαν τις πυρκαγιές, ιδιαίτερα στη βόρεια Πορτογαλία και στη δυτική και βορειοδυτική Ισπανία. Και στις δύο χώρες καταγράφηκαν τέσσερις νεκροί, ενώ χιλιάδες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και εκτεταμένες εκτάσεις βλάστησης έγιναν στάχτη.
Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή, κυρίως λόγω της καύσης ορυκτών καυσίμων, έχει καταστήσει τις μετεωρολογικές συνθήκες που ευνοούν τις πυρκαγιές 40 φορές συχνότερες και 30% πιο έντονες, σύμφωνα με ευρωπαίους επιστήμονες της μελέτης του World Weather Attribution.
Δείτε επίσης: Γιατί οι πάγοι της Αρκτικής φαίνεται να αντιστέκονται – τι λέει η επιστήμη
Ο Θίο Κίπινγκ, ερευνητής στο Imperial College του Λονδίνου, τονίζει: «Αν δεν υπήρχε η ανθρωπογενής αύξηση της θερμοκρασίας, οι μετεωρολογικές συνθήκες που ευνοούν τόσο τις πυρκαγιές δεν θα καταγραφόταν παρά μία φορά κάθε 500 χρόνια, αντί για μία φορά κάθε 15, όπως συμβαίνει σήμερα». Υπογραμμίζει επίσης ότι «οι περίοδοι υψηλών θερμοκρασιών ξεραίνουν γρήγορα τη βλάστηση και καθιστούν εφικτή την εκδήλωση πολύ πιο εντατικών πυρκαγιών, οι οποίες μπορούν να προκαλούν δικό τους άνεμο, να αυξάνουν το ύψος των φλόγων, να προκαλούν εκρήξεις και να δημιουργούν δεκάδες νέες εστίες σε μικρή απόσταση λόγω πετούμενων καυτρών».
Σύμφωνα με τη Μάγια Βάλμπεργκ, σύμβουλο στο Κέντρο για το Κλίμα του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου, η αποχώρηση των κατοίκων από τις αγροτικές περιοχές έχει αφήσει περισσότερες και μεγαλύτερες ανεκμετάλλευτες εκτάσεις, ενισχύοντας τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Τονίζει επίσης: «Η παρακμή της παραδοσιακής γεωργίας και της κτηνοτροφίας μειώνει τον φυσικό έλεγχο της βλάστησης. Γαίες που ήταν άλλοτε κατοικημένες και εκμεταλλευόμενες γίνονται επομένως πιο εύφλεκτες».
Από την αρχή του έτους, η Ισπανία έχει καεί πάνω από 3.800.000 στρέμματα, σύμφωνα με το EFFIS, το ευρωπαϊκό σύστημα που παρακολουθεί τις δασικές πυρκαγιές από το 2006, σημειώνοντας νέο ρεκόρ. Στην Πορτογαλία, οι φετινές πυρκαγιές άγγιξαν τα 2.800.000 στρέμματα καμένης γης.
Η Ισπανία αντιμετώπισε τον Αύγουστο 16 ημέρες έντονου καύσωνα, που η AEMET χαρακτηρίζει «το πιο ισχυρό που έχει ποτέ καταγραφεί», με μέσες θερμοκρασίες 4,6°C πάνω από τα προηγούμενα κύματα ζέστης.
Η ισπανική μετεωρολογική υπηρεσία έχει καταγράψει συνολικά 77 κύματα ζέστης από το 1975, εκ των οποίων έξι ήταν πάνω από 4°C πάνω από τον μέσο όρο, πέντε εκ των οποίων έχουν καταγραφεί από το 2019.
Το Ινστιτούτο Υγείας Κάρλος III ανακοίνωσε ότι το κύμα καύσωνα του Αυγούστου πιθανώς προκάλεσε πάνω από 1.100 θανάτους στην Ισπανία.