Η προσαρμοστικότητα θεωρείται σήμερα βασική επαγγελματική δεξιότητα.
Σε ένα περιβάλλον συνεχών αλλαγών, όποιος δεν προσαρμόζεται, θεωρείται ότι μένει πίσω.
Όμως υπάρχει ένα όριο.
Υπάρχει ένα σημείο όπου η προσαρμοστικότητα παύει να λειτουργεί ως πλεονέκτημα
και αρχίζει να λειτουργεί ως απώλεια επαγγελματικής ταυτότητας.
Και αυτό το σημείο είναι πολύ πιο συνηθισμένο απ’ όσο πιστεύουμε στον σύγχρονο business lifestyle.
Η προσαρμοστικότητα ως αρετή της εποχής
Οι σύγχρονες εταιρείες και οργανισμοί επιβραβεύουν ανθρώπους που:
• προσαρμόζονται γρήγορα
• αλλάζουν ρόλους χωρίς αντίσταση
• λειτουργούν σε διαφορετικά περιβάλλοντα
• δεν δημιουργούν τριβές
• «κάνουν ό,τι χρειαστεί»
Στην αρχή, αυτό μοιάζει με εξέλιξη.
Και συχνά όντως είναι.
Όπως αναλύει το Market Insiders,
η προσαρμοστικότητα αποτελεί κρίσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε αγορές υψηλής ταχύτητας.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η προσαρμογή γίνεται μόνιμος τρόπος ύπαρξης, χωρίς εσωτερικό άξονα.
Η λεπτή γραμμή ανάμεσα στην ευελιξία και την αλλοίωση
Η προσαρμοστικότητα είναι υγιής όταν:
• εξυπηρετεί συγκεκριμένο σκοπό
• δεν αλλοιώνει τις αξίες σου
• δεν απαιτεί να ακυρώσεις τον εαυτό σου
• συνοδεύεται από συνειδητή επιλογή
Όταν όμως:
• αλλάζεις στάση ανάλογα με το ποιος βρίσκεται απέναντι
• προσαρμόζεις άποψη για να αποφύγεις σύγκρουση
• λες «ναι» για να μη φανείς δύσκολος
• παίζεις ρόλους που δεν αναγνωρίζεις ως δικούς σου
τότε δεν μιλάμε πλέον για ευελιξία.
Μιλάμε για σταδιακή απώλεια ταυτότητας.
Όταν το «ταιριάζω παντού» σημαίνει «δεν ανήκω πουθενά»
Πολλοί επαγγελματίες καταλήγουν να είναι:
• χρήσιμοι σε όλους
• προσαρμόσιμοι σε κάθε κατάσταση
• αποδεκτοί από κάθε περιβάλλον
Αλλά ταυτόχρονα:
• χωρίς ξεκάθαρη επαγγελματική φωνή
• χωρίς σαφή κατεύθυνση
• χωρίς προσωπικό αποτύπωμα
Όσο περισσότερο προσπαθείς να χωρέσεις παντού,
τόσο πιο εύκολα χάνεις το ποιος είσαι επαγγελματικά.
Δείτε επίσης: Όταν η καριέρα σου αρχίζει να υπηρετεί τη ζωή σου
Η προσαρμογή χωρίς όρια δημιουργεί εσωτερική κόπωση
Η απώλεια ταυτότητας δεν εμφανίζεται απότομα.
Εμφανίζεται σταδιακά, μέσα από:
• κόπωση που δεν εξηγείται από φόρτο εργασίας
• αίσθηση κενού, παρότι «όλα πάνε καλά»
• δυσκολία να απαντήσεις στο «τι θέλεις πραγματικά»
• αποσύνδεση από το νόημα της δουλειάς
Δεν είναι burnout από υπερβολική δουλειά.
Είναι burnout από εσωτερική αποσύνδεση.
Ένα φαινόμενο που αναλύεται όλο και συχνότερα σε σύγχρονες μελέτες επαγγελματικής ψυχολογίας και leadership.
Η ώριμη προσαρμοστικότητα έχει σταθερά σημεία
Η πραγματική επαγγελματική ωριμότητα δεν λέει:
«προσαρμόζομαι σε όλα».
Λέει:
«προσαρμόζομαι χωρίς να αλλοιώνομαι».
Αυτό σημαίνει:
• ξεκάθαρες αξίες
• σαφή όρια
• γνώση του τι δεν διαπραγματεύεσαι
• συνέπεια, ακόμη κι όταν το περιβάλλον αλλάζει
Χωρίς σταθερά σημεία, η προσαρμογή γίνεται αντίδραση — όχι επιλογή.
Πώς προστατεύεις την επαγγελματική σου ταυτότητα ενώ προσαρμόζεσαι
Δεν χρειάζεται να γίνεις άκαμπτος.
Χρειάζεται να γίνεις συνειδητός.
Ρώτησε τον εαυτό σου:
• Αυτό που κάνω με εξελίσσει ή απλώς με βολεύει;
• Προσαρμόζομαι για να μάθω ή για να αποφύγω;
• Αν συνεχίσω έτσι, ποιος άνθρωπος γίνομαι σε 2 χρόνια;
Η προσαρμοστικότητα χωρίς αυτογνωσία κοστίζει ακριβά — κυρίως μακροπρόθεσμα.
Πρακτικά σημάδια ότι η προσαρμογή σου έχει ξεπεράσει το όριο
• Έχεις αλλάξει ρόλο ή τρόπο εργασίας πάνω από 3 φορές σε 12 μήνες
• Η ικανοποίηση μειώνεται ενώ οι «δείκτες επιτυχίας» ανεβαίνουν
• Δυσκολεύεσαι να περιγράψεις τι σε εκφράζει επαγγελματικά
• Αποφεύγεις να εκφράσεις άποψη για να μην «χαλάσεις το κλίμα»
• Σε φορτώνουν συνεχώς με ό,τι δεν θέλει κανείς
• Νιώθεις ότι η καριέρα σου τρέχει, αλλά εσύ μένεις πίσω
Αν αναγνωρίζεις 3 ή περισσότερα, αξίζει επαναπροσδιορισμός.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Πότε η προσαρμοστικότητα γίνεται πρόβλημα;
Όταν απαιτεί να καταπιέζεις συστηματικά τις αξίες και τη φωνή σου για να παραμείνεις αποδεκτός.
Είναι κακό να αλλάζω ρόλους και κατευθύνσεις;
Όχι. Είναι πρόβλημα μόνο όταν συμβαίνει χωρίς εσωτερική συνοχή και ξεκάθαρο λόγο.
Πώς ξεχωρίζω την ευελιξία από την απώλεια ταυτότητας;
Αν μετά την προσαρμογή νιώθεις ενδυνάμωση, είναι υγιής.
Αν νιώθεις άδειος, κάτι έχει ξεπεράσει το όριό του.
Μπορώ να είμαι προσαρμοστικός και σταθερός ταυτόχρονα;
Ναι. Η σταθερότητα αφορά τις αρχές.
Η προσαρμογή αφορά τον τρόπο.
Συμπέρασμα
Η προσαρμοστικότητα είναι δύναμη.
Αλλά μόνο όταν υπηρετεί την ταυτότητά σου — όχι όταν την αντικαθιστά.
Η επαγγελματική εξέλιξη δεν είναι να αλλάζεις συνεχώς μορφή.
Είναι να εξελίσσεσαι χωρίς να χάνεις τον πυρήνα σου.
Όπως επισημαίνει το Market Insiders,
ξεχωρίζουν όχι όσοι προσαρμόστηκαν περισσότερο —
αλλά όσοι προσαρμόστηκαν χωρίς να χαθούν.
Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Δεν χρειάζεται να είσαι ο πιο δυνατός στη συζήτηση