Πώς οι δασμοί του Τραμπ εκτίναξαν τον χρυσό και ταράσσουν τις αγορές

Από Ζωρζέτ Ζολώτα

Υψηλοί αξιωματούχοι και επενδυτές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για μια επιδείνωση του οικονομικού κλίματος από τους εμπορικούς πολέμους που έχει κηρύξει ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, με την επιβολή 25% δασμών σε όλες τις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου και 20% στα κινεζικά προϊόντα, αναγκάζοντας την ΕΕ και το Πεκίνο να προχωρήσουν σε αντίποινα. Σήμερα, η τιμή του χρυσού ξεπέρασε τα 3.000 δολάρια την ουγκιά, αντικατοπτρίζοντας νέο ιστορικό υψηλό, λόγω της μεγάλης αποστροφής του επενδυτικού κινδύνου.

Το πτωτικό σερί της Wall Street αρχίζει να επηρεάζει τις επιδόσεις των ευρωπαϊκών μετοχών, αφού ο Τραμπ αντέδρασε στα αντίποινα της Ε.Ε και είπε πως θα φορολογήσει, μεταξύ άλλων, με δασμούς 200% τις εισαγωγές σαμπάνιας, κρασιού και άλλων αλκοολούχων ποτών από την Ευρώπη. Η ΕΕ είχε μόλις ανακοινώσει δασμούς 25% σε αμερικανικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένου του ουίσκι.

«Δεν υπάρχουν νικητές στους εμπορικούς πολέμους» δήλωσε χθες η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, στις παρυφές της συνάντησης των G7, των επτά ισχυρότερων κρατών του ανεπτυγμένου κόσμου, που έλαβε χώρα στον Καναδά. Σε συνέντευξη στο Bloomberg πρόσθεσε πως «αυτός που γελάει αυτήν τη στιγμή είναι η Κίνα, βλέποντας τις ΗΠΑ να κηρύττουν εμπορικό πόλεμο στην Ευρώπη».

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων τριών εβδομάδων, οι δείκτες S&P 500 και Nasdaq έχουν καταγράψει απώλειες άνω του 10% που θεωρείται ως οριακό σημείο για μια διόρθωση των αγορών. Από τον Ιανουάριο, οι συγκεκριμένοι δείκτες έχουν επωμισθεί απώλειες σχεδόν 6% και 10%, αντίστοιχα. Στην απέναντι όχθη του Ατλαντικού, ο πανευρωπαϊκός δείκτης FTSE Eurotop 600 έχει ναι μεν καταγράψει άνοδο 6,77% από τις αρχές του 2025 αλλά εδώ και έναν μήνα έχει διολισθήσει 1,36%. Σήμερα, οι δείκτες Dax στη Φρανκφούρτη και Cac-40 στο Παρίσι καταγράφουν ενδοσυνεδριακά κέρδη 1,5% και 0,8%, αντίστοιχα, ενώ το ευρώ υποχώρησε από το υψηλό τετραμήνου που σημειώθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα στο 1:1,09. Χθες, η Wall Street κατέληξε για μια ακόμη φορά στο κόκκινο.

Προειδοποίηση Λαγκάρντ για τον φαύλο κύκλο των δασμών
Εν τω μεταξύ, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κριστίν Λαγκάρντ, επεσήμανε τους κινδύνους στην παγκόσμια οικονομία από έναν εμπορικό πόλεμο μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών. Απευθυνόμενη στο βρετανικό ειδησεογραφικό δίκτυο BBC, τόνισε πως σε έναν εμπορικό πόλεμο οι επιπτώσεις είναι σοβαρές στην παγκόσμια ανάπτυξη και τις τιμές, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ. Υπογράμμισε πως οι Βρυξέλλες δεν είχαν άλλη επιλογή παρά να αντιδράσουν στους δασμούς 25% των ΗΠΑ στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου.

Ο φαύλος κύκλος των δασμών και των αντίποινων σε συνδυασμό με τη σύγχυση που προκαλείται από την ανακοίνωση και έπειτα προσωρινή ανάκληση των δασμών εκ μέρους του Λευκού Οίκου -όπως συνέβη στην περίπτωση του παγώματος της φορολόγησης με 25% όλων των εισαγωγών από το Μεξικό και τον Καναδά μέχρι τις αρχές Απριλίου- προκαλεί μεγάλη αβεβαιότητα στις αγορές. Σύμφωνα με υπολογισμούς της UBS, ο Λευκός Οίκος έχει ανακοινώσει, συνολικά, δασμούς 770 δισ. δολαρίων, δηλαδή επταπλάσιους σε σχέση με την περίοδο 2018/2019, δηλαδή στην πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ.

Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος απέκλεισε τον ενδεχόμενο ύφεσης στις ΗΠΑ, οι οποίες είναι η ισχυρότερη οικονομία του κόσμου, έχει παραδεχτεί πως θα υπάρξει μια μεταβατική περίοδος που οι καταναλωτές μπορούν να επωμισθούν κάποιες επιπτώσεις από τους δασμούς. Αν και ο πληθωρισμός υποχώρησε τον περασμένο μήνα, τονώνοντας προσδοκίες για μια περαιτέρω μείωση του κόστους δανεισμού από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed), οικονομικοί αναλυτές τονίζουν πως η επίδραση των δασμών δεν έχει περάσει ακόμη στην πραγματική οικονομία.